KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 2026

Bağlama Çalmaya İlişkin Öz-yeterlik Ölçeğinin Geliştirilmesi

Development Of the Self-efficacy Scale About Playing Baglama

Mustafa Demir(Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Türk Müziği Devlet Konservatuvarı)0000-0001-8429-1113
Gökhan Ozdemir(BURDUR MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ, TÜRK MÜZİĞİ DEVLET KONSERVATUVARI, MÜZİK BÖLÜMÜ, TÜRK MÜZİĞİ ANASANAT DALI)0000-0001-5749-0205
Sayfa
1–12
Yayın Tarihi
2026-06-02
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Geliştirilen ölçeğin güvenirlik değeri α=0,961, toplamda açıkladığı varyansın ise %65,946 olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmanın amacı, müzik öğretmeni adaylarının bağlama çalmaya yönelik öz-yeterlik inançlarını ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmada ölçek geliştirme süreci izlenmiş, literatür taraması ve uzman görüşleri doğrultusunda 38 maddelik bir havuz oluşturulmuş ve 28 maddelik taslak ölçek hazırlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Geliştirilen ölçeğin güvenirlik değeri α=0,961, toplamda açıkladığı varyansın ise %65,946 olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bağlama · geçerlik · güvenirlik

Özet

Bu araştırmanın amacı, müzik öğretmeni adaylarının bağlama çalmaya yönelik öz-yeterlik inançlarını ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Diğer taraftan alanyazında bağlama çalma konusu ile ilgili bir ölçme aracının bulunmaması bakımından alandaki boşluğu doldurmak amaçlanmıştır. Araştırmada ölçek geliştirme süreci izlenmiş, literatür taraması ve uzman görüşleri doğrultusunda 38 maddelik bir havuz oluşturulmuş ve 28 maddelik taslak ölçek hazırlanmıştır. Ölçek, bağlama eğitimi almış 418 müzik öğretmeni adayına uygulanmıştır. KMO (,957) ve Bartlett’s testleri (p<0,05) sonrasında oluşan uygun değerler sonrasında açımlayıcı faktör analizi yapılmış ve alt boyutlar belirlenmiştir. Döndürülmüş faktör yük değerleri, madde analizi ve güvenilirlik testi uygulandıktan sonra doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri sonrasında Bilgi ve Beceri (14) ile İnanç (3) alt boyutlarını içeren, toplamda 17 maddeden oluşan “Bağlama çalmaya ilişkin öz-yeterlik ölçeği” son şeklini almıştır. Geliştirilen ölçeğin güvenirlik değeri α=0,961, toplamda açıkladığı varyansın ise %65,946 olduğu tespit edilmiştir. Bulgular sonrasında geliştirilen “Bağlama çalmaya ilişkin özyeterlik ölçeği”nin yüksek düzeyde geçerli ve güvenilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

The aim of this study is to develop a valid and reliable scale capable of measuring pre-service music teachers’ self-efficacy beliefs regarding playing the baglama. Furthermore, given the absence of an assessment tool in the literature specifically addressing baglama playing, the study aims to fill this gap in the field. The study followed the scale development process; a pool of 38 items was created based on a literature review and expert opinions, and a draft scale comprising 28 items was prepared. The scale was administered to 418 music teacher trainees who had received baglama training. Following the KMO (,957) and Bartlett's tests (p<0,05), exploratory factor analysis was performed and sub-dimensions were determined. After rotated factor loading values, item analysis and reliability test were applied, confirmatory factor analysis was performed. After the exploratory and confirmatory factor analyses, the ‘Selfefficacy scale for playing baglama’ consisting of 17 items in total, including Knowledge and Skill (14) and Belief (3) sub-dimensions, was finalised. The reliability value of the developed scale was found to be α=0,961 and the variance explained by the scale was 65,946%. After the findings, it was concluded that the developed ‘Self-efficacy scale for playing baglama’ was highly valid and reliable.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Demir, M., Ozdemir, G. (2026). Bağlama Çalmaya İlişkin Öz-yeterlik Ölçeğinin Geliştirilmesi. Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 2026, 1–12. https://doi.org/10.71445/umbd.1913315

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (46)

