KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 5

Finansal Stres Endeksi İle Altın ve Gümüş Fiyatları Arasındaki İlişki: Gelişmekte Olan Ülkelerden Kanıtlar

The Relationship Between The Financial Stress Index and Gold and Silver Prices: Evidence From Emerging Markets

Yusuf Demir(SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ, İKTİSAT BÖLÜMÜ, İKTİSADİ GELİŞME-ULUSLARARASI İKTİSAT ANABİLİM DALI)0000-0001-5677-8709
Dilek Çınar Öz(CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ, ŞARKIŞLA AŞIK VEYSEL MESLEK YÜKSEKOKULU, FİNANS-BANKACILIK VE SİGORTACILIK BÖLÜMÜ)0009-0008-4056-8369
Sayfa
486–502
Yayın Tarihi
2026-10-15
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Analiz sonuçları finansal stres endeksi ile değerli metaller arasında çift yönlü veya güçlü bir nedensellik ilişkisi bulunmadığını, ancak altın fiyatlarının gümüş fiyatları üzerinde tek yönlü bir belirleyici rol oynadığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Finansal istikrar, finansal sistemin şoklara dayanabilmesi ve finansal dengesizliklerin çöküşünün önlenebilmesi olarak ifade edilebilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu endeks, farklı finansal piyasa göstergelerini bir araya getirerek finansal sistemin istikrar durumuna ilişkin genel bir değerlendirme sunar.
💡
Sonuç & Katkı:Analiz sonuçları finansal stres endeksi ile değerli metaller arasında çift yönlü veya güçlü bir nedensellik ilişkisi bulunmadığını, ancak altın fiyatlarının gümüş fiyatları üzerinde tek yönlü bir belirleyici rol oynadığını göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Finansal Stres · Finansal İstikrar · Altın Fiyatları

Özet

Finansal istikrar, finansal sistemin şoklara dayanabilmesi ve finansal dengesizliklerin çöküşünün önlenebilmesi olarak ifade edilebilir. Finansal stres endeksi, finansal piyasalarda ortaya çıkan gerilim ve kırılganlıkların düzeyini ölçmek amacıyla oluşturulan bileşik bir göstergedir. Bu endeks, farklı finansal piyasa göstergelerini bir araya getirerek finansal sistemin istikrar durumuna ilişkin genel bir değerlendirme sunar. Endeks değerindeki artış, finansal piyasalarda belirsizliğin yükseldiğini, risk algısının arttığını ve finansal kurumlar arasındaki fon akışının zorlaşabileceğini gösterir. Buna karşılık düşük değerler, finansal sistemde görece daha istikrarlı ve güvene dayalı bir ortamın varlığına işaret eder. Bu nedenle finansal stres endeksi, finansal krizlerin erken sinyallerini tespit etmek, piyasa koşullarını izlemek ve ekonomik politika analizlerinde finansal istikrarın değerlendirilmesine katkı sağlamak amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır. Ayrıca finansal stres endeksi, yatırımcı güveni ve sermaye hareketleri üzerinde de dolaylı etkiye sahiptir. Finansal sistemde stresin arttığı dönemlerde risk algısı yükseldiği için bu durum yatırımcı kararlarını ve uluslararası sermaye akınlarını olumsuz etkileyebilmektedir. Altının güvenli liman rolü gelişmiş piyasa verileriyle geniş biçimde incelenmiş olsa da, gelişmekte olan piyasalara özgü bir stres göstergesiyle altın ve gümüşü aynı çerçevede ele alan çalışma sayısı sınırlıdır. Temel amacı finansal stres ile altın ve gümüş fiyatları arasındaki ilişkiyi araştırmak olan bu çalışmada, gelişmekte olan ekonomiler için, 2000M1-2025M11 dönemindeki aylık veriler Toda-Yamamoto nedensellik testiyle analiz edilmiştir. Analiz sonuçları finansal stres endeksi ile değerli metaller arasında çift yönlü veya güçlü bir nedensellik ilişkisi bulunmadığını, ancak altın fiyatlarının gümüş fiyatları üzerinde tek yönlü bir belirleyici rol oynadığını göstermektedir. Bu durum, piyasada altının öncü gösterge niteliği taşıdığı ve gümüşün fiyat dinamiklerinin kısmen altın piyasasındaki gelişmeleri takip ettiği şeklinde yorumlanabilir.

