KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi / 2026 / Cilt: 12 Sayı: 2

SAĞLIK HİZMETLERİNDE BİRLİKTE ÇALIŞABİLİRLİK TEKNOLOJİLERİ

INTEROPERABILITY TECHNOLOGIES IN HEALTHCARE SERVICES

Kübra Karabulut Meral(NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ)0009-0003-5957-7015
Emel Filiz(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-1040-7843
Sayfa
125–147
Yayın Tarihi
2026-08-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İnceleme bulguları, birlikte çalışabilirlik teknolojilerinin sağlık hizmetlerinde veri bütünlüğünü güçlendirdiğini, hizmet sürekliliğini desteklediğini ve klinik ile yönetsel karar alma süreçlerine katkı sunduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler, sağlık hizmetlerinde veri üretimini artırmış ve sağlık bilgi sistemleri arasında etkin veri paylaşımını zorunlu hâle getirmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada, ulusal ve uluslararası literatürde yer alan akademik yayınlar, politika belgeleri ve raporlar incelenmiş; birlikte çalışabilirlik kavramı teknik, anlamsal, örgütsel ve yasal boyutlarıyla değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:İnceleme bulguları, birlikte çalışabilirlik teknolojilerinin sağlık hizmetlerinde veri bütünlüğünü güçlendirdiğini, hizmet sürekliliğini desteklediğini ve klinik ile yönetsel karar alma süreçlerine katkı sunduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:birlikte çalışabilirlik · sağlık bilişimi · sağlık bilgi sistemleri

Özet

Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler, sağlık hizmetlerinde veri üretimini artırmış ve sağlık bilgi sistemleri arasında etkin veri paylaşımını zorunlu hâle getirmiştir. Bu durum, birlikte çalışabilirlik teknolojilerini sağlık bilişimi altyapılarının temel bileşenlerinden biri hâline getirmiştir. Bu çalışma, sağlık hizmetlerinde birlikte çalışabilirlik teknolojilerini Türkiye odaklı bir bakış açısıyla ele alan bir derleme niteliğindedir. Çalışmada, ulusal ve uluslararası literatürde yer alan akademik yayınlar, politika belgeleri ve raporlar incelenmiş; birlikte çalışabilirlik kavramı teknik, anlamsal, örgütsel ve yasal boyutlarıyla değerlendirilmiştir. Türkiye’de yürütülen dijital sağlık uygulamaları, uluslararası standartlar ve çerçeveler bağlamında ele alınmıştır. İnceleme bulguları, birlikte çalışabilirlik teknolojilerinin sağlık hizmetlerinde veri bütünlüğünü güçlendirdiğini, hizmet sürekliliğini desteklediğini ve klinik ile yönetsel karar alma süreçlerine katkı sunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte standartlaşma, yönetişim ve veri güvenliği alanlarında devam eden sorunlar, birlikte çalışabilirliğin sürdürülebilir biçimde geliştirilmesini gerekli kılmaktadır.

Abstract

Advances in information and communication technologies have increased data production in healthcare services and made effective data sharing among health information systems essential. As a result, interoperability technologies have become a core component of health informatics infrastructures. This study presents a Turkey-focused review of interoperability technologies in healthcare services, supported by international literature. Academic studies, policy documents, and reports were examined, and interoperability was evaluated in terms of its technical, semantic, organizational, and legal dimensions. Digital health initiatives implemented in Turkey were analyzed within the context of international standards and frameworks. The findings indicate that interoperability technologies enhance data integrity, support continuity of care, and contribute to clinical and managerial decision-making processes. However, ongoing challenges related to standardization, governance, and data security highlight the need for a more sustainable and comprehensive approach to interoperability in healthcare services.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Meral, K. K., Filiz, E. (2026). SAĞLIK HİZMETLERİNDE BİRLİKTE ÇALIŞABİLİRLİK TEKNOLOJİLERİ. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, Cilt: 12 Sayı: 2, 125–147. https://ajindex.com/articles/1570414

