Dergiler / Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 9

Benjamin’de Marksizm ve Sürrealizm İlişkisi

Relationship of Marxism and Surrealism in Benjamin

Çağan Bir(ANKARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1525-456X
Sayfa
103–121
Yayın Tarihi
2022-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışma bir felsefe, teori ve dünya görüşü olan Marksizm ile avangart bir sanat akımı olan Sürrealizmin Walter Benjamin düşüncesinde nasıl iç içe geçtiğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma bir felsefe, teori ve dünya görüşü olan Marksizm ile avangart bir sanat akımı olan Sürrealizmin Walter Benjamin düşüncesinde nasıl iç içe geçtiğini göstermektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Marksizm’e göre kapitalizmde insan, ideolojinin ve meta fetişizminin etkisinde parçalanmış bir bilince ve yabancılaşmış bir varoluşa sahiptir.
💡
Sonuç & Katkı:Benjamin’e göre sürrealizm hem yeni olanakları, anlamları görmeyi sağlayarak parçalanmış bilincin ve yabancılaşmış insanın aşılmasında hem de kapitalizm, devlet gibi kurum ve iktidar yapılarının aşılmasında Marksizm’e yardım edebilir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Marksizm · Sürrealizm · Tarih

Özet

Bu çalışma bir felsefe, teori ve dünya görüşü olan Marksizm ile avangart bir sanat akımı olan Sürrealizmin Walter Benjamin düşüncesinde nasıl iç içe geçtiğini göstermektedir. Sürrealizmin amaçlarından biri yeni olanakların, anlamların, boyutların açığa çıkarılmasıdır. Sürrealizmin temel olarak devrimci yönü buradadır. Çalışmanın amaçladığı en önemli bağlantı sürrealizmin bilinçdışında bulduğu özgürleştirici öğeyle Benjamin’in tarihte bulduğu devrimci öğedir. Bu çalışma Benjamin’in genel olarak politika ve sanat anlayışına odaklanmamaktadır. Benjamin’e göre Sürrealizmin getirmek istediği aura ve büyü devrimciliğin ihtiyaç duyduğu sarhoşluktur. Çalışma fantazmagori, kitle kültürü, gündelik nesneler ve deneyimler gibi Sürrealizm ve devrimcilik arasında bağlantı kurulabilecek öğelere değinmektedir. Ancak asıl paralellik mitik, ilerlemeci tarih anlayışı karşısında Marksizmin iradeci devrim yorumuyla geçmişte bulunacak kurtarıcı imgelerin; Sürrealizmin bilinç karşısında bilinçdışının özgürleştirici yönünü göstermesi arasındadır. Mesihvari bir müdahalenin şimdiki zamanı, sürrealizmin zaman-mekan anlayışıyla da uyumludur. Marksizm’e göre kapitalizmde insan, ideolojinin ve meta fetişizminin etkisinde parçalanmış bir bilince ve yabancılaşmış bir varoluşa sahiptir. Benjamin’e göre sürrealizm hem yeni olanakları, anlamları görmeyi sağlayarak parçalanmış bilincin ve yabancılaşmış insanın aşılmasında hem de kapitalizm, devlet gibi kurum ve iktidar yapılarının aşılmasında Marksizm’e yardım edebilir.

Abstract

This study shows how Marxism, which is a philosophy, theory and worldview, and Surrealism, which is an avant-garde art movement, are interwined in Walter Benjamin’s thought. One of the aims of Surrealism is to reveal new possibilities, meanings, dimensions.Herein lies the fundamentally revolutionary aspect of Surrealism. The most important connection that the study aims to show is the liberating element that Surrealism finds in the unconscious and the revolutionary element that Benjamin finds in history. This study does not focus on Benjamin’s understanding of politics and art in general. According to Benjamin, the aura and magic that Surrealism wants to bring is the drunkenness that revolutionary attitude needs. The study touches upon the elements, such as phantasmagoria, mass culture, everyday objects and experiences, which can be use as the connection between Surrealism and revolutionary attitude. However, the real parallelism is between the emancipatory images to be found in the past with the voluntarist revolution interpretation of Marxism and Surrealism showing the liberating aspect of the unconscious versus the conscious against the mythical, progressive understanding of history. A Messianic intervention in the present time is also compatible with the Surrealistic conception of time-space. According to Marxism, in capitalism, a human being has a fragmented consciousness and alienated existence under the influence of ideology and commodity fetishism. According to Benjamin, Surrealism can help Marxism both in overcoming the fragmented consciousness and alienated human being by enabling to see new possibilities and meanings and in overcoming institutions and power structures such as capitalism and the state.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bir, Ç. (2022). Benjamin’de Marksizm ve Sürrealizm İlişkisi. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 9, 103–121. https://doi.org/10.35235/uicd.1111530

