Dergiler / Eurasian Journal of Toxicology / 2026 / Volume: 8 Issue: 2

Acil serviste akut zehirlenme sürveyansı: şiddet, niyet, yineleme ve önleme sonlanımları

Acute poisoning surveillance in the emergency department: severity, intent, recurrence, and prevention endpoints

Mustafa Şimşek(UNIVERSITY OF HEALTH SCIENCES, ŞANLIURFA MEHMET AKİF İNAN HEALTH RESEARCH CENTER, DEPARTMENT OF INTERNAL MEDICINE, DEPARTMENT OF ACADEMIC EMERGENCY MEDICINE)0009-0007-8040-4687
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-08-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada istemli zehirlenmelerin yüksek oranı, istemli olgularda ilaç ve alkol maruziyetinin, istemsiz olgularda karbon monoksit maruziyetinin öne çıkması ve istemli maruziyet sonrasında yatış oranlarının artması, zehirlenme epidemiyolojisinin yalnızca tanımlayıcı maruziyet sayılarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu editöre mektup, Özdal ve Yüksel tarafından üçüncü basamak bir acil serviste bildirilen 665 akut zehirlenme olgusunu değerlendiren çalışmayı yorumlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada istemli zehirlenmelerin yüksek oranı, istemli olgularda ilaç ve alkol maruziyetinin, istemsiz olgularda karbon monoksit maruziyetinin öne çıkması ve istemli maruziyet sonrasında yatış oranlarının artması, zehirlenme epidemiyolojisinin yalnızca tanımlayıcı maruziyet sayılarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini göstermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu minimum veri setinin rutin elektronik acil servis formlarına eklenmesi, Türkiye ve benzer sağlık sistemlerinde karşılaştırılabilir ve eyleme dönük toksikovijilans sağlayabilir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:poisoning · carbon monoxide poisoning · suicide

Özet

Bu editöre mektup, Özdal ve Yüksel tarafından üçüncü basamak bir acil serviste bildirilen 665 akut zehirlenme olgusunu değerlendiren çalışmayı yorumlamaktadır. Çalışmada istemli zehirlenmelerin yüksek oranı, istemli olgularda ilaç ve alkol maruziyetinin, istemsiz olgularda karbon monoksit maruziyetinin öne çıkması ve istemli maruziyet sonrasında yatış oranlarının artması, zehirlenme epidemiyolojisinin yalnızca tanımlayıcı maruziyet sayılarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini göstermektedir. Gelecekteki acil toksikoloji kayıtlarının dört bütünleşik alanı içermesini öneriyoruz: maruziyet özellikleri, standartlaştırılmış klinik şiddet, maruziyet amacı temelli psikososyal risk ve yineleme/önleme sonlanımları. Zehirlenme Şiddet Skoru, doz tahmini, eşlik eden madde alımı, başvuru süresi, antidot kullanımı, elektrokardiyografik toksisite, organ hasarı, yoğun bakım gereksinimi, psikiyatri konsültasyonu, taburculuk güvenlik planı, 30 günlük tekrar başvuru ve çevresel maruziyetlerde halk sağlığı bildirimi gibi değişkenler klinik yorumlanabilirliği artırabilir. Bu minimum veri setinin rutin elektronik acil servis formlarına eklenmesi, Türkiye ve benzer sağlık sistemlerinde karşılaştırılabilir ve eyleme dönük toksikovijilans sağlayabilir.

Abstract

This letter comments on Özdal and Yüksel's one-year profile of 665 acute poisoning cases in a tertiary emergency department. The predominance of intentional poisoning, medication and alcohol exposure among intentional cases, carbon monoxide exposure among unintentional cases, and higher admission rates after intentional exposure indicate that poisoning epidemiology should move beyond descriptive exposure counts. We propose that future emergency toxicology datasets should integrate four linked domains: exposure characteristics, standardized clinical severity, intent-based psychosocial risk, and recurrence/prevention endpoints. Variables such as Poisoning Severity Score, estimated dose, co-ingestion, time from exposure to emergency department arrival, antidote use, electrocardiographic toxicity, organ injury, intensive care requirement, psychiatric consultation, discharge safety planning, 30-day revisit, and public health notification for environmental exposures may improve clinical interpretation and prevention value. Embedding this minimum dataset into routine electronic emergency department forms may support more comparable and actionable toxicovigilance in Türkiye and similar health systems.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şimşek, M. (2026). Acil serviste akut zehirlenme sürveyansı: şiddet, niyet, yineleme ve önleme sonlanımları. Eurasian Journal of Toxicology, Volume: 8 Issue: 2. https://doi.org/10.51262/ejtox.1970975

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. Özdal MT, Yüksel M. A One-Year Profile of Acute Poisoning Cases in a Tertiary Care Emergency Department. Eurasian J Tox. 2026;7(3):45-49. doi:10.51262/ejtox.1818366.
  2. Persson HE, Sjöberg GK, Haines JA, Pronczuk de Garbino J. Poisoning severity score. Grading of acute poisoning. J Toxicol Clin Toxicol. 1998;36(3):205-213. doi:10.3109/15563659809028940.
  3. Carroll R, Metcalfe C, Gunnell D. Hospital presenting self-harm and risk of fatal and non-fatal repetition: systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2014;9(2):e89944. doi:10.1371/journal.pone.0089944.
  4. Beuhler MC, Feldman R, Gummin DD, Mowry JB, Rivers LJ, Brown K, et al. 2024 Annual Report of the National Poison Data System® (NPDS) from America's Poison Centers®: 42nd Annual Report. Clin Toxicol (Phila). 2025;63(12):1029-1280. doi:10.1080/15563650.2025.2571299.
  5. Rose JJ, Wang L, Xu Q, McTiernan CF, Shiva S, Tejero J, et al. Carbon monoxide poisoning: pathogenesis, management, and future directions of therapy. Am J Respir Crit Care Med. 2017;195(5):596-606. doi:10.1164/rccm.201606-1275CI.