KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi / 2024 / Cilt: 7 Sayı: 2

RASYONEL AKTÖR MODELİNİN ELEŞTİRİSİ, PSİKOLOJİK FAKTÖRLER VE OPERASYONEL KOD ANALİZİ

Abdurrahman Arslan(BANDIRMA ONYEDİ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ)0000-0002-7789-1935
İmran Demir(MARMARA ÜNİVERSİTESİ, SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ)0000-0003-1646-0311
Sayfa
18–39
Yayın Tarihi
2024-12-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, bireysel özelliklerin karar alma süreçlerinde önemli bir rol oynadığını ve tam rasyonelliğin mümkün olmadığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, uluslararası ilişkilerde yaygın olarak kullanılan Rasyonel Aktör Modeli'nin, karar vericilerin bilişsel ve psikolojik sınırlamalarını hesaba katmaması nedeniyle uluslararası ilişkileri açıklamakta sınırlı kaldığını ortaya koymayı amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yöntem olarak bilişsel ve psikolojik literatür üzerinden Rasyonel Aktör Modeli'nin temel varsayımları eleştirilmiş; bilişsel önyargılar, motivasyonel önyargılar, algılar, duygular ve inanç sistemlerinin karar verme sürecini nasıl etkilediği incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, bireysel özelliklerin karar alma süreçlerinde önemli bir rol oynadığını ve tam rasyonelliğin mümkün olmadığını göstermektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Rasyonel Aktör Modeli · Karar Verme Teorisi · Bilişsel ve Psikolojik Sınırlamalar

Özet

Bu çalışma, uluslararası ilişkilerde yaygın olarak kullanılan Rasyonel Aktör Modeli'nin, karar vericilerin bilişsel ve psikolojik sınırlamalarını hesaba katmaması nedeniyle uluslararası ilişkileri açıklamakta sınırlı kaldığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Yöntem olarak bilişsel ve psikolojik literatür üzerinden Rasyonel Aktör Modeli'nin temel varsayımları eleştirilmiş; bilişsel önyargılar, motivasyonel önyargılar, algılar, duygular ve inanç sistemlerinin karar verme sürecini nasıl etkilediği incelenmiştir. Bulgular, bireysel özelliklerin karar alma süreçlerinde önemli bir rol oynadığını ve tam rasyonelliğin mümkün olmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, uluslararası ilişkilerin analizinde bireysel ve psikolojik faktörlerin dikkate alınmasının, Rasyonel Aktör Modeli'nin dayattığı rasyonel taslaktan daha gerçekçi ve faydalı açıklamalar sunacağı önerilmektedir. Bu bağlamda, bireye odaklanan Operasyonel Kod Analizi ve Verbs In Context System gibi yöntemlerin kullanılması tavsiye edilmekte ve bu yöntemler çalışmada tanıtılmaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Arslan, A., Demir, İ. (2024). RASYONEL AKTÖR MODELİNİN ELEŞTİRİSİ, PSİKOLOJİK FAKTÖRLER VE OPERASYONEL KOD ANALİZİ. Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi, Cilt: 7 Sayı: 2, 18–39. https://doi.org/10.51763/uid.1576323

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (47)

