KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türk Odyoloji ve İşitme Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 1

Dil Gelişimini Değerlendirmede Edmonton Narrative Norms Instrument Öyküleme Aracının Türkçeye Uyarlanması

Adaptation of the Edmonton Narrative Norms Instrument Narrative Tool into Turkish for Evaluating Language Development

Pelin Piştav Akmeşe(EGE ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-8269-3899
Sayfa
7–18
Yayın Tarihi
2025-04-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada ENNI Öyküleme Aracı Türkçeye uyarlanarak A ve B öykü setinde tipik gelişen ve A öykü setinde işitme kayıplı çocuklar için veri tabanı oluşturulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çocukların kendini ifade etmek için en sık kullandığı sözel dili ifade biçimlerinden biri öykülerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmanın amacı anadili Türkçe olan çocukların dil gelişimlerini değerlendirmede The Edmonton Narrative Norms Instrument (ENNI) öyküleme aracının Türkçeye uyarlanmasıdır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada ENNI Öyküleme Aracı Türkçeye uyarlanarak A ve B öykü setinde tipik gelişen ve A öykü setinde işitme kayıplı çocuklar için veri tabanı oluşturulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Öyküleme · dil gelişimi · dil örneği analizi

Özet

Çocukların kendini ifade etmek için en sık kullandığı sözel dili ifade biçimlerinden biri öykülerdir. Öykülerin analizi uzmanlara çocukların dil gelişimine ilişkin ayrıntılı bilgi sağlar. Çalışmanın amacı anadili Türkçe olan çocukların dil gelişimlerini değerlendirmede The Edmonton Narrative Norms Instrument (ENNI) öyküleme aracının Türkçeye uyarlanmasıdır. Bu amaç doğrultusunda, 4;0-8;0 yaşları arasındaki tipik gelişim gösteren 356 çocuğa ENNI öyküleme aracının A öykü seti ve 261 çocuğa B öykü seti, 87 işitme kayıplı çocuğa A öykü seti ve Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi (TEDİL) uygulanmıştır. Dil örneğinden alınan veriler öncelikle dil örneği analizi programı kullanılarak çevriyazıya dönüştürüldükten sonra SPSS 24.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Çalışmada ENNI Öyküleme Aracı Türkçeye uyarlanarak A ve B öykü setinde tipik gelişen ve A öykü setinde işitme kayıplı çocuklar için veri tabanı oluşturulmuştur.

Abstract

A narrative is one of the most common verbal language expressions that the children use very often to express themselves. The analysis of the narrative provides clinicians with detail information about how children’s language development. The aim of our project is to adapt The Edmonton Narrative Norms Instrument (ENNI) narrative instrument into Turkish language to evaluate language development of children. For this purpose, the Turkish Early Language Development Test (TEDIL) and ENNI were administered to A story set 356 and B story set 261 in children with typical development and 87 children with hearing loss aged between 4 and 8 years. Data taken from language sample convert to transcription first by using language sample analysis program and then data were analysed with SPSS 24.0 package program. As a result of the study, the ENNI Narrative Instrument was adapted into Turkish, and a database was created for typically developing children in the A and B story sets and for children with hearing loss in the A story set.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akmeşe, P. P. (2025). Dil Gelişimini Değerlendirmede Edmonton Narrative Norms Instrument Öyküleme Aracının Türkçeye Uyarlanması. Türk Odyoloji ve İşitme Araştırmaları Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 1, 7–18. https://ajindex.com/articles/1560796

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (47)

