Çocuk Yoksulluğu ile Mücadelede Erken Müdahale Merkezi Olarak Çocuk Kütüphanelerinin Önemi

Özet

Çocuk yoksulluğu, çocuğun eğitim ve sağlık gibi öncelikli ihtiyaçlarının karşılanmaması, bir toplumda yaşayabilmesi için gerekli olan hak ve yaşam standartlarına sahip olamaması ve ailenin bütün bunları sağlamak için bir kaynağının olmaması anlamına gelmektedir. Erken yaşlarda müdahale edilmezse bu yoksulluk döngü haline gelip aileden çocuğa miras olarak kalmakta ve bu dezavantajlılık ömür boyu sürebilmektedir. Yoksullukla mücadele eden çocukların yaşadıkları problemlerden biri şüphesiz eğitim yoksulluğudur. Sosyoekonomik açıdan avantajlı olan çocuklarla yoksul çocukların doğdukları anda ortaya çıkan akademik, dil ve bilişsel uçurum, erken yaşta müdahale edilmediği takdirde zaman içinde büyümektedir. Bu durum yoksul çocukların, aynı yaş grubundaki avantajlı çocuklara göre dil becerilerinin ve kelime kapasitelerinin gelişmemesine, beyin gelişiminin yavaş olmasına ve LGS, YKS gibi ortak sınavlara girerken yaşadıkları rekabete yenik başlamalarına neden olabilmektedir. Hâlbuki yapılan araştırmalar, yoksul çocukların yakın çevreleri ile birlikte dâhil olacağı müdahale programları aracılığıyla, yenik başladıkları bu göstergelerin eşitlenmese bile en aza indirgenebileceğini göstermektedir. Bu çalışmada, dezavantajlı ailelerin ve ailesinden dolayı zorunlu dezavantajlı olan çocukların akademik, dil ve bilişsel düzeylerinin okul dışı öğrenme ortamı olan çocuk kütüphaneleri aracılığı ile yükseltilmesinin mümkün olup olmadığı ve çocuk kütüphanelerinin erken müdahale merkezi olarak nasıl kullanılabileceği örnek bir proje üzerinden anlatılmaktadır. Bu bağlamda, dezavantajlı çocukların çocuk kütüphanelerinde dâhil olabilecekleri program ve atölye çalışmaları sonucunda akademik ve bilişsel fırsat eşitliğinin nasıl yakalanabileceği; çocuk kütüphanelerinin bu çocuklar ve aileleri için nasıl birer öğrenme ve sosyalleşme mekânı olabileceği; çocuk kütüphanelerinin sunduğu bu hizmet ve faaliyetler sayesinde bir çocuğun hayatına nasıl etki edebileceği bu ve bu sayede çocuğun zorunlu dezavantajlılığından nasıl kurtulabileceği ele alınmaktadır.