Dergiler / Yegah Müzikoloji Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 1

ÇALGIDA FORM ESTETİĞİ: ESTETİK DUALİZM, PUGİN VE VİTRUVİUS ADAPTASYONU, DUYUSAL BÜTÜNLEŞME, FORMUN KÜLTÜREL KİMLİĞİ, BİYOMİMESİS VE METAMATERYALLER

AESTHETICS OF FORM IN MUSICAL INSTRUMENTS: AESTHETIC DUALISM, PUGIN AND VITRUVIUS ADAPTATION, SENSORY INTEGRATION, CULTURAL IDENTITY OF THE FORM OF MUSICAL INSTRUMENTS, BIOMIMESIS, AND METAMATERIALS

Zeki Yıldırım(ANKARA MÜZİK VE GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ, MÜZİK BİLİMLERİ VE TEKNOLOJİLERİ FAKÜLTESİ, ÇALGI TEKNOLOJİLERİ BÖLÜMÜ)0000-0002-6768-3489
Sayfa
600–614
Yayın Tarihi
2026-03-06
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalgı yapımında kullanılan doğal materyallerin canlı organizmaya yaptığı gönderme biyomimesis kavramı üzerinden değerlendirilmekte ve son bölümde 3D baskı, karbon fiber ve metamateryallerin çalgı yapımındaki estetik ve akustik devrimi tartışılmakta, çalgı formunun kültürlerin ve dolayısıyla onların müziklerinin estetik bir parçası olduğu gerçeğinin kanıtlanması amaçlanmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:ÖZ ÇALGIDA FORM ESTETİĞİ: ESTETİK DUALİZM, PUGİN VE VİTRUVİUS ADAPTASYONU, DUYUSAL BÜTÜNLEŞME, FORMUN KÜLTÜREL KİMLİĞİ, BİYOMİMESİS VE METAMATERYALLER Çalgıların estetik açıdan değerlendirilmesi, genellikle icra edilen müziğin soyut niteliklerinin (ton, ritim, armoni) gölgesinde kalmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Immanuel Kant’ın enstrümantal müziği "güzel ama önemsiz" (Erenözlü, 2021, s. 311), bulmasından Arthur Schopenhauer’ın onu "iradenin doğrudan temsili" (Bazemore, 2025), olarak yüceltmesine kadar uzanan felsefi tartışmalar incelenmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalgı yapımında kullanılan doğal materyallerin canlı organizmaya yaptığı gönderme biyomimesis kavramı üzerinden değerlendirilmekte ve son bölümde 3D baskı, karbon fiber ve metamateryallerin çalgı yapımındaki estetik ve akustik devrimi tartışılmakta, çalgı formunun kültürlerin ve dolayısıyla onların müziklerinin estetik bir parçası olduğu gerçeğinin kanıtlanması amaçlanmaktadır.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:2021 Verileri
⚙️Değişkenler:organoloji · çalgı estetiği · müzikoloji

Özet

ÖZ ÇALGIDA FORM ESTETİĞİ: ESTETİK DUALİZM, PUGİN VE VİTRUVİUS ADAPTASYONU, DUYUSAL BÜTÜNLEŞME, FORMUN KÜLTÜREL KİMLİĞİ, BİYOMİMESİS VE METAMATERYALLER Çalgıların estetik açıdan değerlendirilmesi, genellikle icra edilen müziğin soyut niteliklerinin (ton, ritim, armoni) gölgesinde kalmıştır. Oysa çalgıda form estetiği, sesin fiziksel üretimi ile kültürel anlamın inşası arasındaki kesişim noktasında yer alan, derinlikli bir akademik ve felsefi araştırma alanıdır. Bu çalışmada, çalgının fiziksel formunun, müziğin kültürel, teknik ve fenomenolojik anlamlarının temel taşıyıcısı ve ayrılmaz bir parçası olduğu konusuna değinilmektedir. Form, sadece bir taşıyıcı ya da bir araç değil, aynı zamanda müziğin ontolojik statüsünü belirleyen, maddi bir metin işlevi görür. Bu bağlamda, çalgı formunun estetiği, müziğin işitilen bir sanat formu olmasının yanı sıra gözle görülen, dokunulan ve beden yoluyla ilişki kurulan bir sanat formu olduğunu vurgular. Dolayısıyla bu çalışma çalgıları felsefi özne ve estetik formlar olarak ele alarak, madde ve form arasındaki hilomorfik ilişkiyle organolojinin teknik sınırlarını felsefi bir boyuta taşımaktadır. Immanuel Kant’ın enstrümantal müziği "güzel ama önemsiz" (Erenözlü, 2021, s. 311), bulmasından Arthur Schopenhauer’ın onu "iradenin doğrudan temsili" (Bazemore, 2025), olarak yüceltmesine kadar uzanan felsefi tartışmalar incelenmektedir. Nicholas Curry’nin (2021, s14) "çalgıların felsefi mülksüzleştirilmesi (veya işlevsizleştirilmesi) " kavramı üzerinden, Batı estetik geleneğinin çalgıları neden göz ardı ettiği eleştirel bir süzgeçten geçirilirken, çalgı merkezli bir yaklaşımın müzik kültüründeki yeri vurgulanmaktadır. Augustus Welby Northmore Pugin’in "Gerçek İlkeler" (True Principles) kavramından “Vitruvius Üçlemesi”ne (Pollio, 2025: 21) kadar uzanan tasarım felsefeleri çalgı mimarisine uygulanmaktadır. Çalgı yapımında kullanılan doğal materyallerin canlı organizmaya yaptığı gönderme biyomimesis kavramı üzerinden değerlendirilmekte ve son bölümde 3D baskı, karbon fiber ve metamateryallerin çalgı yapımındaki estetik ve akustik devrimi tartışılmakta, çalgı formunun kültürlerin ve dolayısıyla onların müziklerinin estetik bir parçası olduğu gerçeğinin kanıtlanması amaçlanmaktadır.

