Dergiler / Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 1

Es-Seyyid Kadıasker Mustafa İzzet Efendi’nin Talebelerinden OSMANLI’NIN SEYYAH HATTATI MEHMED ŞEFİK BEY

Sayfa
7–26
Yayın Tarihi
2019-06-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Şefik Bey’e karşı yapılan vefasızlığa ve eserlerinin imzası çıkartılarak kopya edilmesine günümüz hat sanatı camiasının göz yumması ile Yahya Efendi Dergahı’ndaki mezarına dahi sahip çıkılmaması şeklinde devam eden ilgisizlik konularına dikkat çekilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mehmed (Muhammed) Şefik Bey (ö.1880), 19.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ayrıca Mehmed Şefik Bey Bursa Ulucamii’ndeki muhteşem, aynı zamanda devasa ölçülerdeki eserleri, İstanbul Üniversitesi’nin taç kapısı ve Kubbetü’s Sahra’nın 8 cephesine yazdığı Yasin-i şerif ile dünya çapında bir üne kavuşmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Şefik Bey’e karşı yapılan vefasızlığa ve eserlerinin imzası çıkartılarak kopya edilmesine günümüz hat sanatı camiasının göz yumması ile Yahya Efendi Dergahı’ndaki mezarına dahi sahip çıkılmaması şeklinde devam eden ilgisizlik konularına dikkat çekilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kazasker Mustafa İzzet Efendi · Abdulfettah Efendi · Hat Sanatı

Özet

Mehmed (Muhammed) Şefik Bey (ö.1880), 19. Yüzyılda İstanbul’un en büyük hattat ve musikişinası Kazasker (Kadıasker) Seyyid Mustafa İzzet Efendi’nin en sevdiği, en başarılı talebelerindendir. O, genç yaşta icazetini almış olmasına rağmen Mustafa İzzet Efendi’ye duyduğu sevgi ve saygıdan dolayı yanından hiç ayrılmamış ve üstadı vefat edinceye kadar yazılarını onunla müzakere etmiş, Sultan Abdülmecid’in sipariş ettiği bir çok büyük yazı işlerinde ona yardımcı olmuştur. Onun üstün kabiliyetini takdir eden üstadının yardımı ile kalem memurluğundan Enderun hat hocalığına yükselmiştir. Mehmed Şefik Bey, üstadı Kazasker Mustafa İzzet Efendi ve arkadaşı Hattat Abdülfettah Efendi ile birlikte ekip olarak İstanbul Üniversitesi taç kapısının, Sultan Abdülmecid ve Abdülaziz’in inşa ettirdikleri büyük camilerin yazı işleri ile Bursa Ulucamii’nde henüz benzerleri yapılamamış muhteşem hat eserlerini ortaya koymuşlardır. Bu makalede Mehmed Şefik Bey’in üstadı Kazasker Mustafa İzzet gibi hem sanat açısından hem de fiziki açıdan büyük eserler vermek için gösterdiği gayret, İstanbul dışındaki uzak vilayetlere gidip oralarda uzun süreler kalıp yazılar yazmak şeklindeki çabaları gündeme getirilip sonunda bunu nasıl başardığı konusu müzakere edilecektir. Ayrıca Mehmed Şefik Bey Bursa Ulucamii’ndeki muhteşem, aynı zamanda devasa ölçülerdeki eserleri, İstanbul Üniversitesi’nin taç kapısı ve Kubbetü’s Sahra’nın 8 cephesine yazdığı Yasin-i şerif ile dünya çapında bir üne kavuşmuştur. Son olarak üstadının vefatıyla M. Şefik Bey’e karşı yapılan vefasızlığa ve eserlerinin imzası çıkartılarak kopya edilmesine günümüz hat sanatı camiasının göz yumması ile Yahya Efendi Dergahı’ndaki mezarına dahi sahip çıkılmaması şeklinde devam eden ilgisizlik konularına dikkat çekilecektir.

