Dergiler / UMDE Dini Tetkikler Dergisi / 2026 / Cilt: 3 Sayı: 1

Kur’an’da Müslüman-Hıristiyan İlişkisine Dair Süreç Analizi

An Inquiry on Muslim-Christian Relations in the Qur’ān

Hadiye Ünsal(ANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ, DİNİ İLİMLER FAKÜLTESİ)0000-0002-4017-262X
Sayfa
5–22
Yayın Tarihi
2020-07-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İsa’ya nispet edilen mucizelerin mahiyetine değinilmeyecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kur’an’da Hristiyanlar, genelde ilâhî bir kitaba inananlar anlamında “Ehl-i Kitap”, özelde ise “Nasârâ” olarak ifade edilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Buna paralel olarak Kur’an’ın 23 yıllık nüzul sürecinin tüm evrelerinde Hıristiyanları “öteki” kategorisinde değerlendirip değerlendirmediği meselesi incelenecektir.
💡
Sonuç & Katkı:İsa’ya nispet edilen mucizelerin mahiyetine değinilmeyecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tefsir · Hıristiyanlar · Ehl-i Kitap

Özet

Kur’an’da Hristiyanlar, genelde ilâhî bir kitaba inananlar anlamında “Ehl-i Kitap”, özelde ise “Nasârâ” olarak ifade edilir. Hristiyanlığa atıfta bulunan ayetlerde Hz. İsa’nın doğumunun müjdelenişi, dünyaya gelişi ve mucizeleri gibi muhtelif hususlardan bahsedilir. Kur’an’da Hıristiyanlık bağlamında zikredilen bir başka husus Hz. İsa’ya yönelik ulûhiyet inancının nefyidir. Bu çerçevede birçok ayette Hristiyanların teslis inancı tenkit edilir; Allah’ın çocuk edinmeyeceği ifade edilir, Hz. İsa’nın beşer olduğu vurgulanır ve Allah’ın kulu ve elçisi olduğu belirtilir. Bütün bunların yanında Kur’an’da Hristiyanlar içindeki bazı kimselerden övgüyle bahseden ayetler de mevcuttur. Bu çalışmada Kur’an’da Hıristiyanlıkla ilgili ayetlerdeki süreç analizi Kur’an’ın nüzul sürecindeki gelişmeleri takip açısından önemli iki dönem (Mekkî ve Medenî dönem) çerçevesinde ele alınacaktır. Buna paralel olarak Kur’an’ın 23 yıllık nüzul sürecinin tüm evrelerinde Hıristiyanları “öteki” kategorisinde değerlendirip değerlendirmediği meselesi incelenecektir. Bunun yanında nüzul ortamındaki Hıristiyanlığa dair bilgiler verilecek, Arap yarımadasındaki Hıristiyanların Hıristiyanlık içindeki hangi mezhebe/ekole karşılık geldiğinden bahsedilecek ve fakat Hz. İsa’ya nispet edilen mucizelerin mahiyetine değinilmeyecektir.

Abstract

In the Qurʾān, Christians are generally referred as the “People of the Book” in the meaning of those who believe in a divine book, and as “Nasārā” in particular. In the verses referring to Christianity, the good news about the birth of Jesus, his coming into the world and his miracles are mentioned. Another view in the Qurʾān with respect to Christianity is the rejection of Jesus’ divinity. As such, in many verses, Christian belief of trinity is criticized; it is stated that God will not have children, that Jesus is human and he is the servant and messenger of God. On the other hand, there are also Qur’anic verses which praise some amongst the Christians. In this paper, the process analysis in the Qur’anic verses related to Christianity will be made within the framework of Meccan and Madinan periods that are crucial in terms of tracking the developments in the revelation process of the Qurʾān. Besides that, the question of whether the Qurʾān sees Christians as the “other” during its 23-year revelation period will be discussed. In addition to this, this study will give information about Christianity in the context of the Qur’anic revelation. It will also look into the question of which Christian sect/school corresponds to the Christianity in the Arabian Peninsula. However, the nature of miracles attributed to Jesus will not be mentioned.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ünsal, H. (2020). Kur’an’da Müslüman-Hıristiyan İlişkisine Dair Süreç Analizi. UMDE Dini Tetkikler Dergisi, Cilt: 3 Sayı: 1, 5–22. https://doi.org/10.5281/zenodo.3964031