  1. Allison, G. T. (1971) Essence of Decision. Little, Brown & Company. http://books.google.com.tr/books?id=aSk3ek0t54EC&hl=&source=gbs_api
  2. Dougherty, J. E., ve Pfaltzgraff, R. L. (2001) Contending Theories of International Relations. Addison-Wesley Longman. http://books.google.com.tr/books?id=_0nDQgAACAAJ&hl=&source=gbs_api
  3. Dunning, D. (2001). On the Motives Underlying Social Cognition. In A. Tesser & N. Schwarz (Eds.), Blackwell Handbook of Social Psychology (pp. 348-374). Wiley-Blackwell. http://books.google.com.tr/books?id=lR-yvQEACAAJ&hl=&source=gbs_api
  4. East, M. A., ve Hermann, C. F. (1974). Do nation-types account for foreign policy behavior. In J. N. Rosenau (Ed.), Comparing foreign policies (pp. 269-303). Wiley New York.
  5. Freud, A. (2018) The Ego and the Mechanisms of Defence. https://doi.org/10.4324/9780429481550
  6. Griffin, D. W., ve Ross, L. (1991). Subjective Construal, Social Inference, and Human Misunderstanding. In Advances in Experimental Social Psychology Volume 24 (pp. 319-359). https://doi.org/10.1016/s0065-2601(08)60333-0
  7. Hudson, V. M., ve Day, B. S. (2019) Foreign Policy Analysis: Classic and Contemporary Theory. Rowman & Littlefield Publishers. https://books.google.com.tr/books?id=sCCmDwAAQBAJ
  8. Jervis, R. (2017) Perception and Misperception in International Politics. Princeton University Press. https://books.google.com.tr/books?id=nQUVvgAACAAJ
  9. Jones, E. E., ve Nisbett, R. E. (1972). The actor and the observer: Divergent perceptions of the causes of behavior. In E. E. Jones (Ed.), Attribution: perceiving the causes of behavior (pp. 186). General Learning Press.
  10. Jost, J. T., ve Sidanius, J. (2004). Introduction. In J. T. Jost & J. Sidanius (Eds.), Political Psychology (pp. 497). Psychology Press. http://books.google.com.tr/books?id=8qbSlYol80oC&hl=&source=gbs_api
  11. Kahneman, D. (2011) Thinking, Fast and Slow. Macmillan. http://books.google.com.tr/books?id=SHvzzuCnuv8C&hl=&source=gbs_api
  12. Kahneman, D., Slovic, S. P., Slovic, P., ve Tversky, A. (Eds.). (1982). Judgment Under Uncertainty. Cambridge University Press. http://books.google.com.tr/books?id=_0H8gwj4a1MC&hl=&source=gbs_api.
  13. Levy, J. S. (2018). Political Decision‐Making. In C. J. Hewer & E. Lyons (Eds.), Political Psychology (pp. 168-188). John Wiley & Sons. http://books.google.com.tr/books?id=t6loDwAAQBAJ&hl=&source=gbs_api
  14. Levy, J. S. (2023). Foreign Policy Decision-Making: The Psychological Dimension. In L. Huddy, D. O. Sears, J. S. Levy, & J. Jerit (Eds.), The Oxford handbook of political psychology (3rd Edition ed., pp. 349-391). Oxford University Press.
  15. Pieters, R. G. M., ve Raaij, W. F. v. (2010). The role of affect in economic behavior. In W. F. V. Raaij, G. M. v. Veldhoven, & K. E. Wärneryd (Eds.), Handbook of Economic Psychology (pp. 108-142). Springer. http://books.google.com.tr/books?id=7tFvcgAACAAJ&hl=&source=gbs_api
  16. Rokeach, M. (1989) Beliefs, attitudes and values: a theory of organization and change (9. print ed.). Jossey-Bass.
  17. Ross, L. (1977). The Intuitive Psychologist And His Shortcomings: Distortions in the Attribution Process. In L. Berkowitz (Ed.), Advances in Experimental Social Psychology Volume 10 (pp. 173-220). https://doi.org/10.1016/s0065-2601(08)60357-3
  18. Schafer, M., ve Walker, S. G. (2006). Operational code analysis at a distance: The verbs in context system of content analysis. In M. Schafer & S. Walker (Eds.), Beliefs and leadership in world politics (pp. 25-51). Palgrave Macmillan.
  19. Simon, H. A. (1964) Models of Man: Social and Rational (3. Baskı ed.). John Wiley & Sons.
  20. Tversky, A., ve Kahneman, D. (1982). Introduction - Judgment under uncertainty: Heuristics and biases. In D. Kahneman, S. P. Slovic, P. Slovic, & A. Tversky (Eds.), Judgment Under Uncertainty (pp. 3-20). Cambridge University Press. http://books.google.com.tr/books?id=_0H8gwj4a1MC&hl=&source=gbs_api
  21. Walker, S. G., ve Schafer, M. (2006). Belief systems as causal mechanisms in world politics: An overview of operational code analysis. In S. G. Walker & M. Schafer (Eds.), Beliefs and leadership in world politics (pp. 3-22). Palgrave Macmillan.
  22. Waltz, K. N. (1979) Theory of International Politics. Addison Wesley Publishing Company. http://books.google.com.tr/books?id=Z17uAAAAMAAJ&hl=&source=gbs_api Dergiler
  23. Babcock, L., ve Loewenstein, G. (1997) Explaining Bargaining Impasse: The Role of Self-Serving Biases. Journal of Economic Perspectives, 11(1), 109-126. https://doi.org/10.1257/jep.11.1.109
