Dergiler / Türkoloji Dergisi / 2025 / Cilt: 28 Sayı: 1

Özdemir Asaf'ın Şiirlerinde Mekân Gönderimleri

References to Place in Özdemir Asaf's Poems

Sayfa
85–103
Yayın Tarihi
2025-12-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dili dönüştürmeyi seven Asaf’ın başka sözcükleri veya sözcük kümeleri üzerinden de benzer çalışmalar yapılabilir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Özdemir Asaf’ın bütün şiirleri taranarak yapılan bu çalışmada asıl amaç, yer ifade eden işaret zamirleriyle şairin oluşturmaya çalıştığı anlam alanını belirlemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özdemir Asaf, or(a)da ve bur(a)da sözlerini şiirlerinde büyük oranda gönderim işlevi dışında kullanır.
💡
Sonuç & Katkı:Dili dönüştürmeyi seven Asaf’ın başka sözcükleri veya sözcük kümeleri üzerinden de benzer çalışmalar yapılabilir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Özdemir Asaf · şiir dili · zamirler

Özet

Özdemir Asaf’ın bütün şiirleri taranarak yapılan bu çalışmada asıl amaç, yer ifade eden işaret zamirleriyle şairin oluşturmaya çalıştığı anlam alanını belirlemektir. Özdemir Asaf, or(a)da ve bur(a)da sözlerini şiirlerinde büyük oranda gönderim işlevi dışında kullanır. Bu sözcükler, şiir içerisinde anlatılmayan yerlere atıfta bulunan boş gönderimler gibi ve genellikle birbirine alternatif mekânları ifade eder. Şair bu iki sözü insanlık hâllerini ifade eder şekilde de bireysel olarak şiir kişisini çağrıştıracak şekilde de kullanır; her durumda sözcükler benzer duygu durumuna açılır. Asaf’ın bu belgisiz mekânları bir tutunamama hâli anlatımı olarak tercih ettiği görülür. Bura, şiirlerde kişinin kimliğine, konfor alanına, kök salmasına atıfta bulunurken bunların sağlandığı her yerin bura olduğu sezilir. Ora kavramına şiirlerde daha çok yer verilir. Ora, insan arayışlarının kaçınılmaz ayartıcısı olarak anlamlandırılır. Bu sözün öte, karşı, bir yer, uzak, dönemeç gibi kavramlarla bazen birlikte bazen yer değiştirerek kullanılması, sözün şiir kişisi için genel olarak tekinsizlik ifade ettiğini sezdirir. Asaf’ın, bu sözcükleri kullanırken yaptığı atıflar, kalabalıklar içerisindeki yalnızlığın, tutunamamanın köklerini gelenek içerisinde takip ettiğini gösterir. Anlam oluşturma ve zayıf sezdirimleri çözümlemede şairlerin şiir dilinde kesişim noktalarını belirlemenin önemi bu çalışmayla anlaşılmaktadır. Dili dönüştürmeyi seven Asaf’ın başka sözcükleri veya sözcük kümeleri üzerinden de benzer çalışmalar yapılabilir.

Abstract

The main purpose of this study, which was conducted by scrutinizing all the poems of Özdemir Asaf is to determine the field of meaning that the poet tries to create with demonstrative pronouns, in terms of the expression of place. Özdemir Asaf uses the words there [or(a)da] and here [bur(a)da] in his poems largely outside the referential function. These words are like bare references, which refers to spaces that are not described in the poem while generally expressing alternative places to each other. The poet uses these two words both to express human conditions and to evoke the poet's character individually; in each case, the words indicate similar emotional state. It is seen that Asaf prefers these indefinite places as an expression of a state, unable to be held. While “here” refers to the person's identity, comfort zone, and rooting in the poems, it is sensed that “here” is everywhere where these are provided. The concept of “there” is given more place in the poems. There is interpreted as the inevitable temptation of human searches. The fact that this word is used sometimes together with concepts such as “beyond, against, a place, far, turning, and sometimes changing places”, suggest that the word generally expresses uncanniness for the poet. The references Asaf applies while using these words show that he traces the roots of loneliness and inability to hold on in crowds within tradition. The importance of determining the intersection points in poets' poetic language in creating meaning and analyzing weak implications is understood with this study. Similar studies can be conducted on other words or word clusters of Asaf, who tends to transform language.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Topçu, Ü. B. (2025). Özdemir Asaf'ın Şiirlerinde Mekân Gönderimleri. Türkoloji Dergisi, Cilt: 28 Sayı: 1, 85–103. https://doi.org/10.53372/turkoloji.1750604

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Ahmet Haşim (2005). Göl Saatleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  2. AKAY, Hasan (1996). “Dilin Dili ve Şiirin Dili”. İlmi Araştırmalar 2: 20.
  3. AKSAN, Doğan (2006). Şiir Dili ve Türk Şiir Dili. Ankara: Engin Yayınları: 258.
  4. ASİLTÜRK, Baki Ayhan(2023). “Özdemir Asaf: 1923-2023”, Türk Dili, Ağustos, 72(860): 48-53.
  5. BEKİROĞLU, Nazan (2022). “Şairin Zamanı Dil”. Kelime Defteri. İstanbul: Timaş Yayınları: 243-245.
  6. BENVENİSTE, Emile (1995).Genel Dilbilim Sorunları. (Çev. Erdim Öztokat). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  7. BEYATLI, Yahya Kemal (1977). Kendi Gök Kubbemizden. İstanbul: Fetih Cemiyeti Yayınları.
  8. DOĞAN, Gürkan (2023). “Şiir Dili Bağıntı ve Zayıf Sezdirimler”. Bilig: 123-149.
  9. FRY, Northrop (2015). Eleştirinin Anatomisi.( Çev: Hande Koçak). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  10. KAPLAN, Mehmet(1990). Cumhuriyet Devri Türk Şiiri İncelemeleri. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  11. KORKMAZ, Ramazan- ŞAHİN, Veysel (2017). Romanda Mekânın Poetiği, Ankara: Akçağ Yayınları.
  12. KORKMAZ, Zeynep (2022). Türkiye Türkçesi Grameri- Şekil Bilgisi. Ankara: TDK Yayınları.
  13. LAKOFF, George; JOHNSON, Mark(2022). Metaforlar Hayat, Anlam ve Dil.(Çev. Gökhan Yavuz Demir). İstanbul: Lingua Yayınevi.
  14. TOPÇU, Ümmühan (2024). “Özdemir Asaf’ın Şiirlerinde Mekân”. Şiirde Mekân Mekânda Şiir. Ankara: Akçağ Yayınları: 551-572. TURNA, Murat (2022). “Özdemir Asaf’ın Sanatı”, Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1): 45-69.