KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Yegah Müzikoloji Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 1

MÜZİK TEMELLİ ETKİNLİKLERİN OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE FONOLOJİK FARKINDALIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

EFFECTS OF MUSIC-BASED INSTRUCTION ON PHONOLOGICAL AWARENESS IN PRESCHOOL CHILDREN

Munise Duran(İnönü üniversitesi eğitim fakültesi)0000-0001-8912-2669
Neslihan Yılmaz(Milli Eğitim Bakanlığı)0009-0007-8599-6239
Sayfa
188–202
Yayın Tarihi
2026-02-19
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, deney grubunun fonolojik farkındalık puanlarının anlamlı düzeyde arttığını; kontrol grubunda ise anlamlı bir değişim olmadığını göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:ÖZ Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemde yapılandırılmış müziksel etkinliklerin çocukların fonolojik farkındalık becerileri üzerindeki etkisini incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada 5–6 yaş aralığında bulunan 52 çocukla ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, deney grubunun fonolojik farkındalık puanlarının anlamlı düzeyde arttığını; kontrol grubunda ise anlamlı bir değişim olmadığını göstermiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:ritim ve melodi · erken okuryazarlık · müzik temelli etkinlikler

Özet

ÖZ Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemde yapılandırılmış müziksel etkinliklerin çocukların fonolojik farkındalık becerileri üzerindeki etkisini incelemektir. Bu çalışmada 5–6 yaş aralığında bulunan 52 çocukla ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel kullanılmıştır. Deney grubuna sekiz hafta boyunca ritim-hece eşleştirme, melodik tekrarlar, ses yüksekliği ayrımı, tonlama çalışmaları ve tempo algısı gibi müziksel bileşenlere dayalı bir müdahale programı uygulanmıştır. Veriler Mountain Shadows Fonolojik Farkındalık Ölçeği (MS-PAS) aracılığıyla toplanmış ve Mann–Whitney U ile Wilcoxon testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, deney grubunun fonolojik farkındalık puanlarının anlamlı düzeyde arttığını; kontrol grubunda ise anlamlı bir değişim olmadığını göstermiştir.

Abstract

The purpose of this study is to examine the impact of structured musical activities on phonological awareness skills in early childhood. A quasi-experimental pretest–posttest control group design was employed with 52 children aged 5–6 years. The experimental group participated in an eight-week intervention program including rhythm–syllable matching, melodic repetition, pitch discrimination, prosodic practice, and tempo perception activities. Data were collected using the Mountain Shadows Phonemic Awareness Scale (MS-PAS), and analyses were conducted via Mann–Whitney U and Wilcoxon tests. The findings indicated a significant increase in the phonological awareness scores of the experimental group, whereas no significant change was observed in the control group. The results suggest that musical activities serve as an effective tool in improving phonological awareness and supporting emergent literacy skills in early childhood

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Duran, M., Yılmaz, N. (2026). MÜZİK TEMELLİ ETKİNLİKLERİN OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE FONOLOJİK FARKINDALIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Yegah Müzikoloji Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 1, 188–202. https://doi.org/10.51576/ymd.1849480

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (33)