  24. Burger, J. M. (1981) Motivational biases in the attribution of responsibility for an accident: A meta-analysis of the defensive-attribution hypothesis. Psychological Bulletin, 90(3), 496-512. https://doi.org/10.1037/0033-2909.90.3.496
  25. Fischhoff, B. (1975) Hindsight is not equal to foresight: The effect of outcome knowledge on judgment under uncertainty. Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance, 1(3), 288-299. https://doi.org/10.1037/0096-1523.1.3.288
  26. George, A. L. (1969) The" operational code": A neglected approach to the study of political leaders and decision-making. International Studies Quarterly, 13(2), 190-222. https://doi.org/10.2307/3013944
  27. Jervis, R. (1988) War and Misperception. Journal of Interdisciplinary History, 18(4), 675. https://doi.org/10.2307/204820
  28. Klaes, M., ve Sent, E.-M. (2005) A conceptual history of the emergence of bounded rationality. History of political economy, 37(1), 27-59. https://doi.org/10.1215/00182702-37-1-27
  29. Kruglanski, A. W., ve Webster, D. (1996) Motivated closing of the mind: "seizing" and "freezing". Psychological Review, 103(2), 263-283. https://doi.org/10.1037/0033-295x.103.2.263
  30. Kunda, Z. (1990) The case for motivated reasoning. Psychol Bull, 108(3), 480-498. https://doi.org/10.1037/0033-2909.108.3.480 Lerner, J. S., Li, Y., Valdesolo, P., ve Kassam, K. S. (2015) Emotion and decision making. Annu Rev Psychol, 66, 799-823. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-010213-115043
  31. Lerner, M. J. (1977) The justice motive: Some hypotheses as to its origins and forms1. Journal of Personality, 45(1), 1-52. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.1977.tb00591.x
  32. Miller, D. T., ve Ross, M. (1975) Self-serving biases in the attribution of causality: Fact or fiction. Psychological Bulletin, 82(2), 213-225. https://doi.org/10.1037/h0076486
  33. Nickerson, R. S. (1998) Confirmation Bias: A Ubiquitous Phenomenon in Many Guises. Review of General Psychology, 2, 175-220. https://doi.org/10.1037/1089-2680.2.2.175
  34. Ross, M., ve Sicoly, F. (1979) Egocentric biases in availability and attribution. Journal of Personality and Social Psychology, 37(3), 322-336. https://doi.org/10.1037/0022-3514.37.3.322
  35. Schafer, M., ve Lambert, J. E. (2022) Psychological Characteristics of Leaders (PsyCL): A New Data Set. Foreign Policy Analysis, 18(2), 1-11. https://doi.org/10.1093/fpa/orac008
  36. Sharot, T. (2011) The optimism bias. Curr Biol, 21(23), R941-945. https://doi.org/10.1016/j.cub.2011.10.030
  37. Shaver, K. G. (1970) Defensive attribution: Effects of severity and relevance on the responsibility assigned for an accident. Journal of Personality and Social Psychology, 14(2), 101-113. https://doi.org/10.1037/h0028777
  38. Simon, H. A. (1955) A Behavioral Model of Rational Choice. The Quarterly Journal of Economics, 69(1), 99-118. https://doi.org/10.2307/1884852
  39. Simon, H. A. (1957) Background of Decision Making. Naval War College Review, 10(3), 1-24. https://doi.org/10.2307/44640482
  40. Simon, H. A. (1965) The Logic of Rational Decision. The British Journal for the Philosophy of Science, 16(63), 169-186. https://doi.org/10.1093/bjps/xvi.63.169
  41. Tetlock, P. E. (1998) Close-call counterfactuals and belief-system defenses: I was not almost wrong but I was almost right. Journal of Personality and Social Psychology, 75(3), 639-652. https://doi.org/10.1037/0022-3514.75.3.639
  42. Tversky, A., ve Kahneman, D. (1983) Extensional versus intuitive reasoning: The conjunction fallacy in probability judgment. Psychological Review, 90(4), 293-315. https://doi.org/10.1037/0033-295x.90.4.293
  43. Walker, S. G., Schafer, M., ve Young, M. D. (1999) Presidential operational codes and foreign policy conflicts in the post-cold war world. Journal of Conflict Resolution, 43(5), 610-625. https://doi.org/10.1177/0022002799043005004
  44. Walster, E. (1966) Assignment of responsibility for an accident. J Pers Soc Psychol, 3(1), 73-79. https://doi.org/10.1037/h0022733
  45. Wason, P. C. (1960) On the Failure to Eliminate Hypotheses in a Conceptual Task. Quarterly Journal of Experimental Psychology, 12(3), 129-140. https://doi.org/10.1080/17470216008416717
  46. Webster, D. M., ve Kruglanski, A. W. (1994) Individual differences in need for cognitive closure. Journal of Personality and Social Psychology, 67(6), 1049-1062. https://doi.org/10.1037/0022-3514.67.6.1049
  47. Levine, N., ve Young, M. (2014). Leadership Trait Analysis and Threat Assessment with Profiler Plus. Proceedings of ILC 2014 on 8th International Lisp Conference, New York, NY, USA.