KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2009 / Cilt: 10 Sayı: 17

+IA-Ekinin Kırım Tatar Türkçesindeki Kullanılışı Üzerine

On the Use of +IA Appendix in Crimea Tatar Turkish

Arzu S. Ertane Baydar
Sayfa
305–314
Yayın Tarihi
2009-12-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Söz konusu örnekleri tespit edebilmek için Kırım Tatar Türkçesi edebî dili ile yazılmış çok sayıda eser ve sözlük taranmıştır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada +lA- ekinin Kırım Tatar Türkçesindeki kullanılışı üzerinde durulmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türkçenin en eski metinlerinden itibaren her dönemde işlek olarak kullanılan +lA- ekinin Kırım Tatar Türkçesindeki farklı kullanımına dikkatler çekilmiş; ayrıca ekin bu farklı kullanımları ve bunun nedenleri izah edilmeye çalışılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Söz konusu örnekleri tespit edebilmek için Kırım Tatar Türkçesi edebî dili ile yazılmış çok sayıda eser ve sözlük taranmıştır
🔬Tür:Makale
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kırım Tatar Türkçesi · +lA- eki · +lA- ekinin Kırım Tatar Türkçesindeki kullanılışı

Özet

Bu çalışmada +lA- ekinin Kırım Tatar Türkçesindeki kullanılışı üzerinde durulmuştur. Türkçenin en eski metinlerinden itibaren her dönemde işlek olarak kullanılan +lA- ekinin Kırım Tatar Türkçesindeki farklı kullanımına dikkatler çekilmiş; ayrıca ekin bu farklı kullanımları ve bunun nedenleri izah edilmeye çalışılmıştır. Çalışmadaki tüm örnekler tanıklıdır. Söz konusu örnekleri tespit edebilmek için Kırım Tatar Türkçesi edebî dili ile yazılmış çok sayıda eser ve sözlük taranmıştır

Abstract

On the Use of +IA Appendix in Crimea Tatar Turkish It has been emphasized in this study on the use of +lA- appendix in CrimeaTatar Turkish. It is focussed on the different use of +lA- appendix, used frequently every period from the oldest Turkish texts, and also on the different use of it. It has been tried to explain the reasons of the different uses Examples of this study are all proved. In order to indicate these questioned examples, a large number of Works written in Crimea-Tatar literary Turkish and dictionaries have all been scanned.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Baydar, A. S. E. (2009). +IA-Ekinin Kırım Tatar Türkçesindeki Kullanılışı Üzerine. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 17, 305–314. https://ajindex.com/articles/1563888

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (37)

