Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAraştırmanın bulgular kısmında önce “kavl” müzik biçiminin ortaya çıkışı, daha sonra “kad leseat” sözlerinin hadis içinde yer alışı tespit edilmiştir ve Şia kaynakları dahil olmak üzere muhaddislerin hadisi nasıl aktardıkları kronolojik olarak sıralanmıştır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Abdülkadir Meragî’nin (ö.1435) eserlerinde bulunan Amel bestesi, 1405 yılından önce bestelenmiştir. Ebced notasyonu ile yazdığı tek eser olan bu bestesinin şiirini, o, Hz. Muhammed’in hadisi ile ilişkilendirmiştir. Hakkında ilk biyografi yazan M.Ali Terbiyet’ten (1935) bugüne kadar (2026) kadar, ne İran’da ne de Türkiye’de yapılan incelemelerde şiir-hadis konusunda herhangi bir açıklama yapılmamış olduğu görülmüştür. Bu konuyla ilgili araştırmada nitel yöntem kullanılmıştır. Amel bestesinin ilk bölümü Arapça şiir, “Kad leseat” (: yılan soktu) sözleriyle başlar. Bu ilk bölüm bestenin “kavl” (kavil) kısmıdır. Bestenin devamı Seyyid Şerif Cürcanî’nin (ö.1413) Farsça şiiri ile devam eder. Arapça şiirin söylenişinin ardından Hz.Peygamberin huzurunda bulunan Muaviye’ye söylediği “Leyse bi-kerîm” (: kerim insan değildir) sözü dikkat çekicidir. Araştırmada Meragî’nin yazdığı Hz.Peygamberin fiili ve sözel hadis olayının gerçekliği sorgulanmıştır. Araştırmanın bulgular kısmında önce “kavl” müzik biçiminin ortaya çıkışı, daha sonra “kad leseat” sözlerinin hadis içinde yer alışı tespit edilmiştir ve Şia kaynakları dahil olmak üzere muhaddislerin hadisi nasıl aktardıkları kronolojik olarak sıralanmıştır. Ardından elde edilen bulgular çerçevesinde kaynakların hadis- şiir olayını nasıl değerlendirdikleri analiz edilmiş, Meragî’nin beste yapmasını etkileyen sebepler üzerinden makale sonlandırılmıştır. Hadis, sufi, müzik tarihi literatürü taranmış olan araştırmanın sonucunda “Kad leseat” şirinin 4./10.yüzyılda yaşamış Muzaffer Kirmanşahî adlı bir sufiye ait olduğu, aynı yüzyılda Ammar b.İshak tarafından olay örgüsü ile hadise dönüştürüldüğü, muhaddislerin fiilî ve sözel hadisin uydurma olduğunu her fırsatta söyledikleri, Cürcanî’nin ekler yazarak ilgilendiği Sühreverdî’nin Avârif adlı eserinden Meragî’nin de etkilendiği ve sözleri amel bestesinde kullandığı ortaya konmuştur.
Abstract
The musical Amel composition by Abd al-kadir Ibn Ghaibi Maraghi in his works was composed before 1405. He linked the poem of this composition, his only work written using the Abjad notation, to a hadith of the Prophet Muhammad. From the first biography written about him by M. Ali Terbiyet (1935) to the present day (2026), it has been observed that no explanation has been given regarding the poem-hadith in studies conducted either in Iran or in Turkey. Qualitative methods were used in the research. The first part of the Amel composition begins with an Arabic poem, "Qad leseat" (: a snake stung). After this first section named the "kavl" part of the composition, the words spoken by the Prophet Muhammad to Muawiya, "Laysa bi-karîm" (: not a human being is) are noteworthy. This research questions the authenticity of the hadith of the Prophet Muhammad as written by Maraghi. The findings section of the study first identifies the emergence of the "kavl" musical form, then the inclusion of the Arabic poem "Qad leseat" within the hadith, and finally, chronologically lists how hadith scholars, including Shia sources, transmitted the hadith. The research, which involved a review of hadith, Sufi, and music history literature, concluded that the poem "Qad leseat" belongs to a Sufi named Muzaffer Kirmanshahi, who lived in the 4th/10th century; that hadith scholars repeatedly stated that hadith are fabricated; and that Maraghi was influenced by Suhrawardi's work "Awarif," which Sayyid Sharif al-Djurdjani had added supplements to, and used its lyrics in his musical compositions.