Dergiler / Akademik-Us / 2025 / Sayı: 18

Afrika Arap Şiiri ve İşgale Karşı Mücadele: İsa Alaby’nın Filastînu Tunādîkum Şiiri Örneği

African Arabic Poetry and the Struggle Against Occupation A Case Study of Isa Alaby’s Poem “فِلَسْطَينُ تُنَادِيكُمْˮ

Mohamadou Aboubacar Maiga(TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ, İSLAMİ İLİMLER FAKÜLTESİ)0000-0001-7586-2754
Sayfa
21–56
Yayın Tarihi
2025-11-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu durum, şiiri yalnızca edebî bir metin olmanın ötesine taşıyarak, küresel direnişin önemli seslerinden biri konumuna yükseltmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Afrika Arap şiirinin işgale karşı mücadele ve direniş ruhunu ortaya koyan etkileyici bir örneği olan "فَلَسْطِينُ تُنَادِيكُمْ" (Filistin Size Sesleniyor) şiirini ele almaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Şairin, direnç ruhunu vurgulamak ve Filistin davasıyla dayanışmayı desteklemek maksadıyla istiare ve teşbih gibi belagat araçlarını nasıl kullandığı da tetkik edilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu durum, şiiri yalnızca edebî bir metin olmanın ötesine taşıyarak, küresel direnişin önemli seslerinden biri konumuna yükseltmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Afrika Arap Şiiri · Filistin Meselesi · Mücadele

Özet

Bu çalışma, Afrika Arap şiirinin işgale karşı mücadele ve direniş ruhunu ortaya koyan etkileyici bir örneği olan "فَلَسْطِينُ تُنَادِيكُمْ" (Filistin Size Sesleniyor) şiirini ele almaktadır. Çalışma, söz konusu şiirin sanatsal yapısını ve barındırdığı ulusal muhtevayı odağına almaktadır. Bu çalışma, metnin barındırdığı edebî ve siyasi veçheleri derinlemesine incelemeyi, edebiyatın ulusal sorunları ifadelendirmede nasıl bir araç işlevi gördüğüne vurgu yapmayı ve bu sorunların başat örneğinin Filistin meselesi olduğunu belirtmeyi hedeflemektedir. Bu analiz, şiirin sanatsal yapısını temel alarak gerçekleştirilmiştir. İnceleme, kayıp ve ızdırap hissiyatını yansıtan şiirsel imgelerden yola çıkarak, Filistin kimliğini ve süregelen mücadeleyi çağrıştıran semboller ve anlam katmanlarına dek uzanmaktadır. Araştırma ayrıca, şairin kararlılık ve direnç duygularını pekiştirmede tekrar ve ritim unsurlarından yararlanmasına ve Filistin halkının uğradığı zulmü dile getirmek amacıyla mecazi dil ve şiirsel betimlemeleri nasıl işlediğine yoğunlaşmaktadır. Şairin, direnç ruhunu vurgulamak ve Filistin davasıyla dayanışmayı desteklemek maksadıyla istiare ve teşbih gibi belagat araçlarını nasıl kullandığı da tetkik edilmektedir. Sanatsal analizin yanı sıra bu çalışma, şiirin ele aldığı ulusal muhtevayı ve siyasi meseleleri öne çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu muhteva ve meseleler, işgalden kurtulma çağrısında ve Filistin halkının haklarının altının çizilmesinde tezahür etmektedir. Şiir, adalet ve onur uğruna bir feryat vasfı taşımakta, aynı zamanda Filistin ile Arap ve Afrika dayanışmasının ehemmiyetini, zulüm ve sömürgeciliğe karşı mücadelenin sembolik bir ifadesi olarak aksettirmektedir. Analiz neticesinde, küresel insani değerlerin Filistin davasıyla ne denli bütünleştiği de ortaya konulmaktadır. Bu durum, şiiri yalnızca edebî bir metin olmanın ötesine taşıyarak, küresel direnişin önemli seslerinden biri konumuna yükseltmektedir.