  1. Akalın, Şükrü Halûk (1995), “+lA Ekinin Çatı Ekleriyle Kullanılışı Konusundaki Görüşler ve Ekin Yabancı Kaynaklı Kelimelere Getirilişi Üzerine”, Türk Gramerinin Sorunları Toplantısı (22-23 Ekim 1993), Ankara: TDK Yay., s.92-105
  2. Altınel, Elif (2003), (Türkmence-Türkçe Sözlük’e Göre) Türkmen Türkçesinde Kelime Yapımı, Niğde, Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), s.148-155
  3. Alyılmaz, Cengiz (2004), Eski Türkçenin Söz Varlığının Düz ve Ters Dizimi, Ankara: Kurmay Yay., s.360-365;373-377
  4. Asanov, Ş. A.; Garkavets, A. N.; Üseinov, S.M. (1988), Kırım Tatarca - Rusça Lugat, Kiyev “Radyanska Şkola”
  5. Ayder, Memetov (1984), Praktikum po Grammatike Tatarskogo Yazıka, Taşkent: Ukituvçi Neşriyat, s.116
  6. Banguoğlu, Tahsin (1995), Türkçenin Grameri, 4. bs., Ankara: TDK Yay., s.214-218
  7. Baykoca, F. Leyla (2007), Kuzey Grubu Türk Şivelerinin Karşılaştırmalı Yapım Ekleri, Niğde, Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), s.119
  8. Bayniyazov, Ayabek (2004), Kazak Türkçesi Grameri, Ankara: Gazi Kitabevi, s.225-226
  9. Buran, Ahmet-Alkaya, Ercan (2007), Çağdaş Türk Lehçeleri, Ankara: Akçağ Yay.
  10. Coşkun, Volkan (2000), Özbek Türkçesi Grameri, Ankara: TDK Yay., s.62 Çeneli, İlhan (1997), Kırım Tatarcasında Yapım Ekleri, Çev. Mustafa Argunşah, Ankara. TDK Yay., s.39-41
  11. Deny, Jean (1941), Türk Dili Grameri, (Tercüme: Ali Ulvi Elöve), İstanbul: Maarif Matbaası, s.481-483
  12. Dilek, Sunay (2005), Eski Anadolu Türkçesinde İsimden Fiil Fiilden Fiil Yapma Ekleri ve Fonksiyonları, İstanbul, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), s.19-74
  13. Eckmann, Janos (1988), Çağatayca El Kitabı, (Günay Karaağaç), İstanbul. Edebiyat Fak. Yay., s.44-45
  14. Ediskun, Haydar (1992), Türk Dilbilgisi, 4. bs., İstanbul: Remzi Kitabevi, s. 224-225
  15. Ercilasun, Ahmet B. (1984), Kutadgu Bilig Grameri -Fiil-, Ankara: Gazi Ü. Yay., s.14-15
  16. Ercilasun, Ahmet Bican (2007), Türk Lehçeleri Grameri, Ankara: Akçağ Yay.
  17. Ergin, Muharrem (1989), Türk Dil Bilgisi, 18. bs., İstanbul: Bayrak Yay., s. 170-171
  18. Gabain, A. Von (1995), Eski Türkçenin Grameri, Çev. Mehmet Akalın, 2. bs., Ankara: TDK Yay., s. 49
  19. Gemalmaz, Efrasiyap vd. (2004), Türkçe Sözlük’ün Ters Dizimi, Ankara: TDK Yay., s.56-61;103-106
  20. Gülsevin, Gürer (1997), Eski Anadolu Türkçesinde Ekler, Ankara: TDK Yay., s.120-121
  21. İlker, Ayşe (1997), Batı Grubu Türk Yazı Dillerinde Fiil, Ankara: TDK yay., s.28-50
  22. Kara, Mehmet (2001), Türkmence, 2. bs., Ankara: Akçağ Yay., s.29
  23. Karamanlıoğlu, Ali Fehmi (1994), Kıpçak Türkçesi Grameri, Ankara: TDK Yay., s.46-47
  24. Kasapoğlu Çengel, Hülya (2005), Kırgız Türkçesi Grameri, Ankara: Akçağ Yay., s.129-130
  25. Kirişçioğlu, M. Fatih (1999), Saha (Yakut) Türkçesi Grameri, 2. bs., Ankara: TDK Yay., s.51
  26. Kononov, A. N. (1941), Grammatika Türetskogo Yazıka, Moskva: İzdatelstvo Akademi Nauk SSSR, Leningrad, s.103-106
  27. Korkmaz, Zeynep (2003), Türkiye Türkçesi Grameri-Şekil Bilgisi-, Ankara: TDK Yay., s.116-119
  28. Mustafayev, E. M. (1996), Büyük Rusça-Türkçe Sözlük, İstanbul: Engin Yay.,
  29. Öner, Mustafa (1998), Bugünkü Kıpçak Türkçesi, Ankara: TDK Yay., s.53- 56
  30. Özkan, Nevzat (1996), Gagavuz Türkçesi Grameri, TDK Yay., Ankara, s.121-129
  31. Şahin, Hatice (2005), “+lA Türetme Ekinin İşlevlerine Dair Bazı Gözlemler”, Bursa: Uludağ Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, S.8, C.8, Yıl:6, s.85-93
  32. Toparlı, Recep (1995), Harezm Türkçesi, Sivas: Seyran Yay., s.20
  33. Uluocak, Mustafa (2007), XVIII. Yüzyıl Sefaretnamelerinde Türetme ve İşletme Ekleri, Bursa, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Doktora Tezi), s.75-82
  34. Useinov, S.M. (2005), Kırım Tatarca-Rusça Lugat, Simferopol
  35. Yılmaz,Emine (2002), Çuvaşça Çok Zamanlı Morfoloji, Ankara: Grafiker Yay., s.127-128
  36. Yüksel, Zühâl (2005), Kırım Tatar Türkçesi Grameri Ses ve Şekil Bilgisi, Ankara: Semih Eğitim Kültür Yay., s.161-164
  37. Zeynalov, Ferhat (1993), Türk Lehçelerinin Karşılaştırmalı Dilbilgisi, Çev. Yusuf Gedikli, İstanbul: Cem Yayınevi, s.226-229