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. Adeniyi, A. O., Arowoogun, J. O., Chidi, R., Okolo, C. A., & Babawarun, O. (2024). The impact of electronic health records on patient care and outcomes: A comprehensive review. World Journal of Advanced Research and Reviews, 21(2), 1446–1455. https://doi.org/10.30574/wjarr.2024.21.2.0592
  2. Atilla, E., & Seyhan, E. (2022). Sağlık bilişimi çalışmalarında sektörler arası iş birliği düzeyinin değerlendirilmesi. Sağlık Yönetimi Dergisi, 1(1), 1–15.
  3. Bender, D., & Sartipi, K. (2013). HL7 FHIR: An agile and RESTful approach to healthcare information exchange. Proceedings of the IEEE 26th International Symposium on Computer-Based Medical Systems, 326–331. https://doi.org/10.1109/CBMS.2013.6627810
  4. Blumenthal, D. (2019). Interoperability: The key to breaking down barriers in health IT. The New England Journal of Medicine, 380(13), 1175–1178. https://doi.org/10.1056/NEJMp1900656
  5. Blumenthal, D., & Tavenner, M. (2010). The “meaningful use” regulation for electronic health records. The New England Journal of Medicine, 363(6), 501–504. https://doi.org/10.1056/NEJMp1006114
  6. Çalık, S. (2010). Kamu sektöründe birlikte çalışabilirlik ve açık standartlar (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi.
  7. Çelik, E., & Taşkıran, M. (2014). Sağlık bilişiminde birlikte çalışabilirlik: Güncel durum ve değerlendirme. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 20(6), 184–192.
  8. de Mello, B. H., Albernaz, A., & da Silva, L. A. (2022). Semantic interoperability in healthcare information systems: A systematic literature review. Health Informatics Journal, 28(4), 1–18. https://doi.org/10.1177/14604582221137920
  9. Debnath, S. (2023). Integrating information technology in healthcare: Recent developments, challenges and future prospects for urban and regional health. World Journal of Advanced Research and Reviews, 18(3), 1468–1477. https://doi.org/10.30574/wjarr.2023.18.3.1227
  10. DoD. (1977). Dictionary of military and associated terms. U.S. Department of Defense.
  11. Dogac, A., Yuksel, M., Avci, A., Ceyhan, B., Hülür, Ü., Eryilmaz, Z., Mollahaliloglu, S., Atbakan, E., & Akdag, R. (2011). Electronic health record interoperability as realized in the Turkish health information system. Methods of Information in Medicine, 50(2), 140–149. https://doi.org/10.3414/ME10-01-0022
  12. Dogac, A., Yuksel, M., Ertürkmen, G. L., Kabak, Y., Namli, T., Yıldız, M. H., Ay, Y., Ceyhan, B., Hülür, Ü., Öztürk, H., & Atbakan, E. (2014). Healthcare information technology infrastructures in Turkey. Yearbook of Medical Informatics, 9(1), 228–234. https://doi.org/10.15265/IY-2014-0001
  13. e-Dönüşüm Türkiye Projesi. (2005). Birlikte çalışabilirlik esasları rehberi. Devlet Planlama Teşkilatı. El-Yafouri, R., & Klieb, L. (2025). Interoperability frameworks and digital transformation in healthcare systems. Health Informatics Journal, 31(1). https://doi.org/10.1177/14604582251385986
  14. European Commission. (2004). European interoperability framework for pan-European eGovernment services. Office for Official Publications of the European Communities.
  15. European Commission. (2008). European interoperability framework (EIF 2.0). European Union.
  16. European Commission. (2018). General Data Protection Regulation (GDPR). Göktaş, B., Ömer, R. Ö., Duran, M., Şakar, S., Yılmaz, M., Güler, S., & Özdemir, G. (2017). Türkiye’de sağlık bilgi sistemleri üzerine bir araştırma. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(1), 125–138.
  17. Gökkurt, S. Ö., & Demirtel, H. (2017). Ulusal stratejiler çerçevesinde birlikte çalışabilirlik eylemlerinin değerlendirilmesi. DTCF Dergisi, 57(1), 226–256.
  18. Gordon, W. J., & Mandl, K. D. (2020). The 21st Century Cures Act: A competitive apps market and the risk of innovation blocking. Journal of Medical Internet Research, 22(12), e24824. https://doi.org/10.2196/24824
  19. Gunakala, K. K. (2025). AI-powered patient data interoperability for healthcare: A framework for enhanced clinical decision-making. World Journal of Advanced Research and Reviews, 26(2), 1080–1087. https://doi.org/10.30574/wjarr.2025.26.2.1678
  20. Heiler, S. (1995). Semantic interoperability. ACM Computing Surveys, 27(2), 271–273. https://doi.org/10.1145/210376.210392
  21. Health Level Seven International. (2020). FHIR release 4. https://www.hl7.org/fhir HIMSS. (2020). Interoperability in healthcare: Foundational, structural, semantic, and organizational levels. https://www.himss.org
  22. HIMSS. (2022). Interoperability in healthcare. https://www.himss.org
  23. HIMSS. (2023). Healthcare interoperability overview. https://www.himss.org Holmgren, A. J., Downing, N. L., Tang, M., Sharp, C., Longhurst, C., & Huckman, R. S. (2023). Assessing interoperability progress in health information exchange. Health Affairs, 42(3), 377–384. https://doi.org/10.1377/hlthaff.2022.01042
