KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Harita Dergisi / 2020 / Cilt: 86 - Sayı: 164

Türkiye Ulusal Temel GNSS Ağı (TUTGA) Güncel Koordinat ve Hızlarının GNSS Verilerinin Yeniden Değerlendirilmesi Kapsamında Hesaplanması

Ali İhsan KURT
Ayhan CİNGÖZ
Soner ÖZDEMİR
Selçuk PEKER
Özgür ÖZEL
Mehmet SİMAV
Sayfa
1–17
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Noktaların zaman serileri tektonik ve lokal etkiler açısından incelenmiş ve bölgesiyle uyuşumsuz olan noktalar tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye’nin ilk modern uydu bazlı 3 boyutlu temel jeodezik referans ağı olan Türkiye Ulusal Temel GNSS Ağı (TUTGA)’nın yaşatılması ve geliştirilmesi için ölçü sayısının artırılması ve tüm ölçülerin en güncel modeller, hassas yörünge parametreleri ve güncel analiz stratejileri ile değerlendirilmesi gerekmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada; 1992-2019 yılları arasında gerçekleştirilen kampanya ve sabit GNSS ölçüleri birlikte dengelenerek, günümüzde 654 noktadan oluşan TUTGA’nın güncel koordinat ve hızlarının yeniden hesaplanmasıamaçlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Noktaların zaman serileri tektonik ve lokal etkiler açısından incelenmiş ve bölgesiyle uyuşumsuz olan noktalar tespit edilmiştir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2019 · 11 adet
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Türkiye’nin ilk modern uydu bazlı 3 boyutlu temel jeodezik referans ağı olan Türkiye Ulusal Temel GNSS Ağı (TUTGA)’nın yaşatılması ve geliştirilmesi için ölçü sayısının artırılması ve tüm ölçülerin en güncel modeller, hassas yörünge parametreleri ve güncel analiz stratejileri ile değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada; 1992-2019 yılları arasında gerçekleştirilen kampanya ve sabit GNSS ölçüleri birlikte dengelenerek, günümüzde 654 noktadan oluşan TUTGA’nın güncel koordinat ve hızlarının yeniden hesaplanmasıamaçlanmıştır. Bu kapsamda, tarihsel tüm GPS verilerinin, homojen bir veri değerlendirme stratejisi, güncellenen uydu yörüngeleri ve Yer Dönme Parametreleri kullanılarak işlenmesiyle daha tutarlızaman serilerinin ve nokta hızlarının elde edilmesi hedeflenmiştir. İlk olarak, tarihsel GNSS verileri ve meta verileri tasniflenerek sayısal ortamda hazır hale getirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde GAMIT/GLOBK yazılımı kullanılmış ve nihai çözüm ITRF2014 referans sisteminde hesaplanmıştır. Hesaplanan TUTGA koordinatlarını, Türkiye Ulusal Datumu olan TUREF’in belirlendiği ITRF96 2005.0 epoğuna getirmek için 14 parametreli Helmert dönüşümü uygulanmıştır. Noktaların zaman serileri tektonik ve lokal etkiler açısından incelenmiş ve bölgesiyle uyuşumsuz olan noktalar tespit edilmiştir. İstatistiksel olarak anlamlı yer değiştirmeler oluşturan 11 adet deprem göz önüne alınmış, depremden etkilenen noktaların ayırt edilmesi için noktaların dört karakter kısaltmalarının yanına iki karakterli deprem kısaltması tanımlanmıştır. Ayrıca, bu çalışmadan elde edilen sonuçlar önceki çalışmalar ile karşılaştırılmış ve farklar sunulmuştur.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KURT, A. İ., CİNGÖZ, A., ÖZDEMİR, S., PEKER, S., ÖZEL, Ö., SİMAV, M. (2020). Türkiye Ulusal Temel GNSS Ağı (TUTGA) Güncel Koordinat ve Hızlarının GNSS Verilerinin Yeniden Değerlendirilmesi Kapsamında Hesaplanması. Harita Dergisi, Cilt: 86 - Sayı: 164, 1–17. https://ajindex.com/articles/158578

Kaynakça (8)

  1. AFAD Fay Çözümleri. (2020). Erişim Adresi: https://deprem.afad.gov.tr/faycozumleri
  2. Aktuğ, B. (2003). Elastik yarı-uzay modelleri ve depremsel koordinat değişimlerine dinamik bir yaklaşım. Harita Dergisi, 129, 1-15. Erişim Adresi:https://www.harita.gov.tr/images/dergi/makaleler/129_1.pdf
  3. Aktuğ, B., Ayhan, M.E. ve Demir, C. (2004). 1992-2004 yılları GPS kampanyalarının birleştirilmesi ve Türkiye hız alanının belirlenmesi (Rapor No. UZYTEK-05-4). Ankara:
  4. Harita Genel Komutanlığı. Aktuğ, B. (2005). Referans sistemlerinin zamansal evrimi ve Türkiye için ulusal bir model: Türkiye Ulusal Referans Sistemi-1996 (TURES-96). Harita Dergisi, 133, 1-26. Erişim Adresi: https://www.harita.gov.tr/images/dergi/makaleler/133_1.pdf
  5. Aktuğ, B., Sezer, S., Özdemir, S., Lenk, O. ve Kılıçoğlu, A. (2011). Türkiye Ulusal Temel GPS Ağı güncel koordinat ve hızlarının hesaplanması. Harita Dergisi, 145, 1-14.Erişim Adresi:https://www.harita.gov.tr/images/dergi/makaleler/145_1.pdf
  6. Aktuğ, B., Özener, H., Dogru, A., Sabuncu, A., Turgut, B., Halıcıoğlu, K.,. Havazlı, H. (2016). Slip rates and seismic potential on the East Anatolian Fault System using an improved GPS velocity field. Journal of Geodynamics, 94–95, 1-12. doi:10.1016/j.jog.2016.01.001 Altamimi, Z., P. Rebischung, L. Métivier ve X. Collilieux (2016). ITRF2014: A new release of the International Terrestrial Reference Frame modeling nonlinear station motions. Journal of Geophysical Research Solid Earth, 121, 6109–6131. doi:10.1002/2016JB013098. Ayhan, M.E., Lenk, O., Demir, C., Kılıçoğlu, A., Kahveci, M., Türkezer, A.,. Fırat, O. (2001). Türkiye Ulusal Temel GPS Ağı-1999 (TUTGA-99). Ankara:
  7. Harita Genel Komutanlığı. Ayhan, M.E., Demir, C., Lenk, O., Kılıçoğlu, A., Aktuğ, B., Fırat, O.,. Özerkan, A. (2002). Türkiye Ulusal Temel GPS Ağı-1999A (TUTGA-99A). Harita Dergisi, Özel Sayı 16. Erişim Adresi: https://www.harita.gov.tr/images/dergi/c9cdb31dba480a4.pdf
  8. Boehm J., Werl B. ve Schuh H. (2006). Troposphere mapping functions for GPS and very long baseline interferometry from European Centre for Medium-Range Weather Forecasts operational analysis data. Journal of Geophysical Research, 111, B02406. doi:10.1029/2005JB003629 Dach, R., S. Lutz, P. Walser ve P. Fridez (Eds) (2015). Bernese GNSS Software Version 5.2. User manual, Astronomical Institute, University of Bern. doi: 10.7892/boris.72297 Duman, T.Y., Çan, T., Emre, Ö., Kadirioğlu, F.T., Başarır Baştürk, N., Kılıç, T.,. Kurt, A.İ. (2017). Türkiye Sismotektonik Haritası