Abstract

ÖZ AESTHETICS OF FORM IN MUSICAL INSTRUMENTS: AESTHETIC DUALISM, PUGIN AND VITRUVIUS ADAPTATION, SENSORY INTEGRATION, CULTURAL IDENTITY OF THE FORM OF MUSICAL INSTRUMENTS, BIOMIMESIS, AND METAMATERIALS ABSTRACT The aesthetic evaluation of musical instruments has often been overshadowed by the abstract qualities of the music being performed (tone, rhythm, harmony). However, the aesthetics of instrumental form is a profound academic and philosophical field of research situated at the intersection of the physical production of sound and the construction of cultural meaning. This study addresses the idea that the physical form of the instrument is a fundamental carrier and integral part of the cultural, technical, and phenomenological meanings of music. Form is not merely a carrier or a tool, but also functions as a material text that determines the ontological status of music. In this context, the aesthetics of instrumental form emphasize that music is not only an audible art form but also a visible, tangible art form that is interacted with through the body. Therefore, this study treats instruments as philosophical subjects and aesthetic forms, extending the technical boundaries of organology to a philosophical dimension through the hylomorphic relationship between matter and form. This study examines philosophical debates ranging from Kant's view of instrumental music as "beautiful but unimportant" (Erenözlü, 2021, p. 311) to Schopenhauer's exaltation of it as "the direct representation of the will" (Bazemore, 2025). Through Nicholas Curry's (2021, s 14) concept of "the philosophical dispossession (or dysfunction) of instruments," the reasons why the Western aesthetic tradition has ignored instruments are critically examined, while the place of an instrument-centric approach in music culture is emphasized. Design philosophies ranging from A.W.N. Pugin's "True Principles" to the "Vitruvian Trilogy" (Pollio, 2025: 21) are applied to instrument architecture. The use of natural materials in instrument making references nature through the concept of biomimesis, and the final section discusses the aesthetic and acoustic revolution in instrument making brought about by 3D printing, carbon fiber, and metamaterials, aiming to prove that instrument form is a part of cultures and, consequently, their music.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yıldırım, Z. (2026). ÇALGIDA FORM ESTETİĞİ: ESTETİK DUALİZM, PUGİN VE VİTRUVİUS ADAPTASYONU, DUYUSAL BÜTÜNLEŞME, FORMUN KÜLTÜREL KİMLİĞİ, BİYOMİMESİS VE METAMATERYALLER. Yegah Müzikoloji Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 1, 600–614. https://doi.org/10.51576/ymd.1866982

