Gılgamış ve Oğuz Kağan Destanlarının Karşılaştırılması

Özet

Tarihi devirleri incelediğimiz zaman geçmişten günümüze kadar birçok medeniyet ortaya çıkmış ve aralarında bir takım etkileşimler meydana gelmiştir. Bu etkileşimler destanlar, mitler ve masallar sayesinde önem kazanmıştır. Sumerlerin ortaya çıktığı Mezopotamya coğrafyası ile Türklerin ortaya çıktığı düşünülen Orta Asya bölgeleri arasındaki ortak paydalar göç yolları vasıtası ile bir bütünlük kazanmıştır. Bu göç yolları sayesinde destanlar dilden dile, nesilden nesile ulaşarak günümüze kadar gelmesine vesile olmuştur. Destanlar milli duyguları ön plana çıkartan zemini oluştururken, medeniyetler arasında kurulan bir köprü mahiyetini de teşkil etmiştir. Sumerlerin kahramanı Gılgamış’ın adını aldığı Gılgamış Destanı ile Türklerin atası Oğuz Kağan’ın adını aldığı Oğuz Kağan Destanı, Sumerler ve Türkler arasında kurulan bağın edebi boyutunun oluşmasına olanak sağlamıştır. Her iki destanda da ortak edebi noktaların yanı sıra dini ve kültürel motiflere de yer verilmiştir. Aynı zamanda her iki destanın baş mazmunları olan Gılgamış ve Oğuz Kağan’ın karakter yapılarının analiz ve sentezi oluşturulduğunda ortak nokta olarak güç, kuvvet ve bilgelik terimlerine rastlanılmıştır. Gerek Gılgamış gerekse Oğuz Kağan Destanlarında milli duyguların, kahramanlık hikâyelerinin, ölüm motiflerinin işlenmesi benzer noktaların yapı taşlarını meydana getirmiştir.