  1. Afacan, Ş. (2008). Müzik öğretimi öz yeterlilik ölçeği. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (9)1, 111.
  2. Aksu R., Eser M. T. ve Güzeller, C. O. (2017). Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile yapısal eşitlik modeli uygulamaları. Ankara: Detay Yayıncılık.
  3. Alqurashi, E. (2016). Self-Efficacy in online learning environments: a literature review. Contemporary Issues in Education Research 9(1), 45-52.
  4. Altunışık R., Coşkun R., Bayraktaroğlu S. ve Yıldırım E. (2007). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri spss uygulamalı. İstanbul: Sakarya Yayıncılık.
  5. Bandura, A. (1977). Self-Efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191215.
  6. Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action; a social cognitive theory. NJ.: Prentice-Hall.
  7. Bandura, A. (1989). Regulation of cognitive processes through perceived self-efficacy. Developmental Psychology, 25(5), 729–735.
  8. Bandura, A. (1994). Self-efficacy. In V. S. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia of human behavior (Vol. 4, p. 71-81). New York: Academic Press. Retrieved from https://www.uky.edu/~eushe2/Bandura/BanEncy.html.
  9. Bandura, A. (1997a). Exercise of personal and collective efficacy in changing societies. In A. Bandura (Ed.), Self-Efficacy In Changing Societies (p. 1–45). Cambridge, NY: Cambridge University Press.
  10. Bandura, A. (1997b). Self-Efficacy: The exercise of control. New York: W. H. Freeman and Company.
  11. Bandura, A. (2006). Adolescent development from an agentic perspective. In F. Pajares & T. Urdan (Eds.). Self-Efficacy Beliefs of Adolescents, (Vol. 5., p. 1-43). Greenwich, CT: IAP - Information Age Publishing.
  12. Bandura, A. (2010). Self-efficacy. In The Corsini Encyclopedia of Psychology. (4th Ed.). (Vol. 3, p. 1534-1536). I. B. Weiner & W. E. Craighead (Eds.). New York: Wiley & Sons, Inc. https://doi.org/10.1002/9780470479216.corpsy0836.
  13. Bayram, N. (2010), Yapısal eşitlik modellemesine giriş AMOS uygulamaları, Ezgi Kitabevi.
  14. Berg, D. A. G. & Smith, L. F. (2016). Preservice teacher self-efficacy beliefs: An opportunity to generate “good research” in the Asia-Pacific region. s. Garvis & D. Pendergast (Eds.). Asia-Pacific Perspectives on Teacher Self-Efficacy (p. 117). Rotterdam: Sense Publishers.
  15. Bussey, K. & Bandura, A. (1999). Social cognitive theory of gender development and differentiation. Psychological Review, 106, 676-713.
  16. Canakay, E. U. (2007). Aktif öğrenmenin müzik teorisi dersine ilişkin akademik başarı, tutum, özyeterlik algısı ve yüklemeler üzerindeki etkileri (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  17. Chong, W. H. & Ong, M. Y. (2016). The mediating role of collective teacher efficacy beliefs in the relationship between school climate and teacher self-efficacy across mainstream and special needs schools. S. Garvis & D. Pendergast (Eds.). Asia-Pacific Perspectives on Teacher Self-Efficacy (p. 19–35). Rotterdam: Sense Publishers.
  18. Çokluk Ö., Şekercioğlu G. ve Büyüköztürk Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
  19. Gallagher, M. W. (2012). Self-Efficacy. In Encyclopedia of Human Behavior. Second Edition (Vol. 3, p. 314-320). New York: Academic Press.
  20. George, D. & Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference. 17.0 update (10a ed.) Boston: Pearson.
  21. Giguère, B., Beggs, R. T. & Sirois, F. M. (2019). Social cognitive approaches to health issues. In O’Doherty, K. C. & Hodgetts, D. (Eds.). The Sage Handbook Of Applied Social Psychology (p. 185-214). London: Sage Publications.
  22. Girgin, D. (2015). Çalgı performansı özyeterlik inancı ölçeği: geçerlik ve güvenirlik analizi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38, 107-114.