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. Benjamin, W. (2004). Selected Writings vol. 1. Massachusettes: Harvard University.
  2. Benjamin, W. (2014). Son Bakışta Aşk (N. Gürbilek, çev.). İstanbul: Metis.
  3. Benjamin, W. (2016a). Pasajlar (A. Cemal, çev.). İstanbul: Yapı Kredi.
  4. Benjamin, W. (2016b). Parıltılar (Y. Öner, çev.). İstanbul: Belge.
  5. Calderbank, M. (2003). Surreal Dreamscapes: Walter Benjamin and the Arcades. Papers of Surrealism, 1, 1-13.
  6. Caudwell, C. (1974). Yanılsama ve Gerçeklik (M. Doğan, çev.). İstanbul: Payel.
  7. Cohen, M. (1995). Profane Illumination. California: University of California.
  8. Dellaloğlu, B. F. (2013). Modern bir Mesih: Walter Benjamin, Ed. B. Dellaloğlu içinde, Benjamin (s. 57-80), İstanbul: Say.
  9. Fransız Sürrealist Topluluğu, (2014). Hermetik Kuş, http://www.e-skop.com/skopbulten/surrealizm-1924-2014-hermetik-kus/2117 adresinden alındı.
  10. Gülenç K., Kulak, Ö. (2017). Marx ve Sonrası. İstanbul: İthaki.
  11. Hopkins, D. (2006). Dada ve Gerçeküstücülük (K. Angı, çev.). Ankara: Dost.
  12. Kardeş, M. E. (Ed.). (2017). Dar Kapıdaki Mesih: Walter Benjamin ve Politik Felsefesi. İstanbul: İthaki.
  13. Klossowski, P. (2013). Marx ve Fourier Arasında, Ed. B. Dellaloğlu içinde, Benjamin (s. 241-244), İstanbul: Say.
  14. Löwy, M. (2007). Walter Benjamin: Yangın Alarmı (U. Aydın, çev.). İstanbul: Versus.
  15. Löwy, M. (2009). Sabah Yıldızı: Gerçeküstücülük ve Marksizm (A. Aydın ve U. Aydın, çev.). İstanbul: Versus.
  16. Marx, K. (1986). Kapital 1. cilt (A. Bilgi, çev.). Ankara: Sol.
  17. Marx, K. (2005). 1844 El Yazmaları (M. Belge, çev.). İstanbul: Birikim.
  18. Marx, K. (2009). Hegel’in Hukuk Felsefesinin Eleştirisi (K. Somer, çev.). Ankara: Sol.
  19. Montano, A., L. (2010). On Walter Benjamin’s Historical Materialism, Astrolabio. Revista internacional de filosofía, 10, 125-131.
  20. Oyler, L. (2018). Salvador Dali’nin Kadınları Döven Bir Faşist Olması Gerçekten Gerçeküstü, http://www.cevirigazetesi.org/salvador-dalinin-kadinlari-doven-bir-fasist-olmasi-gercekten-gercekustu/
  21. Spitzer, A. (2013). L. Auguste Blanqui’nin Devrimci Teorileri (S. N. Ağırnaslı, çev.). İstanbul: Otonom.
  22. Traverso, E. (2010). Benjamin ve Troçki, http://www.yeniyol1.org/walter-benjamin-ve-lev-trocki adresinden alındı.