KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi / 2025 / Cilt: 11 Sayı: 2

Sosyal bilgiler öğretmenlerinin bilimin doğasına yönelik görüşleri

SOCIAL STUDIES TEACHERS' OPINIONS ON THE NATURE OF SCIENCE

İsmail Çolak(Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi)0000-0002-9215-1425
Ahmet Galip Yücel(NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9435-7315
Ahmet Durmaz(NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9744-2547
Sayfa
209–231
Yayın Tarihi
2025-12-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular; sosyal bilgiler öğretmenlerinin bir bilgiyi bilimsel kılan şeyin bilimsel araştırma basamaklarına uygun geliştirilmiş olması gerektiğini düşündüğünü; lisans eğitimlerinde aldıkları derslerin bilimsel bakış açısı kazanmalarında kısmen etkili olduğunu düşündüklerini; din ve bilim arasındaki ilişki konusunda ise inanç odaklı fikir ayrılıkları yaşadıklarını göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma sosyal bilgiler öğretmenlerinin bilimin doğasına yönelik görüşlerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın çalışma grubunu Milli Eğitim Bakanlığı (MEB)’na bağlı devlet okullarında görev yapan 10 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular; sosyal bilgiler öğretmenlerinin bir bilgiyi bilimsel kılan şeyin bilimsel araştırma basamaklarına uygun geliştirilmiş olması gerektiğini düşündüğünü; lisans eğitimlerinde aldıkları derslerin bilimsel bakış açısı kazanmalarında kısmen etkili olduğunu düşündüklerini; din ve bilim arasındaki ilişki konusunda ise inanç odaklı fikir ayrılıkları yaşadıklarını göstermiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sosyal bilgiler · bilim · bilimin doğası

Özet

Bu araştırma sosyal bilgiler öğretmenlerinin bilimin doğasına yönelik görüşlerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Milli Eğitim Bakanlığı (MEB)’na bağlı devlet okullarında görev yapan 10 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmuştur. Yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanan veriler, betimsel analiz tekniği ile analiz edilmiştir. Bulgular; sosyal bilgiler öğretmenlerinin bir bilgiyi bilimsel kılan şeyin bilimsel araştırma basamaklarına uygun geliştirilmiş olması gerektiğini düşündüğünü; lisans eğitimlerinde aldıkları derslerin bilimsel bakış açısı kazanmalarında kısmen etkili olduğunu düşündüklerini; din ve bilim arasındaki ilişki konusunda ise inanç odaklı fikir ayrılıkları yaşadıklarını göstermiştir.

Abstract

This research was carried out to examine the views of social studies teachers on the nature of science. For this purpose, case study design, one of the qualitative research designs, was used. The study group of the research consisted of 10 Social Studies teachers working in public schools affiliated to the Ministry of National Education (MEB). The data collected with the semi-structured interview form were analyzed with the descriptive analysis technique. Results; It has been shown that Social Studies teachers think that what makes a knowledge scientific should be developed in accordance with the steps of scientific research, they think that the courses they take in their undergraduate education are partially effective in gaining a scientific perspective, and they experience belief-based differences of opinion on the relationship between religion and science.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çolak, İ., Yücel, A. G., Durmaz, A. (2025). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin bilimin doğasına yönelik görüşleri. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 2, 209–231. https://doi.org/10.47615/issej.1673026

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (34)