  1. Abdalla, F., Mahfoudhi, A., & Alhudhainah, S. (2020). Structural development of narratives in Arabic: Task complexity, age, and cultural factors. Language, Speech, and Hearing Services in Schools, 51(2), 405-415.
  2. Acarlar, F., Miller, J., & Johnston, J. (2020). Systematic Analysis of Language Transcripts (SALT), Turkish Research Version 18 [Computer Software]. Madison, WI USA: SALT Software, LLC.
  3. Akti, B. (2025). İşitme kayıplı çocukların öyküleme becerilerinin değerlendirilmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ege Üniversitesi.
  4. Boons T., Raeve L. D., Langereis, M., Peeraer, L., Wouters, J., & Wieringen, A. (2013). Expressive vocabulary, morphology, syntax and narrative skills in profoundly deaf children after early cochlear implantation. Research in Developental Disabilities, 34(6), 2008-2022.
  5. Botting, N. (2002). Narrative as a tool for the assessment of inguistic and pragmatic impairments. Child Language Teaching and Therapy, 18, 1-21.
  6. Boudreau, D.M. (2007). Narrative abilities in children with language impairments. R. Paul (Eds.), Language Disorders from a Developmental Perspective (p.331 356). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
  7. Crosson, J., & Geers A. (2001). Analysis of Narrative Ability in Children with Cochlear Implants. Ear and Hearing, 22(5), 381-394.
  8. Dickinson, D. K., Nesbitt, K. T., & Hofer, K. G. (2019). Effects of language on initial reading: Direct and indirect associations between code and language from preschool to first grade. Early Childhood Research Quarterly, 49, 122-137.
  9. Fivush, R., Brotman, M. A., Buckner, J. P., & Goodman, S. H. (2000). Gender differences in parent–child emotion narratives. Sex Roles, 42, 233–253.
  10. Fivush, R., & Buckner, J. P. (2003). Constructing gender and identity through autobiographical narratives. R. Fivush & C. Haden (Eds.), Autobiographical memory and the construction of a narrative self: Developmental and cultural perspectives (pp. 149–168). Mahwah, NJ: Erlbaum.
  11. Gagarina, N., Klop, D., Kunnari, S., Tantele, K., Välimaa, T., Bohnacker, U. & Walters, J. (2019). MAIN: Multilingual Assessment Instrument for Narratives. Revised version. ZAS Papers in Linguistics, 63.
  12. Gagarina, N. V., Klop, D., Kunnari, S., Tantele, K., Välimaa, T., Balčiūnienė, I.,. & Walters, J. (2012). MAIN: Multilingual assessment instrument for narratives. ZAS papers in linguistics, 56, 155-155.
  13. Gagné, A., & Crago, M. (2010). The use of the ENNI to assess story grammar comtency of school-aged French speaking children with and without specific language impairment. Canadian Journal of Speech-Language Pathology and Audiology, 34(4), 231–245.
  14. Geers, A. E., & Brenner, C. (2003). Background and educational characteristics of prelingually deaf children implanted by five years of age. Ear and Hearing, 24, 2- 14.
  15. Giustolisi, B., Vernice, M., Guasti, M. T., Papagno, C., Cecchetto, C., Giuliani, A., & Burdo, S. (2019). Narrative skills in Italian pre-school children with cochlear implants. Effects of late linguistic exposure on a late acquired domain. Lingue e linguaggio, 18(1), 3-24.
  16. Işıtan, S. (2010). Normal gelişim gösteren ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tanılı çocukların anlatı analizine dayalı dil becerilerinin karşılaştırılmalı olarak incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi. Jones, A. C., Toscano, E., Botting, N., Marshall, C. R., Atkinson, J. R., Denmark, T.,. Morgan, G. (2016). Research in Developmental Disabilities Narrative skills in deaf children who use spoken English: Dissociations between macro and microstructural devices. Research in Developmental Disabilities, 59, 268–282. Kılıç, A. (2020). İşitme kayıplı çocukların öyküleme becerilerinin değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ege Üniversitesi.
  17. Kırcaali-İftar, G., & Tekin, E. (1997). Tek Denekli AraştırmaYöntemleri. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
  18. Piştav Akmeşe, P. Edmonton Narrative Norms Instrument Öyküleme Aracının Türkçeye Uyarlanması TJAHR 2025;8(1):7−18
  19. Küntay, A. (2002). Development of the expression of ındefiniteness: presenting new referents in Turkish picture-series stories. Discourse Processes, 33(1), 77-101.
  20. Lee, J. Y. (2013). The use of the ENNI to assess narrative abilities of young Korean children. University of Alberta (Canada).
  21. Majorano, M., Persici, V., Santangelo, M., Ferrari, R., Bertelli, B., Florit, E.,. ve Cuda, D. (2024). Narrative skills and language comprehension in preschool children with cochlear implants: A comparison with children with Developmental Language Disorder or typical development. Journal of Communication Disorders, 109, 106424.
  22. Maviş, İ., Tunçer, M., & Gagarina, N. (2016). Macrostructure components in narrations of Turkish–German bilingual children. Applied Psycholinguistics, 37(1), 69-89.
  23. Maviş, İ., Tunçer, A. M., & Balo, S. S. (2020). The adaptation of MAIN to Turkish. ZAS Papers in Linguistics, 64, 249-256.
  24. Meier, A. (2020). Early growth trajectories of narrative language development: Sex differences in microstructural and macrostructural skills. Michigan State University.
  25. Murri, A., Cuda, D., Guerzoni, L., & Fabrizi, E. (2015). Narrative abilities in early implanted children. The Laryngoscope, 125(7), 1685-1690.
