Dergiler / Turkish Studies - Social Sciences / 2020 / Cilt: 15 - Sayı: 1

Maymun Dağı(Çardak-Denizli/Dazkırı-Afyonkarahisar)’nın Morfotektonik Özelliklerinin CBS ile Belirlenmesi

Determination of Morphotectonic Features of the Maymun Mountain (Çardak-Denizli/DazkiriAfyonkarahisar) Using by G

Sayfa
277–307
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma sonrasında Maymun Dağının oluşumu, jeomorfolojik gelişimi ve morfometrik özellikleri ortaya konulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ege Bölgesi, genişlemeli tektonik rejimin etkisi ile birçok horst graben sistemine sahiptir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Arazi çalışmaları ile net olarak gözlemlenen jeomorfolojik özelliklerin sayısal verilerle desteklenmesi, tektonik gelişimin kantitatif olarak ortaya konması jeomorfoloji çalışmalarını Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknolojisi ile farklı bir boyuta taşımıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma sonrasında Maymun Dağının oluşumu, jeomorfolojik gelişimi ve morfometrik özellikleri ortaya konulmuştur.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Ege Bölgesi, genişlemeli tektonik rejimin etkisi ile birçok horst graben sistemine sahiptir. Graben sahaları genellikle ovalara karşılık gelirken, horstlar dağlık kütlelere karşılık gelmektedir. Oluşum süreçlerinin devam ettiği Ege bölgesinde aktif tektoniğin izlerini belirgin olarak gözlemlemek ve kantitatif verilerle ortaya koymak mümkündür. Arazi çalışmaları ile net olarak gözlemlenen jeomorfolojik özelliklerin sayısal verilerle desteklenmesi, tektonik gelişimin kantitatif olarak ortaya konması jeomorfoloji çalışmalarını Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknolojisi ile farklı bir boyuta taşımıştır. Bu çalışmada Büyük Menderes grabeninin, Acıgöl grabeni bölümünün kuzeyini oluşturan Maymun Dağı horstunun jeomorfolojik özellikleri morfometrik analizlerle tespit edilmeye çalışılmıştır. Maymun Dağının Beşparmak horstu ile sınır ayrımının hangi noktalardan yapılacağı çok net olmamakla beraber, bu çalışma da dağ üzerinde kuzey-kuzeybatı ve güney kısımda yer alan karakteristik havzalar esas alınarak Beşparmak dağının güney yamaçları da havzaya dahil edilerek bir sınır oluşturulmuştur. Araştırma alanı yaklaşık olarak 282 km2 lik bir sahaya karşılık gelmektedir. Bu çalışma ile bu alanda jeolojik yapı, tektonizma, diğer etken ve süreçlerin işlemesi sonucu ortaya çıkan Maymun Dağının jeomorfolojik özellikleri kantitatif verilerle ortaya konulmaya çalışılmıştır. Dağın üzerinde bulunan, Kuruçay deresi, Koca dere, Tokat deresi, Acıpınar deresi, Çardak kuzeyindeki Göz deresi, Batıda Dutluca deresi, kuzeybatıda Yeşilgöldere havzaları morfometrik olarak analiz edilmiştir. Çalışmada bu havzalarda jeomorfometrik indislerden; hipsometrik eğri (He) – hipsometrik integral (Hi), vadi taban genişliği – vadi yüksekliği oranı (Vf), vadi genişliği, üçgen yüzey (feçeta) indeksi (Pf), dağ önü sinüslük oranı (Smf) hesaplanmış; havzanın morfometrik özellikleri jeomorfolojik gelişimi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada araştırma alanının 5 m çözünürlüklü Sayısal Yükseklik Modeli (DEM), jeoloji verisi, aktif fay verisi kullanılmış ve CBS yazılımlarından ArcGIS10.5 paket programı tercih edilmiştir. Çalışma sonrasında Maymun Dağının oluşumu, jeomorfolojik gelişimi ve morfometrik özellikleri ortaya konulmuştur.