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. Abū Bakr Abdurrezzak b. Hemmâm. Tafsīr al-Qurʾān. 3 vols. ed. Mustafa Muslim Muhammad. Riyadh: Mektebetu al-Rushd, 1989.
  2. Arslantaş, Nuh. Hz. Muhammed Döneminde Yahudiler. İstanbul: Kuramer, 2016.
  3. Aydın, Mahmut-Duran, Asim. Kur’an ve Hıristiyanlar: Kur’an’ın Geliş Ortamında Hıristiyanların İnançları, İbadetleri ve Kutsal Metinleri. İstanbul: Kuramer, 2019.
  4. al-Bayhaqī, Abū Bakr Aḥmad ibn Ḥusayn. Dalāʾil al-Nubuwwa wa-maʿrifat al-aḥwāl Ṣāḥib al-Sharīʿa. 7 vols. Edited by ʿAbd al-Muʿṭī Qalʿajī. Beirut: Dār al-Qutub al-ʿIlmiyya, 1988.
  5. Câbirî, Muhammed Âbid. Kur’an’a Giriş. trs. Muhammed Coşkun. İstanbul: Mana Yayınları, 2010.
  6. Derveze, Muhammed İzzet. Kur’an’a Göre Hz. Muhammed’in Hayatı. trs. Mehmet Yolcu. 3 vols. İstanbul: Yöneliş Yayınları, 1989.
  7. Eliade, Mircea. Dinsel İnançlar ve Düşünceler Tarihi: Gotama Budha’dan Hıristiyanlığın Doğuşuna. trs. Ali Berktay. İstanbul: Kabalcı, 2003.
  8. Fazlur Rahman. Ana Konularıyla Kur’an. trs. Alparslan Açıkgenç. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2017.
  9. Hamidullah, Muhammed. İslām Peygamberi. trs. Salih Tuğ. 2 vols. İstanbul: İrfan Yayımcılık, 1991.
  10. Ibn Ebī Hātim, Abū Muḥammad ʿAbdurraḥman. Tafsīr al-Qurʾān al-ʿAzīm. ed. ʾEsʿad Muḥammad al-Ṭayyib. Mecca: Mektebetu Nizār Mustafa el-Bāz, 1997.
  11. Ibn Hishām, Abū Muḥammad Jamāl al-Dīn. al-Sīra al-Nabawiyya. 4 vols. Edited by Muṣṭafā al-Saqqā-Ibrāhīm al-Abyārī-ʿAbd al-Ḥāfiẓ al-Shalabī. 5th ed. Beirut: Dār al-Khayr, 2004.
  12. Ibn Kathīr, Abū al-Fidāʾ Ismāʿīl bin ʿUmar al-Dimashqī. Tafsīr al-Qurʾān al-ʿAzīm. Cairo: Muessese al-Qurṭuba 2000.
  13. Jawad Ali, al-Mufassal fī Tā’rīkh al-`Arab qabla al-Islam. 9 vols. Baghdat, 1993.
  14. Kilinçli, Sami. Mekki Surelerde Mü’min Kimliğinin Oluşumu ve Gayrimüslimlerle İlişkileri. Ankara: Araştırma Yayınları, 2013.
  15. Kuzgun, Şaban. “Kur’ân-ı Kerim’e Göre Hıristiyanlık ve Hıristiyanlar”. Asrımızda Hıristiyan-Müslüman Münasebetleri. ed. İsmail Kurt, İlmi Neşriyat, İstanbul 1993.
  16. Muhammad Ali, Maulana. The Holy Qur’an with English Translation and Commentary. Ohio: Ahmadiyya Anjuman Isha‘at Islam, 2002.
  17. Muqātil ibn Sulaymān, Abū al-Ḥasan. Tafsīr al-Muqātil ibn Sulaymān. 5 vols. Edited by ʿAbd Allāh Maḥmūd Shaḥḥāta. Beirut: Muʾassasat al-Tārīkh al-ʿArabī, 2002.
  18. Özsoy, Ömer- Güler, İlhami. Konularına Göre Kur’an: Sistematik Kur’an Fihristi. Ankara: Fecr Yayınevi, 2015.
  19. Öztürk, Levent. “Necâşî Ashame”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 32/476-477. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.
  20. Öztürk, Mustafa. “Kur’an’da Müslümanlar ve Ötekilerle Birlikte Yaşamanın Referansları”, Hz. Peygamber ve Birlikte Yaşama Hukuku, İstanbul: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2016.
  21. Öztürk, Mustafa. Kur’an Kıssalarının Mahiyeti. İstanbul: Kuramer, 2016.
  22. Paçacı, Mehmet. “Kur’an’da Ehl-i Kitap Anlayışı,” Dinler Tarihi Araştırmaları IV: Müslümanlar ve Diğer Din Mensupları. Ankara: Türkiye Dinler Tarihi Derneği Yayınları, 2004.
  23. Sönmez, Zekiye. İslâm’ın Ortaya Çıktığı Dönemde Arap Yarımadası’nda Hıristiyanlık. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2012.
  24. al-Ṭabarī, Abū Jaʿfar Muḥammad ibn Jarīr. Jāmiʿ al-bayān ʿan taʾwīl al-Qurʾān. 26 vols. Cairo: Dār Hicr, 2001.
  25. Ünsal, Hadiye. “Mekkî-Medenî Ayrımı Çerçevesinde Ehl-i Kitap’la İlgili Ayetlerdeki Dil ve Üslup Farklılığı”. İslam ve Yorum II. ed. Fikret Karaman. 255-269. Ankara: İnönü Üniversitesi Yayınevi, 2018.