Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAnkara-Bakü-Saraybosna hattındaki üçlü ilişkilerin gelişimi ise Türk dünyasında son dönemlerde öne çıkan iş birliğine yeni bir boyut kazandıracaktır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, Soğuk Savaş’ın sona erdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmesinin ardından benzer zorlu süreçlerle karşı karşıya kalan Azerbaycan ile Bosna Hersek’in ilişkilerini sosyal inşacılık perspektifinden ele almaktadır. Azerbaycan Sovyetler Birliği’nden, Bosna Hersek ise Yugoslavya’dan bağımsızlığını ilan ettiğinde her iki ülkenin toprakları işgale uğramış, Azerbaycan Türkleri Ermeni güçlerin, Boşnaklar ise Sırp güçlerin saldırısına uğramıştır. Her iki ülke de bu işgal döneminde yoğun sivil kayıplar yaşamış, Hocalı ve Srebrenitsa’da yaşanan soykırımlar, maruz kalınan savaş suçları ve insanlığa karşı suçların zirve noktası olmuştur. Bosna Hersek’te savaş sonrasında istikrar, kalkınma ve etkili bir barış inşası gerçekleştirilememiş ve ülkedeki siyasi sorunlar çözümsüzlüğe hapsolmuş beklemektedir. Azerbaycan’ın Karabağ’daki toprakları ise uzun yıllar Karabağlı Ermeni güçlerin işgali altında kaldıktan sonra 2020 yılında yaşanan İkinci Karabağ Savaşı’nın ardından geri alınmıştır. Azerbaycan’ın topraklarını işgalden kurtarabilmesinde rol oynayan en önemli etkenler, ülkenin savaş sonrası dönemde özellikle başarılı enerji politikaları ile ekonomisini düzeltmesi ve Türkiye ile yakın iş birliğinin de etkisiyle askerî kapasitesini artırması olmuştur. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in 2023 yılında Bosna Hersek’e gerçekleştirdiği ilk resmî ziyaretinde iki ülke ilişkilerinde yeni bir dönemin başladığına işaret etmesi, Saraybosna ve Bakü arasındaki ilişkilerin gelişme potansiyelini ortaya koymaktadır. Türkiye’nin her iki ülkeyle de yakın ilişkiler içinde olması, Ankara’nın iki ülke arasındaki iş birliğini teşvik etmede rol oynayabileceğini gösterdiği gibi Azerbaycan-Bosna Hersek-Türkiye üçlü ilişkilerinin gelişmesine de ön ayak olabilecektir. Bu çalışmanın temel argümanı, Azerbaycan ve Bosna Hersek’in sahip oldukları kimliksel yakınlığın iki ülke ilişkileri için önemli bir potansiyel taşıdığıdır. Ankara-Bakü-Saraybosna hattındaki üçlü ilişkilerin gelişimi ise Türk dünyasında son dönemlerde öne çıkan iş birliğine yeni bir boyut kazandıracaktır.
Abstract
This study examines the relationship between Azerbaijan and Bosnia and Herzegovina, both of which experienced difficult transitions after declaring independence at the end of the Cold War, through the lens of Social Constructivism. When Azerbaijan declared independence from the Soviet Union and Bosnia and Herzegovina from Yugoslavia, parts of both countries were occupied. Azerbaijani Turks faced aggression from Armenian forces, while Bosniaks were targeted by Serbian forces. Both countries suffered heavy civilian casualties during this period, with the genocides in Hocalı and Srebrenica representing the pinnacle of war crimes and crimes against humanity. Bosnia and Herzegovina has struggled to achieve post-war stability, development, and effective peacebuilding, with its political challenges remaining unresolved. In Azerbaijan’s case, after years of occupation by Karabakh Armenian forces, its territories in Karabakh were liberated in 2020 following the Second Karabakh War. The country’s successful post-war energy policies stabilized its economy, and its increased military capacity—particularly due to close cooperation with Türkiye—played a key role in regaining its territories. In 2023, Azerbaijani President Ilham Aliyev’s first official visit to Bosnia and Herzegovina signaled the beginning of a new era in bilateral ties, highlighting potential for deeper relations between Sarajevo and Baku. Türkiye’s close relations with both countries suggest it could play a constructive role in encouraging cooperation and facilitating trilateral ties. This paper argues that the identity-based affinity between Azerbaijan and Bosnia and Herzegovina constitutes a key potential for the development of their bilateral relations. Moreover, developing trilateral relations among Ankara, Baku, and Sarajevo could add a new dimension to emerging cooperation in the Turkic world.