Abstract

Mehmed (Muhammed) Şefik Bey (d.1880) was the most loved and succesfull student of Kazasker (Kadıasker) Mustafa Izzet Efendi, a most famous of all calligraphers musicians in 19th century of Istanbul. Mehmed Şefik Bey after acquiring his licence (ijazat) from his master to practice and teach the art of Islamic callgraphy, out of his love and respect he did part from his master and carried on practising calligraphy (meshk) under guidance and advice of his much loved master until his death and helped him producing his materpeices commisioned by Sultan Abdulmejid. His master also admired his talent and helped him to move to be a calligraphy teacher at the special Ottoman state colleges called Andarun inside the royal palace in Istanbul. Mehmed Şefik Bey worked as a part of the team, made up of his master Mustafa Izzet Efendi and his close friend and famous calligrapher Abdulfettah Efendi. They as a team produced many great and unpresidented calligraphic masterpieces at the portal of Istanbul University and Great Mosque of Bursa (1857-1860) as well as in many mosque buildings suponsored by Ottoman Sultan Abdulmajid and Abdulaziz. Mehmed Şefik Bey always wished to produce as beautiful and grand masterpieces (like his master did) and went through great strugle and sacrifices to achieve this. In this article, we will look into how he managed to achieve his ambition through his famous calligraphies in İstanbul, Great Mosque of Bursa and Kubbetu’s-Sakhra in city of al-Quds (province of Ottoman Empire then). We will also discuss the issues around how his fortune changed following the death of his master in 1876 and how he was treated badly by his employers against his loyalty, as well as calligraphy art circles of Istanbul not caring about his artworks being reproduced through removing his signature, and not taking the necessary steps to stop his grave (located in the cemetry of Yahya Efendi Dargah in Istanbul) from being dismantled and lost.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aykaç, F. (2019). Es-Seyyid Kadıasker Mustafa İzzet Efendi’nin Talebelerinden OSMANLI’NIN SEYYAH HATTATI MEHMED ŞEFİK BEY. Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 1, 7–26. https://ajindex.com/articles/1576606

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Cevdet Küçük, “Abdülmecid”, DİA, c.1, s.259-261, 1987
  2. İbnülemin, Mahmut Kemal İnal, Son Hattatlar, MEB, Ankara 2. Baskı, 1970
  3. K. Susheim, “Ayasofya”, İslâm Ansiklopedisi”, II, İstanbul, Milli Eğitim Basımevi, 1970, s.47-53
  4. “Kadıasker Mustafa İzzet”, Kök, c.2, sayı.14 (1982), s.14-19
  5. M. Baha Tanman, “Hırka-i Şerif Camii”, c.17, DİA, 1998, s.378
  6. M. Şinasi Acar, Ünlü Hattatların Mezarları, Gelimli Gidimli Dünya, İstanbul 2004.
  7. M. Uğur Derman, “Mehmed Şefik Bey”, DİA, c.28, 2003, s.531
  8. M. Uğur Derman, Sakıp Sabancı Hat Müzesi Koleksiyonundan Seçmeler, İstanbul, 2002
  9. Kamil Cemil el-Aseli, Kudüs,” Osmanlı Dönemi ve Sonrası”, DİA, c.26, 2002, s.334
  10. Muammer Ülker, Başlangıçtan Günümüze Türk Hat Sanatı, T. İş Bankası, 1987
  11. Muhiddin Serin, Hat Sanatı ve Meşhur Hattatlar, Kubbealtı Neşriyat, İstanbul 1999
  12. Nurcan Toprak, Hattat Kazasker Mustafa İzzet Efendi ve Eserleri, TC. Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Ens. İlahiyat Ana Bilim Dalı, İslâm Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı, Yayınlanmamıi Yüksek Lisan Tezi, İstanbul 2004
  13. Semavi Eyice, “Ayasofya”, c.4, DİA, 1991, s.208
  14. Süheyl Ünver, Hattat Şefik Bey, İstanbul 1956
  15. Şevket Rado, Türk Hattatları, İstanbul 1976
  16. Zafer İhtiyar, Bir Hüsn-i Hat Sergisi Bursa Ulucamii, Kaynak Yayınları İstanbul 2005