Abstract

Financial stability refers to the ability of the financial system to withstand shocks and prevent the collapse of financial imbalances. The Financial Stress Index (FSI) is a composite indicator measuring tension and vulnerabilities in financial markets. By combining various market indicators, it provides an overall assessment of financial system stability. Higher FSI values indicate increasing uncertainty, risk perception, and potential difficulties in fund flows between financial institutions, whereas lower values suggest a more stable financial environment. Therefore, the FSI is widely used to identify early warning signals of financial crises, monitor market conditions, and assess financial stability in economic policy analyses. Furthermore, the FSI may indirectly influence investor confidence and capital movements. During periods of heightened financial stress, increased risk perception can adversely affect investment decisions and international capital flows. Although gold's safe-haven role has been extensively examined in developed markets, studies investigating gold and silver within the same framework using an emerging-market-specific stress indicator remain limited. This study examines the relationship between financial stress and gold and silver prices in emerging economies. Monthly data covering January 2000 to November 2025 are analyzed using the Toda–Yamamoto causality test. The results reveal no bidirectional or strong causal relationship between the FSI and precious metal prices. However, a unidirectional causal relationship exists from gold prices to silver prices. This finding suggests that gold may serve as a leading indicator in the precious metals market, while silver price dynamics partly follow developments in the gold market.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Demir, Y., Öz, D. Ç. (2026). Finansal Stres Endeksi İle Altın ve Gümüş Fiyatları Arasındaki İlişki: Gelişmekte Olan Ülkelerden Kanıtlar. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 5, 486–502. https://doi.org/10.59445/ijephss.2035769

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (37)