Abstract

This analytical study explores the poem "فَلَسْطِينُ تُنَادِيكُمْ" (Palestine Calling You) as a representative example of Arab African poetry that embodies the spirit of struggle and resistance against occupation. The study focuses on the poem's artistic structure and the national themes it conveys. The aim is to delve into the literary and political dimensions of the text, highlighting how literature is used to express national causes, particularly the Palestinian cause. The analysis revolves around the poem's artistic structure, starting from the poetic imagery that conveys feelings of loss and suffering and extending to the symbols and connotations that evoke Palestinian identity and the ongoing struggle. The research also focuses on the poet's use of repetition and rhythm to intensify the sense of determination and resilience, as well as how metaphorical language and poetic scenes are employed to express the injustice suffered by the Palestinian people. The study further examines the poet's rhetorical devices, such as metaphor and simile, to emphasize the spirit of resistance and encourage solidarity with the Palestinian cause. In addition to the artistic analysis, the study highlights the national themes and political issues addressed in the poem, embodied in the call for liberation from occupation and the affirmation of the Palestinian people's rights. The poem represents a cry for justice and dignity and reflects the importance of Arab and African solidarity with Palestine as a symbol of the struggle against injustice and colonialism. The analysis also demonstrates the interconnectedness of universal human values with the Palestinian cause, making the poem a literary text and a voice among the voices of global resistance. Finally, the research clarifies how the poet, through his poem "فَلَسْطِينُ تُنَادِيكُمْ," combined literary techniques and political messages, making the text a model that embodies the role of Arab African poetry in expressing major national causes. The poetry in this poem reflects the connection between the word and the struggle. It emphasizes the importance of literature in raising political awareness and fostering a spirit of solidarity and resistance in the face of occupation and

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Maiga, M. A. (2025). Afrika Arap Şiiri ve İşgale Karşı Mücadele: İsa Alaby’nın Filastînu Tunādîkum Şiiri Örneği. Akademik-Us, Sayı: 18, 21–56. https://doi.org/10.70971/akademikus.1657229

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (38)