  26. Morrow, L. M. (1985). Retelling stories: A strategy for improving young children’s comprehension, concept of story structure, and oral language complexity. The elementary school journal, 85(5), 647-661.
  27. Munoz, M. L., Gillam, R. B., Pe˜na, E. D., & Gulley-Faehnle, A. (2003). Measures of language development in fictional narratives of Latino children. Language, Speech, and Hearing Services in Schools, 34, 332–342.
  28. O’Neill, D.K., Pearce, M.J., & Pick, J.L. (2004). Preschool children’s narratives and performance on the Peabody Individualized Achievement Test Revised: Evidence of a relation between early narrative and later mathematical ability. First Language, 24, 149-183.
  29. Özcan, M. (2007). Developmental Differences in the Use of Tense Aspect Modality in Narratives. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(32), 221-231.
  30. Pistav Akmese, P., & Acarlar, F. (2016). Using narrative to ınvestigate language skills of children who are deaf and with hard of hearing. Educational Research and Reviews, 11(15), 1367-1381.
  31. Piştav Akmeşe, P., & Başkan Çelikli, C. (2021). 6-8 yaş arası çocukların dil becerilerinin öyküleme yoluyla değerlendirilmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9(3), 947-965.
  32. Piştav Akmeşe, P., & Kanmaz, S. (2021). Narrative to investigate language skills of preschool children. International Electronic Journal of Elementary Education, 14(1), 9-22.
  33. Ralli, A. M., Kazali, E., Kanellou, M., Mouzaki, A., Antoniou, F., Diamanti, V., & Papaioannou, S. (2021). Oral language and story retelling during preschool and primary school years: developmental patterns and interrelationships. Journal of Psycholinguistic Research, 1-17.
  34. Reuterskiöld, C., Ibertsson, T., Sahlén, B. (2010). Venturing Beyond the Sentence Level: Narrative Skills in Children with Hearing Loss. The Volta Review, 110(3), 389–406.
  35. Roulstone, S., Loader, S., Northstone, K., & Beveridge, M. (2002). The speech and language of children aged 25 months: Descriptive data from the Avon Longitudinal Study of Parents and Children. Early Child Development and Care, 172, 259–268.
  36. Schneider, P., Dubé, R.V., & Hayward, D. (2005). The Edmonton Narrative Norms Instrument. University of Alberta Faculty of Rehabilitation Medicine. http::// rehabmed.ualberta.ca/spa/ennı
  37. Schneider, P., Hayward, D., & Dube, R.V. (2006). Storyretelling from pictures using the Edmonton Narrative Norms Instrument. Journal of Speech Pathology and Audiology, 30(4), 224-238.
  38. Selvi Balo, S. (2022). Türkçe konuşan tek dı̇llı̇ tı̇pı̇k gelı̇şı̇m gösteren ve gelı̇şı̇msel dı̇l bozukluğu olan çocuklarin anlati becerı̇lerı̇nı̇n MAİN-TR aracılığıyla karşılaştırılması: Uzaktan çevrı̇mı̇çı̇ değerlendı̇rme [Yayımlanmamış doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi.
  39. Sheldon, A., & Engstrom, H. (2005). Two systems of mutual engagement: The co-construction of gendered narrative styles by American preschoolers. J. Thornborrow & J. Coates (Eds.), The sociolinguistics of narrative (pp. 171 192). Amsterdam: John Benjamins.
  40. Shunhua, L., & Tianlong, Q. (2023). A Tale of Age and Abilities: Analyzing Narrative Macrostructure Development in Chinese Preschoolers Through the Lens of Story Grammar. Journal of Psycholinguistic Research, 52(6), 2453-2472.
  41. Soares, A.D., Goulart, B.N., & Chiari, B.M. (2010). Narrative competence among hearingimpaired and normal-hearing children: analytical cross-sectional study. Sao Paulo Medical Journal, 128(5), 284-288.
  42. Stein, N.L., & Glenn, C.G. (1979). An analysis of story comprehension in elementary school children. R.O. Freedle (Eds.), New directions in discourse processing (p.53-120). New Jersey: Ablex Publishing Corporation.
  43. Güven, S., & Topbaş, S. (2014). Adaptation of the Test of Early Language Development (TELD-3) into Turkish: Reliability and Validity Study. International Journal of Early Childhood Special Education, 6(2), 151-176.
  44. Westby, C. E. (2005). Considerations when evaluating literacy skills in American Indian students. Perspectives on Communication Disorders and Sciences in Culturally and Linguistically Diverse (CLD) Populations, 12(1), 12-15.
  45. Zanchi, P., Zampini, L., & Berici, R. (2021). Narrative competence in Italian children with cochlear implants: a comparison with children matched by chronological or hearing age. Clinical Linguistics & Phonetics, 35(3), 277-292.
  46. Gagarina, N. V., Klop, D., Kunnari, S., Tantele, K., Välimaa, T., Balčiūnienė, I.,. & Walters, J. (2012). MAIN: Multilingual assessment instrument for narratives. ZAS papers in linguistics, 56, 155-155. Morgan, G. (2016). Research in Developmental Disabilities Narrative skills in deaf children who use spoken English: Dissociations between macro and microstructural devices. Research in Developmental Disabilities, 59, 268–282. Kılıç, A. (2020). İşitme kayıplı çocukların öyküleme becerilerinin değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ege Üniversitesi.
  47. Majorano, M., Persici, V., Santangelo, M., Ferrari, R., Bertelli, B., Florit, E.,. ve Cuda, D. (2024). Narrative skills and language comprehension in preschool children with cochlear implants: A comparison with children with Developmental Language Disorder or typical development. Journal of Communication Disorders, 109, 106424.