  1. Aizenman, J., & Binici, M. (2016). Exchange market pressure in OECD and emerging economies: Domestic vs. external factors and capital flows in the old and new normal. Journal of International Money and Finance, 66, 65-87. https://doi.org/10.1016/j.jimonfin.2015.12.008
  2. Arouri, M. E. H., Lahiani, A., & Nguyen, D. K. (2015). World gold prices and stock returns in China: Insights for hedging and diversification strategies. Economic Modelling, 44, 273-282. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2014.10.030
  3. Balakrishnan, R., Danninger, S., Elekdağ, S., & Tytell, I. (2009). The transmission of financial stress from advanced to emerging economies. (IMF Working Paper No. WP/09/133). International Monetary Fund.
  4. Baur, D. G., & Lucey, B. M. (2010). Is gold a hedge or a safe haven? An analysis of stocks, bonds and gold. Financial Review, 45(2), 217-229. https://doi.org/10.1111/j.1540-6288.2010.00244.x
  5. Baur, D. G., & McDermott, T. K. (2010). Is gold a safe haven? International evidence. Journal of Banking & Finance, 34(8), 1886-1898. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2009.12.008
  6. Beckmann, J., Berger, T., & Czudaj, R. (2015). Does gold act as a hedge or a safe haven for stocks? A smooth transition approach. Economic Modelling, 48, 16-24. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2014.10.044
  7. Bülbül, H., & Akgül, I. (2018). Türkiye finansal stres endeksi ve Markov rejim değişim modeli ile yüksek stres dönemlerinin belirlenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 13(3), 125-140. https://doi.org/10.17153/oguiibf.427265
  8. Cardarelli, R., Elekdağ, S., & Lall, S. (2011). Financial stress and economic contractions. Journal of Financial Stability, 7(2), 78-97. https://doi.org/10.1016/j.jfs.2010.01.005
  9. Das, D., Kumar, S. B., Tiwari, A. K., Shahbaz, M., & Hasim, H. M. (2018). On the relationship of gold, crude oil, stocks with financial stress: A causality-in-quantiles approach. Finance Research Letters, 27, 169-174. https://doi.org/10.1016/j.frl.2018.02.030
  10. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1981). Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root. Econometrica, 49(4), 1057-1072. https://doi.org/10.2307/1912517
  11. Doğru, E. (2025). Finansal stres endeksinin ülke CDS primleri üzerine etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, 9(1), 75-91. https://doi.org/10.31200/makuubd.1641814
  12. Hakkio, C. S., & Keeton, W. R. (2009). Financial stress: What is it, how can it be measured, and why does it matter? Federal Reserve Bank of Kansas City Economic Review, 94(2), 5-50.
  13. Hanschel, E., & Monnin, P. (2005). Measuring and forecasting stress in the banking sector: Evidence from Switzerland. BIS Papers, 22, 431-449.
  14. Hillier, D., Draper, P., & Faff, R. (2006). Do precious metals shine? An investment perspective. Financial Analysts Journal, 62(2), 98-106. https://doi.org/10.2469/faj.v62.n2.4085
  15. Holló, D., Kremer, M., & Lo Duca, M. (2012). CISS – A composite indicator of systemic stress in the financial system (ECB Working Paper No. 1426). European Central Bank. https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/scpwps/ecbwp1426.pdf
  16. Illing, M., & Liu, Y. (2006). Measuring financial stress in a developed country: An application to Canada. Journal of Financial Stability, 2(3), 243-265.
  17. Jain, A., & Ghosh, S. (2013). Dynamics of global oil prices, exchange rate and precious metal prices in India. Resources Policy, 38(1), 88-93. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2012.10.001
  18. Kılcı, E. N. (2022). Finansal stres endeksinin seçili makroekonomik göstergeler üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi: Türkiye örneği. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 660, 71-92.
  19. Kliesen, K. L., Owyang, M. T., & Vermann, E. K. (2012). Disentangling diverse measures: A survey of financial stress indexes. Federal Reserve Bank of St. Louis Review, 94(5), 369-398. https://doi.org/10.20955/r.94.369-398
  20. Kliesen, K. L., & Smith, D. C. (2010). Measuring financial market stress. Economic Synopses, No. 2. Federal Reserve Bank of St. Louis.
  21. Liang, C., Luo, Q., Li, Y., & Huynh, L. D. T. (2023). Global financial stress index and long-term volatility forecast for international stock markets. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 88, 101825. https://doi.org/10.1016/j.intfin.2023.101825
  22. Lucey, B. M., & Li, S. (2015). What precious metals act as safe havens, and when? Some US evidence. Applied Economics Letters, 22(1), 35-45. https://doi.org/10.1080/13504851.2014.920471
  23. MacKinnon, J. G. (1994). Approximate asymptotic distribution functions for unit-root and cointegration tests. Journal of Business & Economic Statistics, 12(2), 167-176. https://doi.org/10.1080/07350015.1994.10510005
  24. Mammadov, F., & Özçelebi, O. (2025). Finansal stresin hisse senedi getirilerine etkisi: G7 ülkeleri ve Türkiye üzerine analiz. International Social Sciences Studies Journal, 11(9), 1476-1488.
  25. Monin, P. J. (2019). The OFR Financial Stress Index. Risks, 7(1), 25. https://doi.org/10.3390/risks7010025
  26. Oet, M. V., Eiben, R., Bianco, T., Gramlich, D., & Ong, S. (2011). The financial stress index: Identification of systemic risk conditions. Federal Reserve Bank of Cleveland Working Paper 11-30.
  27. Office of Financial Research. (2026). OFR Financial Stress Index. https://www.financialresearch.gov/financial-stress-index/ (Erişim tarihi: 10.03.2026)
  28. Özaytürk, G. (2023). Finansal stresin merkez bankası kararları üzerine etkisi: Türkiye örneği. Uluslararası Akademik Birikim Dergisi, 6(4), 528-537. https://doi.org/10.5281/zenodo.10045551
  29. Phillips, P. C. B., & Perron, P. (1988). Testing for a unit root in time series regression. Biometrika, 75(2), 335-346. https://doi.org/10.1093/biomet/75.2.335
  30. Polat, O., & Özkan, I. (2019). Transmission mechanisms of financial stress into economic activity in Turkey. Journal of Policy Modeling, 41(2), 395-415. https://doi.org/10.1016/j.jpolmod.2019.02.010
  31. Reboredo, J. C. (2013). Is gold a safe haven or a hedge for the US dollar? Implications for risk management. Journal of Banking & Finance, 37(8), 2665-2676. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2013.03.020
  32. Reboredo, J. C., & Uddin, G. S. (2016). Do financial stress and policy uncertainty have an impact on the energy and metals markets? A quantile regression approach. International Review of Economics & Finance, 43, 284-298. https://doi.org/10.1016/j.iref.2015.10.043
  33. Sahoo, J. (2021). Financial stress index, growth and price stability in India: Some recent evidence. Transnational Corporations Review, 13(2), 222-236. https://doi.org/10.1080/19186444.2020.1768789
  34. The Silver Institute. (2026, 15 Nisan). Silver market in a deficit for fifth straight year [Basın bülteni]. https://silverinstitute.org/?p=20226
  35. Stolbov, M., & Shchepeleva, M. (2025). A sentiment-based financial stress index for Russia. Borsa Istanbul Review, 25(2), 350-359. https://doi.org/10.1016/j.bir.2025.01.007
  36. Toda, H. Y., & Yamamoto, T. (1995). Statistical inference in vector autoregressions with possibly integrated processes. Journal of Econometrics, 66(1-2), 225-250. https://doi.org/10.1016/0304-4076(94)01616-8
  37. World Bank. (2026). Commodity markets (Pink Sheet) data. https://www.worldbank.org/en/research/commodity-markets (Erişim tarihi: 10.03.2026)