  1. Abiken, Mûsâ Abdusselâm Mustafa. “el-Luġa el-‘Arabiyye fî Nîjîriyâ beyne’l-ems ve’l-yevmi”, Mecelletu Mecma‘i’l-Luġa el-‘Arabiyye el-Ürdunî, 1/81 (Haziran 2011), 69–87.
  2. Abiken, Mûsâ Abdusselâm. “Nemâziç min ‘Ilmi’l-Ma‘ânî fî Dîvâni ‘Îsâ Elbî Ebû Bekr el-İlûrî: Dirâse Tahlîliyye”, Mecelletü’d-Dirâsâti’l-Luġaviyye ve’l-Edebiyye, el-‘Aded es-Sânî (Aralık 2013), 172–185.
  3. Abiken, Mûsâ Abdusselâm. “Sûverun min el-itticâhâti’l-vicdâniyye fî şi‘ri ‘Îsâ Alaby Ebubekr el-İlorî el-Nîjerî”, Mecelletu’l-Kısmi’l-‘Arabî, el-‘Aded el-‘İşrûn (2013), 137–167.
  4. Abiken, Mûsâ Abdusselâm. “Sûverun min el-muhassinâti’l-bedî‘iyye fî Dîvâni ‘Îsâ Elbî Ebû Bekr el-İlûrî: Dirâse tahlîliyye belâğiyye”, Mecelletu’l-Kısmi’l-‘Arabî, el-‘Aded el-Hâmis ve’l-‘İşrûn (2018), 143–172.
  5. Abiken, Mûsâ Abdusselâm. el-İtticâhu’l-vicdânî fî şi‘ri ‘Îsâ Alaby Ebubekr: Dirâse tahlîliyye. Lagos: Câmi‘atu Velâyeti Lagos, Kısmetu’l-Luġâti’l-Arabiyye, Doktora tezi, 2007.
  6. Alaby, ‘Ebubekr Îsâ. Dîvânü’s-Sebâ‘iyyât. Kahire: en-Nehâr li’t-Tıbâ‘a ve’n-Neşr ve’t-Tevzî‘, 2008.
  7. Alaby, Ebubekr ‘Îsâ. Dîvânü’r-Riyâż. İlôrin: Matba‘atü Elbî, 2005.
  8. Arîbî, ‘Abdü’l-Vâhid. Taḥiyyetu Ramaḍâni’l-Bereke. Nijerya: Mektebetü’ş-Şâ‘ir, t.s.
  9. Cegurâgâ, Yûsuf. es-Sûd ve’l-İsti‘mâr. Bamako: Mektebetü’ş-Şâ‘ir, Maḫṭûṭa, el-İsti‘mâr, 013, B07.
  10. Cemil, ‘Abdullah. Ennâtün min el-Ḳuds. Nijerya: Mektebetü’ş-Şâ‘ir, el-Muḳâveme, 023, 13.
  11. Derwîş, Aḥmed. fî’n-Naḳdi’t-Taḥlîlî li’l-Qaṣîdeti’l-Mu‘âṣıra. Kahire: Dâru’ş-Şurûḳ, 1996.
  12. el-Ḥaqîqî, Murtażâ ‘Abdü’s-Selâm. eş-Şi‘ru’s-Siyâsî fî Dîvâni’ş-Şâ‘ir ‘Îsâ Alaby Ebubekr: Dirâse Edebiyye. Nijerya: Câmi‘atu Côs, Kısmetu’d-Dirâsâti’l-‘Ulyâ, Yüksek lisans tezi, 2008.
  13. el-Ḥaqîqî, Süleymân el-İmâm Ṣâliḥ. eş-Şekvâ fî’l-Edebi’l-‘Arabî’n-Nîjîrî: Bilâdu Yûrûbâ Nemûzecen. Kano: Câmi‘at Bayrû, Kısmetu’l-Luġa el-‘Arabiyye, Risâletü Mâcistîr, 2010.
  14. el-İmâm, Sa‘îd ‘Abdü’l-‘Azîz. el-Edebü’l-İslâmî min ḫilâli Dîvâni’r-Riyâż li’ş-Şâ‘iri ‘Îsâ Alaby Ebubekr: Dirâse Edebiyye Taḥlîliyye. Zâriyâ: Matba‘at Aḥmad Bellû, 2018.
  15. el-İmâm, Sa‘îd ‘Abdü’s-Selâm. eṣ-Ṣuverü’ş-Şi‘riyye fî Dîvâni’s-Sebâ‘iyyât li-‘Îsâ Alaby Ebubekr. Kano: Câmi‘at Bayrû, Kulleyyetü’d-Dirâsâti’l-‘Ulyâ, Yüksek lisans tezi, 2018.
  16. el-Mansûr, Muḥammed İbrâhîm. eş-Şeyḫ Ebubekr Maḥmûd Cûmî: Ḥayâtuhû, Mevâḳifuhû ve Ârâ’uhû. Sokoto: Câmi‘at ‘Usmân b. Fodî, Kısmetü’d-Dirâsâti’l-İslâmiyye, Yüksek lisans tezi, 2000.
  17. el-Vâ’ilî, Kerîm. et-Teşkîlân el-Îḳâ‘î ve’l-Mekânî fî’l-Qaṣîdeti’l-‘Arabiyye el-Ḥadîse. Bağdat: Mektebetü Zekî, 2021.
  18. es-Ṣârımî, ‘Abdü’l-Kâhir ‘Abdü’l-Vehhâb. “‘Îsâ Alaby Ebubekr en-Nîjerî: Savtu’t-Tecdîd fî’ş-Şi‘ri’l-‘Arabî’l-Yûrûbâvîˮ, Mecelletü’d-Dirâsâti’l-Luġaviyye ve’l-Edebiyye, 6/1 (2015), 173–194.
  19. es-Ṣârımî, ‘Abdü’l-Kâhir ‘Abdü’l-Vehhâb. eş-Şi‘ru’l-‘Arabî fî Bilâdi Yûrûbâ: ‘Îsâ Elbî Ebû Bekr Nemûzecen. Malezya: el-Câmi‘atu’l-İslâmiyyetu’l-‘Âlemiyye, Kısmetu’l-Luğa el-‘Arabiyye, Doktora tezi, 2010.