Abstract

Aegean Region has many horst graben systems due to the effects of extensional tectonic regime. Graben fields generally correspond to the plains, while horsts match to mountainous masses. It is possible to observe the traces of active tectonics in the Aegean region where formation processes are active and to reveal them with quantitative data. Supporting geomorphological features clearly observed with good field experience with digital data, quantitative determination of tectonic development carried geomorphology studies to a different dimension with Geographical Information Systems (GIS) technolog. In this study, the geomorphological features of the Maymun Mountain horst forming the northern part of the Acıgöl graben section of Büyük Menderes graben were tried to be determined by morphometric analysis. Although it is not clear from which points the separation of the border between Beşparmak Horst and Maymun Mountain will be made, this study is based on the characteristic basins located on the north-northwest and south parts of the mountain. It corresponds to an area of 282 km2 . In this study, the geomorphological characteristics of the Maymun Mountain, which arose as a result of geological structure, tectonism and other factors and processes in this area, have been tried to be determined by quantitative data. In this study, the geomorphological characteristics of the Maymun Mountain, which is the result of the geological structure, tectonism and other factors and processes in this area, has been tried to be determined by quantitative data. In this study, geomorphometric indices; hipsometric curve (Hc) - hipsometric integral (Hi), valley floor width - valley height ratio (Vf), valley width, triangular surface (facet) index (Pf), mountain front sine ratio (Smf) ) calculated; geomorphological development of the basin. In this study, 5 m resolution Digital Height Model (DEM), geology data, active fault data and GIS software ArcGIS10.5 package program were used. After the study, the formation of Maymun Mountain, its geomorphological development and morphometric properties were revealed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

EGE, İ., DUMAN, N. (2020). Maymun Dağı(Çardak-Denizli/Dazkırı-Afyonkarahisar)’nın Morfotektonik Özelliklerinin CBS ile Belirlenmesi. Turkish Studies - Social Sciences, Cilt: 15 - Sayı: 1, 277–307. https://ajindex.com/articles/157271

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Avcı, V. ve Günek, H., (2015). Uludere Havzası'nın (Bingöl) Jeomorfolojik Özelliklerinin Belirlenmesinde Morfometrik Analizlerin Kullanımı, Adıyaman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21, 745-766. https://doi.org/10.14520/adyusbd.39800
  2. Avcı, V. ve Kıranşan, K., (2017). Darköprü Deresi Havzası'nda (Bingöl) tektonik etkinin morfometrik analizlerle belirlenmesi, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10 (48), 270-284. https://doi.org/10.17719/jisr.2017.1499
  3. Avcı, V., ve Sunkar, M., (2017). Jeomorfik İndislerle Varto Havzası'nda (Muş) Tektonik Aktivitenin Belirlenmesi. Türk Coğrafya Kurumu 75. Kuruluş Yılı Kongresi Tam Metin Bildiriler Kitabı (s. 730 - 742). Ankara:
  4. Türk Coğrafya Kurumu. Bahadır, M. ve Özdemir, M.A.(2011). Acıgöl Havzası'nın Sayısal Topoğrafik Analiz Yöntemleri İle Morfometrik Jeomorfolojisi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi Journal of International Social Research, Cilt:4 Sayı:18 Biswas, S.,Sudhakar, S., Desai, V.R., (1999). Prioritisation of Subwatersheds Based on Morphometric Analysis of DrainageBasin: A Remote Sensingand GIS Approach, Journal of the Indian Society of Remote Sensing, Vol. 27, No.3, p. 155-166. https://doi.org/10.1007/bf02991569
  5. Bull, B. W., (1977). Tectonic geomorphology of the Mojave Desert, U.S. Geological Survey Contact Report 14-08-001-G-394. Bull, W.B., (1978). Geomorphic Tectonic Activity Classes of the South front of the San Gabriel Mountains, California. U.S. Bull W. B., (2007). Tectonic Geomorphology of Mountains: a new approach to paleoseismology (p. 328). Wiley-Blackwell, Oxford Burbank, D.W., Anderson, R.S., (2012). Tectonic Geomorphology. second ed. Wiley-Blackwell (454 pp.). Ceylan, M.A., (1998). Baklan-Çivril Havzası ve Yakın Çevresinin Hidrojeomorfolojik Etüdü,, Marmara Üniveritesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Doktora Tezi) 260 p. İstanbul Cox, R.T., (1994). Analysis of Drainage-basinSymmetry as a Rapid Technique to Identify Areas of Possible Quaternary Tilt-block Tectonics: an Example from the Mississippi Embayment, Geol. Soc. Am. Bull., 106, 571-581. https://doi.org/10.1130/0016- 7606(1994)106 2.3.co;2 Cürebal, İ., (2004). Madra Çayı'nın Hidrografik Özelliklerine Sayısal Yaklaşım. Balıkesir Üniversitesi,
  6. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı:11, 11-24.
  7. Cürebal, İ. ve Erginal, A.E., (2007). Mıhlı Çayı Havzası’nın Jeomorfolojik Özelliklerinin Jeomorfik İndislerle Analizi, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 19, 126-135.
  8. Demoulin, A., (2011). Basin and River Profile