Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBununla birlikte, uzun dönem etkilerin netleşmesi için farklı bağlamlarda yürütülecek randomize kontrollü ve çok merkezli araştırmalara ihtiyaç vardır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu sistematik derleme, motivasyonel görüşmenin (MI) aşı tereddüdünü azaltmadaki etkinliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. PubMed, Scopus, Web of Science ve CINAHL veri tabanlarında 2010–2025 yılları arasında yayımlanan çalışmalar taranmıştır. Dahil etme ölçütleri MI temelli müdahaleler ve aşı tereddüdü/kabulüne ilişkin sonlanımları rapor eden İngilizce veya Türkçe yayınlar olarak belirlenmiştir. PRISMA 2020 bildirimi doğrultusunda yürütülen değerlendirmede 312 kayıttan yinelenenler çıkarıldıktan sonra 23 çalışma derlemeye dahil edilmiştir. Dahil edilen çalışmalar beş ana grupta incelenmiştir: (1) doğumhane/ebeveyn müdahaleleri, (2) birinci basamak uygulamaları, (3) eczane uygulamaları, (4) sağlık çalışanı eğitimleri ve (5) karma bağlamlı çalışmalar. Doğumhane ve eczane ortamlarında yapılan MI görüşmeleri, aşı kabulü ve niyetinde anlamlı artış sağlamıştır. Birinci basamak uygulamaları hasta-hekim iletişimini geliştirse de etkinlik sınırlı kalmıştır. Sağlık çalışanı eğitimleri iletişim becerilerini artırmış, ancak aşı tereddüdünde azalma genellikle sınırlı düzeyde gözlenmiştir. Motivasyonel görüşme, aşı tereddüdünün azaltılmasında umut verici bir yöntemdir. Özellikle doğumhane ve eczane gibi doğrudan temas noktalarında kısa süreli görüşmeler olumlu sonuçlar vermektedir. Bununla birlikte, uzun dönem etkilerin netleşmesi için farklı bağlamlarda yürütülecek randomize kontrollü ve çok merkezli araştırmalara ihtiyaç vardır.
Abstract
This systematic review aims to evaluate the effectiveness of motivational interviewing (MI) in reducing vaccine hesitancy. Studies published between 2010 and 2025 were searched in PubMed, Scopus, Web of Science, and CINAHL databases. Inclusion criteria were defined as English or Turkish publications reporting MI-based interventions and outcomes related to vaccine hesitancy/acceptance. Following the PRISMA 2020 statement, 23 studies were included in the review after removing duplicates from 312 records. The included studies were examined in five main groups: (1) delivery room/parent interventions, (2) primary care practices, (3) pharmacy practices, (4) healthcare worker training, and (5) mixed-context studies. MI interviews conducted in delivery room and pharmacy settings resulted in a significant increase in vaccine acceptance and intention. Although primary care practices improved patient-physician communication, their effectiveness remained limited. Healthcare worker training improved communication skills, but the reduction in vaccine hesitancy was generally limited. Motivational interviewing is a promising method for reducing vaccine hesitancy. Short-term interviews, especially at direct points of contact such as delivery rooms and pharmacies, yield positive results. However, randomized controlled and multicenter studies conducted in different contexts are needed to clarify long-term effects.