Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightSalmas ağzı Farsçanın, Van Küresinli ağzı ise Türkiye Türkçesinin etkisi altında kalmış olmakla birlikte, her iki ağız özellikle deyimler, kalıp ifadeler ve diğer söz varlığı unsurları bakımından dikkat çekici benzerlikler göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, Güney Azerbaycan’da (İran) konuşulan Salmas ağzı ile Türkiye’nin Van ilinde konuşulan Van Küresinli ağzı arasındaki ortak söz varlığını incelemektedir. İki konuşur topluluğu uzun yıllardır farklı coğrafi ve sosyodilbilimsel ortamlarda yaşamalarına rağmen ortak söz varlığı unsurlarının önemli bir bölümünü korumuştur. Salmas ağzı Farsçanın, Van Küresinli ağzı ise Türkiye Türkçesinin etkisi altında kalmış olmakla birlikte, her iki ağız özellikle deyimler, kalıp ifadeler ve diğer söz varlığı unsurları bakımından dikkat çekici benzerlikler göstermektedir. Bu çalışmada ses ve şekil bilgisi özelliklerinden ziyade, iki ağız arasındaki tarihî ilişkiyi yansıtan söz varlığı unsurları ele alınmıştır. Karşılaştırmalı inceleme sonucunda, 65’i deyim ve kalıp ifade olmak üzere toplam 95 ortak söz varlığı unsuru tespit edilmiştir. Bulgular, bu unsurların önemli bir kısmının Azerbaycan Türkçesiyle de ortak olduğunu, bir bölümünün ise yalnızca Salmas ve Van Küresinli ağızlarında korunduğunu göstermektedir. Çalışma, ortak söz varlığının bu iki Oğuz Türkçesi ağzı arasındaki tarihî, kültürel ve dilsel bağların önemli göstergelerinden biri olduğunu ortaya koymaktadır.
Abstract
This study examines the shared vocabulary of the Salmas dialect, spoken in South Azerbaijan (Iran), and the Van Küresinli dialect, spoken in the province of Van, Türkiye. Although the two speech communities have lived in different geographical and sociolinguistic environments for many years, they have preserved a significant portion of their shared lexical items. While the Salmas dialect has been influenced by Persian and the Van Küresinli dialect by Standard Turkish, the two dialects display remarkable similarities, particularly in idioms, formulaic expressions, and other lexical elements. Rather than focusing on phonological or morphological features, this study investigates lexical items reflecting the historical relationship between the two dialects. The comparative analysis identified a total of 95 shared lexical items, including 65 idioms and formulaic expressions. The findings indicate that a substantial proportion of these items are also shared with Azerbaijani Turkish, whereas some have been preserved exclusively in the Salmas and Van Küresinli dialects. The study demonstrates that this shared vocabulary constitutes one of the most important indicators of the historical, cultural, and linguistic ties between these two Oghuz Turkish dialects.