  1. Anthony, J. L., & Francis, D. J. (2005). Development of phonological awareness. Current Directions in Psychological Science, 14(5), 255–259. https://doi.org/10.1111/j.0963-7214.2005.00376.x
  2. Anvari, S. H., Trainor, L. J., Woodside, J., & Levy, B. A. (2002). Relations among musical skills, phonological processing, and early reading ability in preschool children. Journal of Experimental Child Psychology, 83(2), 111–130. https://doi.org/10.1016/S0022-0965(02)00124-8 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022096502001248
  3. Bolduc, J. (2009). Effects of a music programme on kindergartners’ phonological awareness skills. International Journal of Music Education, 27(1), 37–47. https://doi.org/10.1177/0255761408099063
  4. Büyüktaşkapu, S. (2012). Mountain Shadows fonolojik farkındalık ölçeğinin (MS-PAS) Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Online Journal of Educational Sciences, 4(2), 509–521.
  5. Campbell, D. T., & Stanley, J. C. (1963). Experimental and quasi-experimental designs for research. Houghton Mifflin.
  6. Cardillo, G. C. (2008). Relationships among prosodic sensitivity, musical processing, and phonological awareness in pre-readers. Speech Prosody 2008. https://www.iscaarchive.org/speechprosody_2008/cardillo08_speechprosody.pdf
  7. Creswell, J. W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (4th ed.). Pearson.
  8. Degé, F., & Schwarzer, G. (2011). The effect of a music program on phonological awareness in preschoolers. Frontiers in Psychology, 2, Article 124. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2011.00124
  9. Demirci, F. G., & Mertoğlu, E. (2017). Okul öncesi dönem çocuklarına uygulanan ses farkındalık müzik programının okuma yazmaya hazırlıkta sesleri tanıma becerilerine etkisi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(51), 665–675.
  10. Eccles, R., van der Linde, J., & Le Roux, M. (2021). The effect of music education approaches on phonological awareness and early literacy: A systematic review. Early Childhood Education Journal, 49, 935–948. https://link.springer.com/article/10.1007/BF03652064
  11. Escalda, J., Lemos, S. M. A., & França, C. C. (2011). Auditory processing and phonological awareness skills of five-year-old children with and without musical experience. Journal of the Society of Speech-Language Pathology and Audiology, 23(4), 407–415. https://www.scielo.br/j/jsbf/a/ZkK7SpN8TFchq9pR3pWsq9s/
  12. Flaugnacco, E., Lopez, L., Terribili, C., Montico, M., Zoja, S., & Schön, D. (2015). Music training increases phonological awareness and reading skills in developmental dyslexia: A randomized control trial. PLOS ONE, 10(9), e0138715. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0138715
  13. François, C., Chobert, J., Besson, M., & Schön, D. (2013). Music training for the development of speech segmentation. Cerebral Cortex, 23(9), 2038–2043. https://doi.org/10.1093/cercor/bhs180
  14. Fraenkel, J. R., & Wallen, N. E. (2001). Educational research: A guide to the process (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
  15. Hausen, M., Torppa, R., Salmela, V. R., Vainio, M., & Särkämö, T. (2013). Music and speech prosody: A common rhythm. Frontiers in Psychology, 4, Article 566. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpsyg.2013.00566/full
  16. Hoover, W. A. (2002). The importance of phonemic awareness in learning to read. SEDL Letter, 14(3), 9–12
  17. Kraus, N., & White-Schwoch, T. (2017). Neurobiology of everyday communication: What have we learned from music? The Neuroscientist, 23(3), 287–298
  18. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Okul öncesi eğitim programı. https://tegm.meb.gov.tr
  19. Mertoğlu, E. (2007). Müzikle öğretim. In R. Zembat (Ed.), Okul öncesinde özel öğretim yöntemleri (pp. 367–405). Anı Yayıncılık.
  20. Moreno, S., & Besson, M. (2006). Musical training and language-related brain electrical activity in children. Psychophysiology, 43(3), 287–291. https://doi.org/10.1111/j.1469-8986.2006.00401.x
  21. Moreno, S., Bialystok, E., Barac, R., Schellenberg, E. G., Cepeda, N. J., & Chau, T. (2011). Short-term music training enhances verbal intelligence and executive function. Psychological Science, 22(11), 1425–1433. https://doi.org/10.1177/0956797611416999
  22. Moritz, C., Yampolsky, S., Papadelis, G., & Thomson, J. (2013). Links between early rhythm skills, musical training, and phonological awareness. Reading and Writing, 26(5), 739–769. https://doi.org/10.1007/s11145-012-9389-0
  23. Öztosun-Çaydere, Ö. (2006). Dil gelişimi ve okuma eğitiminde müziğin etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(3), 75–88.
  24. Patel, A. D. (2011). Why would musical training benefit the neural encoding of speech? The OPERA hypothesis. Frontiers in Psychology, 2, Article 142. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2011.00142
  25. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research and evaluation methods: Integrating theory and practice (4th ed.). Sage.
  26. Patscheke, H., Degé, F., & Schwarzer, G. (2019). The effects of training in rhythm and pitch on phonological awareness in four- to six-year-old children. Psychology of Music, 47(3), 376–391. https://doi.org/10.1177/0305735618756763
  27. Schön, D., Gordon, R., Campagne, A., Magne, C., Astésano, C., Anton, J. L., & Besson, M. (2010). Similar cerebral networks in language, music and song perception. NeuroImage, 51(1), 450-461.https://doi.org/10.1016/j.neuroimage.2010.02.023
  28. Shadish, W. R., Cook, T. D., & Campbell, D. T. (2002). Experimental and quasi-experimental designs for generalized causal inference. Houghton Mifflin.
  29. Sousa, J., Martins, M., Torres, N., Castro, S. L., & Silva, S. (2022). Rhythm but not melody processing helps reading via phonological awareness and phonological memory. Scientific Reports, 12, 12145. https://doi.org/10.1038/s41598-022-15596-7
  30. Steinbrink, C., Knigge, J., Mannhaupt, G., & Sallat, S. (2019). Are temporal and tonal musical skills related to phonological awareness and literacy skills? Evidence from two cross-sectional studies. Frontiers in Psychology, 10, Article 805. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpsyg.2019.00805/full
  31. Tierney, A., & Kraus, N. (2015). Neural entrainment to the rhythmic structure of music. Journal of Cognitive Neuroscience, 27(2), 400–408. https://doi.org/10.1162/jocn_a_00704
  32. Uyanık, Ö., & Kandır, A. (2010). Okul öncesi dönemde erken akademik beceriler. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 3(2), 1–14.
  33. Whitehurst, G. J., & Lonigan, C. J. (2001). Emergent literacy: Development from prereaders to readers. In S. B. Neuman & D. K. Dickinson (Eds.), Handbook of early literacy research (pp. 11–29). Guilford Press.