Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAsgari işçilik uygulamasının vergi ayağının eksik şekilde tasarlanması, uygulamayı kayıt dışı istihdamı azaltma amacından uzaklaştırmakta ve SGK’nın prim toplama aracına dönüştürmektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Kayıt dışı istihdam, kayıt dışı ekonominin istihdam piyasasındaki yansımasıdır. Kayıt dışı istihdamın varlığı halinde devlet, ücretler üzerinden alınan vergiler ile sosyal güvenlik primlerinden mahrum kalmaktadır. Kayıt dışı istihdamın sosyal güvenlik sitemi üzerindeki etkilerini azaltmak ve işverenleri kayıtlı istihdama yönlendirmek için Türkiye’de asgari işçilik uygulaması geliştirilmiştir. Asgari işçilik uygulamasında bir işin tamamlanabilmesi için gerekli işçilik miktarı üzerinden ödenmesi gereken minimum prim miktarı belirlenmekte ve işverenlerin bu miktarın altında prim ödemesi engellenmektedir. Bu uygulama kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıt dışı istihdam neticesinde ortaya çıkan prim kayıplarının bir kısmını tahsil etmektedir. Ancak sistem kururken prim alacaklarının tahsil edilmesine odaklanarak fark işçilik tutarları üzerinden gelir ve damga vergisi alınmasına ilişkin düzenlemeler yapılmamış ve uygulamanın vergi ayağı eksik kalmıştır. Bu kapsamda SGK tarafından işverenlere re’sen tahakkuk ettirilen fark işçilik tutarları dikkate alındığında 2008-2017 yılları arasında takip edilmeyen gelir ve damga vergisi tutarlarının toplam miktarı, 526 Milyon TL’nin üzerindedir. Asgari işçilik uygulamasının vergi ayağının eksik şekilde tasarlanması, uygulamayı kayıt dışı istihdamı azaltma amacından uzaklaştırmakta ve SGK’nın prim toplama aracına dönüştürmektedir.