  24. İmamoğlu, M., & Özbilgin, İ. (2012). Türkiye'de elektronik kamu ihale sisteminde kurumsal yönetim ve birlikte çalışabilirliğin önemi. Bilgi Ekonomisi ve Yönetim Dergisi, 7(1), 20–34.
  25. İşleyen, F. (2015). Sağlıkta birlikte çalışabilirlik ve standartlar. T.C. Sağlık Bakanlığı. Jayathissa, P., Hewapathirana, R., & Rupasinghe, A. (2025). Interoperability of health information systems in low and middle-income countries: Implementation of cluster care system. In J. Mantas et al. (Ed.), Global healthcare transformation in the era of artificial intelligence and informatics. IOS Press.
  26. Lallana, E. C. (2007). e-Government interoperability: A review of government interoperability frameworks in selected countries. United Nations Development Programme.
  27. Lallana, E. C. (2008). e-Government interoperability. United Nations Development Programme. Li, R. C., Asch, S. M., & Shah, N. H. (2022). Interoperability in electronic health records and patient safety outcomes. JAMA Network Open, 5(11), e2241942. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2022.41942
  28. Li, X., Dunn, J., & Liu, H. (2023). Healthcare interoperability and data exchange challenges: A systematic review. Journal of Biomedical Informatics, 141, 104357. https://doi.org/10.1016/j.jbi.2023.104357
  29. Mandel, J. C., Kreda, D. A., Mandl, K. D., Kohane, I. S., & Ramoni, R. B. (2016). SMART on FHIR: A standards-based, interoperable apps platform for electronic health records. Journal of the American Medical Informatics Association, 23(5), 899–908. https://doi.org/10.1093/jamia/ocw020
  30. Novakouski, M., & Lewis, G. (2012). Interoperability in the e-Government context (CMU/SEI-2011-TN-014). Software Engineering Institute, Carnegie Mellon University. https://doi.org/10.1184/R1/6574706.v1
  31. ONC. (2023). What is interoperability? Office of the National Coordinator for Health Information Technology. https://www.healthit.gov/
  32. Palojoki, S., Lehtonen, L., & Vuokko, R. (2024). Semantic interoperability of electronic health records: Systematic review of alternative approaches for enhancing patient information availability. JMIR Medical Informatics, 12, e53535. https://doi.org/10.2196/53535
  33. Payne, T. H., Corley, S., Cullen, T. A., Gandhi, T. K., Harrington, L., Kuperman, G. J., Mattison, J. E., McClay, J. C., McDonald, C. J., Tang, P. C., Tierney, W. M., & Weiner, M. (2015). Report of the AMIA EHR 2020 Task Force on the status and future direction of EHRs. Journal of the American Medical Informatics Association, 22(5), 1102–1110. https://doi.org/10.1093/jamia/ocv066
  34. Raab, R., Küderle, A., Zakreuskaya, A., Stern, A. D., Klucken, J., Kaissis, G., Rueckert, D., Boll, S., Eils, R., Wagener, H., & Eskofier, B. M. (2023). Federated electronic health records for the European Health Data Space. The Lancet Digital Health, 5(11), e840–e847. https://doi.org/10.1016/S2589-7500(23)00156-5
  35. Sağlık Bakanlığı. (2015). e-Nabız kişisel sağlık sistemi. https://www.saglik.gov.tr/TR-99660/e-nabiz.html Salomi, M. J., & Claro, D. B. (2020). Health information exchange and healthcare system integration. Journal of Health Organization and Management.
  36. SBGSM. (2023). Sağlık bilgi sistemleri genel müdürlüğü faaliyet raporu. T.C. Sağlık Bakanlığı. Seixas-Lopes, J., Costa, C., Peixoto, H., Machado, J., Abelha, A., Santos, M. F., & Novais, P. (2024). FHIR-based interoperability solutions for healthcare data exchange. Sensors, 24.Sittig, D. F., & Wright, A. (2015). What makes an EHR “open” or interoperable? Journal of the American Medical Informatics Association, 22(5), 1099–1101. https://doi.org/10.1093/jamia/ocv060
  37. Topol, E. (2019). Deep medicine: How artificial intelligence can make healthcare human again. Basic Books. Torab-Miandoab, A., Samad-Soltani, T., Jodati, A., Akbarzadeh, F., & Rezaei-Hachesu, P. (2024). A unified component-based data-driven framework to support interoperability in healthcare systems. Heliyon, 10(15), e35036. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e35036
  38. UNDP. (2008). e-Government interoperability: Overview. United Nations Development Programme.
  39. Yazıcı, S., & Özdemirci, F. (2019). Bilgi yönetim sistemlerinin birlikte çalışabilirlik gereksinimleri ve elektronik belge yönetim sistemi birlikte çalışabilirlik olgunluk modeli. Bilgi Yönetimi, 2(2), 84–104. https://doi.org/10.33721/by.624077
  40. Yıldırım, B. F. (2019). Sağlığın kişiselleşmesi ve kişisel sağlık bilgi sistemleri. Bilgi Yönetimi, 2(2), 127–135. Zhang, J., Ashrafian, H., Delaney, B., & Darzi, A. (2023). Impact of primary to secondary care data sharing on care quality in NHS England hospitals. npj Digital Medicine, 6, 144. https://doi.org/10.1038/s41746-023-00891-y