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Belcher, M. (2015). The collected letters of A. W. N. Pugin, Oxford University Press.
  2. Curry, N. The philosophy of musical instruments, submitted as partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy in Philosophy in the Graduate College of the University of Illinois at Chicago, 2021, (Erişim adresi: https://indigo.uic.edu/articles/thesis/The_Philosophy_of_Musical_Instruments/17026097?file=31489163 ), (Erişim tarihi: 2/12/2025)
  3. Design Philosophy - Yamaha corporation, (Erişim adresi: https://www.yamaha.com/en/tech-design/design/philosophy/), (Erişim tarihi 17/11/2025)
  4. Erenözlü, S. S. (2021). Kant’da transandantal öznenin müzik beğenisi, Beytulhikme An International Journal of Philosophy 2 (1): 305 – 320
  5. Gama, V.M.P. (2025). The musical instrument as a form of three-dimensional writing and score, PhD Thesis,(Erişim adresi: https://research.flw.ugent.be/en/projects/musical-instrument-form-three-dimensional-writing-and-score), (Erişim tarihi: 22/12/2025)
  6. Gatherer. D. (1997). The evolution of music-A comparison of darwinian and dialectical methods, University of Southampton Web Archive, (Erişim adresi: https://web-archive.southampton.ac.uk/cogprints.org/4354/1/jses.pdf ), (Erişim tarihi: 17/11/2025)
  7. Gürer Yücel, F. (2025a). “Telli Çalgıların Akustiği” konusunda yapılan çalışmaların içerik analizi ve kuramsal yapılarının irdelenmesi. Sanat ve Tasarım Dergisi, 15(1), 45-63. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.1716814
  8. Gürer Yücel, F. (2025b). Bağlamanın ses tahtası kalınlığının doğal frekanslara ve mod şekillerine Etkisi. Yegah Müzikoloji Dergisi, 8(3), 1050-1072. https://doi.org/10.51576/ymd.1716176
  9. Gürer Yücel, F. (2025c). The acoustics of bağlama: Directivity patterns of sound radiation. Musicologist, 9(2), 308-336. https://doi.org/10.33906/musicologist.1399318
  10. Hansson, S.O. (2005). Aesthetic functionalism, contemporary aesthetics (Journal Archive) Volume 3, Article 8 (Erişim adresi: https://digitalcommons.risd.edu/liberalarts_contempaesthetics/vol3/iss1/8/), (Erişim tarihi: 23/12/2025)
  11. Kortan, E. (1986). XX. Yüzyıl mimarlığına estetik açıdan bakış. Ankara: Yaprak Kitabevi.
  12. McAdams, S. (1993). “Recognition of sound sources and events,” in thinking in sound: The cognitive psychology of human audition, eds S. McAdams and E. Bigand (Oxford, UK: Oxford University Press), 146–198.
  13. Pollio, M.V. (2025). Mimarlık üzerine on kitap, (7-49), Serüven Yayınevi, 1. Baskı.
  14. Öner, H. Satıcı, B. (2025). Doğal formların mimari tasarım üzerindeki etkileri, Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 117- 143, (Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/icujtas/issue/90461/1469908), Erişim tarihi: 13/11/2025)
  15. Özek, E. (2015). Enstrüman yapım eğitiminde oransal ölçeklendirme, İTÜ Vakfı Yayınları, s. 5
  16. Sayın, E. (2025). Authentic instruments from an organological perspective in the pocess of east-west cultural assimilation, (Erişim adresi: https://www.ozguryayinlari.com/site/catalog/download/134/654/1523), (Erişim Tarihi: 17/11/2025)
  17. Sullivan, L. (1896). The tall office building artistically considered. Lippincott's Magazine, 1-6, (Erişim adresi: https://www2.gwu.edu/~art/Temporary_SL/177/pdfs/Sullivan_Tall.pdf), (Erişim tarihi: 15/12/2025)
  18. Tresch J., Dolan E.I. (2013). Toward a new organology: Instruments of music and science, Osiris 28 (1): 278-298 (Erişim adresi: https://www.researchgate.net/publication/284346651_Toward_a_New_Organology_Instruments_of_Music_and_Science), (Erişim tarihi: 18/11/2025)
  19. Url 1 Bazemore, M. Aesthetics of classical music,| Internet Encyclopedia of Philosophy, (Erişim adresi: https://iep.utm.edu/aesthetics-of-classical-music/), (Erişim tarihi: 17/11/2025).
  20. Url 2 Schafer, E. (2015). Acoustic guitar design: An insight into the choices made by Luthiers, (Erişim adresi: https://ericschaeferguitars.com/acoustic-guitar-design-an-insight-into-the-choices-made-by-luthiers/ ), (Erişim tarihi: 17/11/2025).
  21. Url 3 Forte3D, (Erişim adresi: https://forte3d.com/ ), (Erişim tarihi: 17/12/2025).
  22. Zappi, V. Tatar, K. (2025). Neural audio instruments: epistemological and phenomenological perspectives on musical embodiment of deep learning. HYPOTHESIS AND THEORY article, Sec. Human-Media Interaction, Volume 7 – 2025, (Erişim adresi: https://www.frontiersin.org/journals/computer-science/articles/10.3389/fcomp.2025.1575168/full), (Erişim tarihi: 22/12/2025).
  23. Gama, V.M.P. (2025). The musical instrument as a form of three-dimensional writing and score, PhD Thesis,(Erişim adresi: https://research.flw.ugent.be/en/projects/musical-instrument-form-three-dimensional-writing-and-score), (Erişim tarihi: 22/12/2025)