  1. Aslangöz, B., & Kırık, Ö. (2024). Bilimin doğasını öğretmede bilim haberleri kullanmanın etkileri. Journal of Computer and Education Research, 12(24), 446-475.
  2. Ayvacı, H. A., Akdemir, E. (2018). Bilimin doğası alanında 2013 yılından itibaren yayımlanmış tezlerin farklı değişkenler açısından incelenmesi. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi (YYU Journal Of EducationFaculty), 14(1), 1178-1218.
  3. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231-274.
  4. Baltacı, A. (2021). Nitel veri analizi. Bilimsel araştırma becerileri ve araştırmada güncel desenler içinde. (Ed. A. Uzunöz). PEGEM Akademi, 71-99.
  5. Bybee, R.W., Powell, J.C., Ellis, J.D., Giese, J.R., Parisi, L. ve Singleton, L. (2018). Integrating the history and nature of science and technology in science and social studies curriculum. Science Education, 75(1), 143-155.
  6. Bugingo, J. B., Yadav, L. L., Mugisha, I. S., & Mashood, K. K. (2024). Improving teachers’ and students’ views on nature of science through active instructional approaches: A Review of the literature. Science & Education, 33(1), 29-71.
  7. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2018). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (25 b.). PEGEM Akademi.
  8. Clough, M.P. (2018). Teaching and learning about the nature of science. Sci & Educ, (27), 1-5.
  9. Çalışkan, H., Uymaz, M., & Öztürk, M. (2023). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilim, sözde-bilim ayrımı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(3), 145-156.
  10. Çınar, M., & Köksal, N. (2013). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilime ve bilimin doğasına yönelik görüşleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 43-57.
  11. Çolakoğlu, M. H. (2017). Okul ve bilim merkezi eğitiminde işbirliği. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi (İAD)(3), 1-24.
  12. Doğan, N., Çakıroğlu, J., Çavuş, S., Bilican, K., & Arslan, O. (2011). Öğretmenlerin bilimin doğası hakkındaki görüşlerinin geliştirilmesi: hizmetiçi eğitim programlarının etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal of Education)(40), 127-139.
  13. Erbudak, K. C., & Yesilbursa, C. C. (2022). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlığa ilişkin görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 20(2), 568-586.
  14. Günşen, G. (2024). Okul öncesi öğretmenlerinin bilimin doğası anlayışları. Cumhuriyet International Journal of Education, 13(1), 211-225.
  15. Güres, A., Doğar, Ç., & Yalçın, M. (2005). Bilimin doğası ve yüksek öğrenim öğrencilerin bilimin doğasına dair düşünceleri. Milli Eğitim Dergisi(166), 1-5.
  16. Han, B., & Bilican, K. (2016). Bilim merkezlerinde bilimin doğası öğretimi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (USOS 2016 Özel Sayısı), 1-27.
  17. Jain, J., Lee, Y. L., & Mok, S. J. (2024). A systematic review of pedagogical content knowledge for teaching nature of science. Asian Journal of University Education (AJUE), 20(1) 138-151.
  18. Köksal, N., & Çınar, M. (2012). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilimin doğasına ve öğrenme-öğretme sürecine yansıtılmasına ilişkin görüşleri. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (11), 191-203.
  19. McComas, W.F. (2008). Seeking historical examples to illustrate key aspects of the nature of science. Sci & Educ, (17), 249-263.
  20. MEB Temel Kanunu. (1973, 6 14). Milli Eğitim Temel Kanunu. Resmi Gazete, 12(14574), s. 5101-5112.
  21. Merriam, S. (2018). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber (3 b.). (S. Turan, Çev.) Nobel.
  22. Mıhladız, G., & Doğan, A. (2017). Fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimin doğası konusundaki pedagojik alan bilgilerinin araştırılması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal of Education), 32(2), 380-395.
  23. Özcan, I. (2011). Bilimin doğası inanışlarına yönelik bir ölçeğin geliştirilmesi ve fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimin doğası inanışlarının tespiti. Yayımlanmamış Yüksek Lisasn Tezi. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  24. Özgelen, S. (2013). Bilimin doğası ölçeğinin geliştirilmesi. Kastamonu Education Journal, 21(2), 711-136. Öztürk, S., & Ekmekçi, S. (2022). Öğrenme amaçlı yazmanın 7. sınıf öğrencilerinin bilimin doğası anlayışlarına ve sözdebilimsel inanışlarına etkisi. Journal of History School, 15(LXI), 3926-3952.
  25. Palmquist,, B., & Finley, F. (1997). Preservice teachers' views of the nature of science during a postbaccalaureate science teaching program. Journal of Research in Science, 595-615.
  26. Şahin, A. O., & Kalyon, D. Ş. (2024). Sınıf öğretmeni ve öğretmen adaylarının bilimin doğası görüşleri ile sözde bilim inanışları. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 14(4), 1515-1533.
  27. Şahin, C. T. (2017). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlıklarının geliştirilmesi: eylem araştırması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 250-268.
  28. Şahin, Ş. (2024). Bilimin doğası ve öğretimi hakkında bazı değerlendirmeler. Toplum Bilimleri Dergisi, (21), 34-55.
  29. Şentürk, R. (2017). Bilim nedir? Giriş dersleri içinde. (Ed. İbn Haldun Üniversitesi). İbn Haldun Üniversitesi., 21-41.
  30. Turgut, H., Eş, H., Altan, E. B., & Geren, N. Ö. (2016). Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Bilim, Sözde-Bilim Algıları. International Online Journal of Educational Sciences, 8(1).
  31. Turgut, H., Akçay, H., & İrez, S. (2010). Bilim sözde-bilim ayrımı tartışmasının öğretmen adaylarının bilimin doğası inanışlarına etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 10(4), 2621-2663.
  32. Türkmen, L., & Yalçın, M. (2001). Bilimin doğası ve eğitimdeki önemi. Sosyal Bilimler Dergisi, 189-195.
  33. YÖK. (2019, 04 09). Sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programı. 12 16, 2021 tarihinde yok.gov.tr: https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Yeni-Ogretmen-Yetistirme-Lisans-Programlari/Sosyal_Bilgileri_Ogretmenligi_Lisans_Programi09042019.pdf adresinden alındı.
  34. Bybee, R.W., Powell, J.C., Ellis, J.D., Giese, J.R., Parisi, L. ve Singleton, L. (2018). Integrating the history and nature of science and technology in science and social studies curriculum. Science Education, 75(1), 143-155.