  20. Ġilâdenth, Şîḫû Aḥmed Sa‘îd. Ḥareketü’l-Luġa el-‘Arabiyye ve Âdâbihâ fî Nîjîriyâ. Riyad: Şirketu’l-‘Ubaykân li’ṭ-Ṭibâ‘a ve’n-Neşr ve’t-Tevzî‘, 2008.
  21. Ġurûmâ, Süleymân İbrâhîm. el-İtticâhâtu’l-Mevżû‘iyye ve’d-Dirâse el-Fenniyye fî Şi‘ri ‘Îsâ Alaby Ebubekr.
  22. Aynigbâ: Câmi‘at Velâyet Kogî, Kısmetü’d-Dirâsâti’l-‘Arabiyye ve’l-İslâmiyye, Doktora tezi, 2016.
  23. Kabâ, ‘İmrân. eş-Şi‘ru’l-‘Arabî fî’l-Ġarbi’l-İfrîkî ḫilâle’l-Ḳarni’l-‘Işrîne’l-Mîlâdî, Fas: el-Münazzametu’l-İslâmiyye li’t-Terbiyye ve’l-‘Ulûm ve’Ṭ-Ṭekâfe, 2011.
  24. Kân, Ḥabîb ‘Abdullah. el-Verde ‘alâ Nehdi’l-Bürde ve’n-Nefṯ el-‘Anberî fî’l-Mâtem el-‘Umrî. Bamako: Maṭba‘a Muḥalliyye, t.y.
  25. Kohn, Jan. Binyetu’l-Luġa eş-Şi‘riyye, çev. Muḥammed el-Velî ve Muḥammed el-‘Umrî, Fas: Dâr Ṭubḳâl li’n-Neşr, 1986. Maıga, Mohamadou Aboubacar. “Batı Afrika Arap Edebiyatında Kudüs: Bir Kimlik ve Direniş Sembolü”. Diyanet İlmî Dergi 60/4 (Kudüs ve Mescid-i Aksa Aralık 2024), 1525
  26. Maiga, M. Aتنديد الإستعمار في الشعر العربي من الغرب الأفريقي “ˮ Academic Knowledge, 4/2 (Aralık 2021),153-163.
  27. Ṣamba, ‘Âmir. el-Edebü’s-Senegâlî el-‘Arabî. Cezayir: eş-Şeriketü’l-Vataniyye li’n-Neşr ve’t-Tevzî‘, 1978.
  28. Süleymânû, Ebû. “ed-Duktûr ‘Îsâ Alaby Ebubekr ve İbdâ‘âtuhu’l-Fenniyye”, Mecelletü Câmi‘ati Tikrît li’l-‘Ulûmi’l-İnsâniyye, 28/10 (Ekim 2021), 73–91.
  29. Şelleş, ‘Alî. el-Edebü’l-Afrîḳî. Kuveyt: ‘Âlemü’l-Ma‘rife, 1990.
  30. Şu‘eyb, İshâḳ. Dirâse Edebiyye Taḥlîliyye li-Qaṣîdeti “Filasṭîn Tünâdîkum” ve Sebâ‘iyyateyn li’d-Duktûr ‘Îsâ Alaby Ebu bekr, İlôrin: Câmi‘atu İlôrin, Kısmetu’l-Luğa el-‘Arabiyye, Bitirme Ödevi, 2005.
  31. Tâhir, Bint ‘Abdü’r-Rezzâḳ. “el-İltizâm ve’l-Fenn fî Qaṣîdeti ‘Filasṭîn Tünâdîkum’ ḥasbe Taṣvîri’l-Edebi’l-İslâmî”, Mecelletü’d-Dirâsâti’l-‘Arabiyye Mâlem, el-‘Aded 2 (Haziran 2019), ss. 335–350.
  32. Ubayd, Muḥammed Ṣâbir. el-Qaṣîdetü’l-‘Arabiyye el-Ḥadîse beyne’l-Binyeti’d-Delâliyye ve’l-Binyeti’l-Îḳâ‘iyye. Suriye: Mektebetü’l-Esed, 2001.
  33. Ulanrû, ‘Abdü’l-Fettâḥ ‘Abdü’r-Rahîm. Dirâse Taḥlîliyye li-Muḫtârâti min Sebâ‘iyyâti’d-Duktûr ‘Îsâ Alaby Ebubekr, İlôrin: Câmi‘at İlôrin, Kısmetu’l-Luġa el-‘Arabiyye, Yüksek lisans tezi, 2006.
  34. Unîritî, Laṭîf İbrâhîm. “Eseru’l-‘Avlemeti fî Sebâ‘iyyâti Ebubekr ‘Îsâ Alaby”, Mecelletü Kulleyyeti’l-Âdâb, 1/7 (Temmuz 2011), 48–63.
  35. Unîritî, Laṭîf İbrâhîm; Ya‘ḳûb ‘Abdullah. “Min Edebi’ş-Şu‘ûbi’l-İslâmiyye: el-Qaḍâyâ el-İnsâniyye fî Şi‘ri ‘Îsâ Alaby Ebubekr min ḫilâli’l-Ḥiss el-İslâmî”, Mecelletü’l-Edebi’l-İslâmî, 1/88 (Temmuz 2015), 54–63.
  36. Usmâ, ‘Abdü’s-Selâm Muḥammed. el-Ḥamâsetü fî’ş-Şi‘ri’l-‘Arabî fî Diyâri Nijerya. Lagos: Maṭba‘a Muḥalliyye, 2004.
  37. Uşrî, ‘Alî Zâyid. ‘An Binâ’i’l-Qaṣîdeti’l-‘Arabiyye el-Ḥadîse. Kahire: Mektebetü İbn Sînâ, 2002.
  38. Alaby, ‘Ebubekr Îsâ. Dîvânü’s-Sebâ‘iyyât. Kahire: en-Nehâr li’t-Tıbâ‘a ve’n-Neşr ve’t-Tevzî‘, 2008.