  23. Gün, E. (2014). Piyano performansı öz yeterlik ölçeğinin geliştirilmesi ve uygulanması (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Burdur.
  24. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis. (Eighth Edition). Hampshire: Cengage Learning.
  25. Heslin, P. A. & Khele, U. C. (2007). Self-Efficacy. S. G. Rogelberg (Eds.). Encyclopedia of Industrial and Organizational Psychology (Vol.2, p. 705-708). California: SAGE Publications.
  26. Hodges, C. B. (2008). Self-Efficacy in the context of online learning environments, a review of the literature and directions for research. Performance Improvement Quarterly 20, (3–4), 7–25.
  27. Maddux, J. E (Eds.) (1995). Self-Efficacy, adaptation, and adjustment, theory research and application. New York: Plenum Press.
  28. Maddux, J. E. & Gosselin J. T. (2012). Self-Efficacy. In M. R. Leary, J. P. Tangney (Eds.) Handbook of Self And Identity 2. Edition, (p. 198-224). New York: The Guilford Press.
  29. Maddux, J. E. (2009) Self-Efficacy: The power of believing you can. In Lopez SJ & Snyder CR (Eds.) Oxford Handbook of Positive Psychology, (p. 277–287). New York: Oxford University Press.
  30. Multon, K. D., Brown, S. D. & Lent, R. W. (1991). Relation of self-efficacy beliefs to academic outcomes: a meta-analytic investigation. Journal of Counseling Psychology, 38(1), 30–38.
  31. Özdamar, K. (2013a). Paket programlar ile istatistiksel veri analizi – 1, MINITAB 16 – IBM SPSS 21. Eskişehir: Nisan Kitapevi.
  32. Özdamar, K. (2013b). Paket programlar ile istatistiksel veri analizi – 2, MINITAB 16 – IBM SPSS 21. Eskişehir: Nisan Kitapevi.
  33. Özevin Tokinan, B. (2008). Yaratıcı dans etkinliklerinin motivasyon, özgüven, özyeterlik ve dans performansı üzerindeki etkileri (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  34. Özmenteş, S. (2011). Müzik öğretimine yönelik özyeterlik ölçeğinin geliştirilmesi. Journal Of Educational And Instructional Studies In The World, 1(1). 30-36.
  35. Pajares, F. (2002). Overview of social https://www.uky.edu/~eushe2/Pajares/eff.html. cognitive theory and of self-efficacy. Retrieved from https://www.uky.edu/~eushe2/Pajares/eff.html.
  36. Pallant, J. (2016). SPSS kullanma klavuzu, SPSS ile adım adım veri analizi. (S. Balcı, B. Ahi, Çev.). Ankara: Anı Yayıncılık.
  37. Saygı, C. (2009). Aktif öğrenmenin müzik tarihi dersine ilişkin başarı, tutum ve özyeterlik üzerindeki etkisi (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  38. Schunk, D. H. (1984). Self-Efficacy perspective on achievement behavior. Educational Psychologist, 19, 48-58.
  39. Senemoğlu, N. (2002). Gelişim öğrenme ve öğretim. Ankara: Gazi Kitabevi.
  40. Şeker, S. S. (2016). Çalgı performansına ilişkin öz-yeterlik ölçeğinin geliştirilmesi. Journal of Human Sciences, 13(3), 5150-5162.
  41. Şen, Y. ve Çelenk, K. (2017). Müzik öğretmeni adaylarının geleneksel türk müziği dersleri’ne ilişkin özyeterlik algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. İdil, 6(39), 3355-3387.
  42. Woolfolk, A. (2016). Educational Psychology. 13th Ed. Essex: Pearson Education.
  43. Yıldırım, K. (2009). Kodaly yönteminin ilköğretim öğrencilerinin keman çalma becerisi, özyeterlik algısı ve keman çalmaya ilişkin tutumları üzerindeki etkisi (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  44. Yıldız, C. (2014). Müziksel işitme, okuma ve yazma öz yeterlik ölçeği’nin geliştirilmesi ve müzik öğretmeni adaylarının öz yeterlik düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
  45. Zhou, M. & Brown, D. (Eds.). (2017). Educational learning theories, Retrieved from http://libguides.daltonstate.edu/TeachingLearning.
  46. Zimmerman B., Bandura A. & Martinez-Pons, M. (1992). Self-Motivation for academic achievement: the role of selfefficacy and personal goal setting. American Education Research Journal, 29, 663-676.