Can Gözü Kör, Gönül Gözü Açık Bir Âşık: Malatyalı Hanifi Ünver

Özet

Âşıklık geleneği içerisinde, ait olduğu bütünü yansıtmakla birlikte, Malatya âşıklık geleneğinin, temsilcileri ile şekillenen kendine özgü bir yeri bulunmaktadır. Geçmişten günümüze varlıkları ile kayıt altına alınan yaklaşık iki yüz civarında Malatyalı âşık bulunmaktadır. Elbette ki, bu sayı yöre âşıklık geleneğinin oluşumunda ve şekillenmesinde rol oynamış bütün âşıkları kapsamamaktadır. Kayıt altına alınmamış âşıklar ile bu sayı bilinenin üzerinde olacaktır. Türk saz şiirinin temsilcileri arasında Âşık Tüccarî, Şah Turna, Âşık Mevlüt İhsanî, Âşık Veysel, Âşık Mah Turna, Âşık Fehmi Gür, Âşık Behramî gibi görme engelli âşıklar bulunmaktadır. Bu isimlerin çoğunluğu sonradan gözlerini kaybetmiş ve hemen hemen hepsi bu durumdan sonra, içinde bulundukları çıkmazlar ve ruhi bunalımlar dolayısıyla âşıklığa yönelmiştir. Bu isimlere Âşık Hanifî’yi de dâhil edebiliriz. Malatyalı Âşık Hanifi dünyaya geldiği sosyal ve fiziki şartlar içerisinde kolay bir yaşam sürmemiştir. Bu çalışma ile karşılıklı görüşme yöntemiyle elde edilen bilgiler ışığında daha önce hakkında ayrıntılı bir çalışma yapılmamış olan Âşık Hanifi’yi tanıtarak, hayatından ve sosyal çevresinden hareketle âşıklık geleneği içerisindeki yerini belirlemek, âşık olmasında etkili olan sebep ve etkenlerin neler olduğunu, dolayısıyla âşıklığını hazırlayan ortamın durum tespitini yapmak amaçlanmıştır.