Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBu yönüyle çalışma, klasik dil anlayışlarını yeniden ele alırken, modern bir dil kuramı olan toplumsal uzlaşımı Misiddî’nin özgün yaklaşımıyla inceleyerek onun bu alandaki katkılarını ortaya koymayı ve literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, Tunuslu dilbilimci Abdüsselam el-Misiddî’nin et-Tefkîrü’l-lisânî fi’l-hadâreti’l-Arabiyye adlı eseri çerçevesinde, dilin kökenine ilişkin tartışmaları ve muvâda‘a (toplumsal uzlaşım) teorisini ele almaktadır. Aynı zamanda klasik İslâm düşünce geleneğinde dile dair yaklaşımları incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, İslâm dünyasında dilin nasıl ortaya çıktığı, zaman içinde nasıl kurumsallaştığı, hangi yollarla anlam ürettiği ve toplumla nasıl bir etkileşim içerisinde olduğu gibi temel konulara odaklanılmaktadır. Bu bağlamda araştırmanın temel amacı, İslâm medeniyetinde dilin doğasına ilişkin geliştirilen farklı dil teorilerini Misiddi’nin ele aldığı biçimde inceleyerek bu teoriler hakkında bilgi vermek ve onun muvâda‘a anlayışı üzerinden bu geleneksel yaklaşımlara alternatif bir yorum geliştirmektir. Araştırma sürecinde ilgili metinler doküman analizi yoluyla incelenmiş ve içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışmada ilk olarak tevkîf-î ilahî, teşri‘-i vaz‘ kanunu, muḥâkât ṭabi‘iyye ve naẓariyyetü’n-nuşuʾ ve’t-tenâsül gibi klasik dil teorileri ayrıntılı biçimde ele alınmış; ardından Misiddî’nin bu teorilere bir alternatif olarak sunduğu muvâda‘a anlayışına yer verilmiştir. Misiddî’nin, muvâda‘a kavramını yalnızca dilin oluşumunu açıklayan herhangi bir kuram olarak değil, mevcut tüm teorilere karşı kapsamlı ve bütüncül bir model olarak değerlendirdiği ortaya konulmuştur. Bu yönüyle çalışma, klasik dil anlayışlarını yeniden ele alırken, modern bir dil kuramı olan toplumsal uzlaşımı Misiddî’nin özgün yaklaşımıyla inceleyerek onun bu alandaki katkılarını ortaya koymayı ve literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.
Abstract
This study examines the debates surrounding the origin of language and the theory of muwāḍaʿa (social convention) within the framework of the work al-Tafkīr al-Lisānī fī al-Ḥaḍārah al-‘Arabiyyah by the Tunisian linguist Abd al-Salām al-Misiddī. It also aims to analyze the approaches developed within the classical Islamic intellectual tradition concerning language. The study focuses on fundamental issues such as how language emerged in the Islamic world, how it became institutionalized over time, by what means it produced meaning, and how it interacted with society. In this context, the primary aim of the research is to examine the various linguistic theories developed within Islamic civilization as presented by al-Misiddī, to provide insight into these theories, and to offer an alternative interpretation through his conception of muwāḍaʿa. During the research process, the relevant texts were analyzed using document and content analysis methods. The study first discusses in detail classical linguistic theories such as tawqīfī ilāhī (divine designation), tashrīʿ al-waḍʿ (legislative designation), muḥākāt ṭabīʿiyyah (natural imitation), and naẓariyyat al-nushūʾ wa al-tanāsul (theory of emergence and reproduction). It then presents al-Misiddī’s muwāḍaʿa theory as a comprehensive and holistic model that not only explains the origin of language but also serves as an alternative to existing theories. In this respect, the study reconsiders classical linguistic conceptions while highlighting al-Misiddī’s original perspective on social convention as a modern linguistic theory, thereby aiming to shed light on his contributions to the field and to address a significant gap in the literature.