Dergiler / Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi / 2026 / Cilt: 66 Sayı: 1

Pygmalion Mitinin Masallardaki Dönüşümü

Transformation of the Pygmalion Myth in Fairy Tales

Sayfa
86–97
Yayın Tarihi
2026-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada nitel araştırma ve doküman analizi yöntemi kullanılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mitik öykülere ait kimi unsurlar masallarda parodik bir şekilde ele alınabilmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Pygmalion’un mitik öyküsünün de bu şekilde ele alındığı masallar bulunmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada nitel araştırma ve doküman analizi yöntemi kullanılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Pygmalion · mit · masal

Özet

Mitik öykülere ait kimi unsurlar masallarda parodik bir şekilde ele alınabilmektedir. Pygmalion’un mitik öyküsünün de bu şekilde ele alındığı masallar bulunmaktadır. Hamilton’un Ovidius’tan aktardığı bu mitik öyküye göre kadınlardan nefret eden ve hiç evlenmemeye karar veren Pygmalion bir kadın heykeli yapar ve ona âşık olur. Aşk Tanrıçası’ndan karşısına onun gibi bir kız çıkarmasını diler. Dileği kabul olur, heykel canlanır ve Pygmalion onunla evlenir. Öykünün ters yüz edildiği “Müskürümü Sultan” masalında ise padişahın en küçük kızı hiç kimseyle evlenmek istemez. Bir gün bal mumundan bir erkek heykeli yapar. Kırk gün namaz kılıp bu heykelin canlanması için dua eder. Babasını çağırıp heykele bir ad koymasını ve onları nikahlamasını ister. Bu masalın eş metni niteliğindeki “Tuz Kadar Sevgi” adlı masal ise “Müskürümü Sultan” masalını daha gerçekçi bir düzleme taşır. Bu masalda hayalindeki eşin heykelini yapıp onun canlanmasını isteyen kızın yerini evlendiği erkeğe teşvik ve terbiye ile tam arzu ettiği özellikleri kazandıran bir kız alır. Pygmalion’un masallardaki dönüşümünü konu alan bu çalışmanın amacı, sözü edilen üç anlatıda insanlığın düşünsel gelişiminin ve bazı kabullerinin toplumsal yapıya da bağlı olarak ne yönde bir değişim gösterdiğini incelemektir. Çalışmada nitel araştırma ve doküman analizi yöntemi kullanılmıştır.

Abstract

Some elements of mythical stories can be handled in a parodic way in fairy tales. There are tales in which the mythical story of Pygmalion is treated in this way. According to this mythical story that Hamilton quotes from Ovid, Pygmalion, who hated women and decided never to marry, sculpted a statue of a woman and fell in love with her. He asks the Goddess of Love to bring him a girl like her. His wish is granted, the statue comes to life, and Pygmalion marries her. In the tale of “Müskürümü Sultan”, where the story is turned upside down, the youngest daughter of the sultan does not want to marry anyone. One day, she makes a male statue out of wax. She prays for forty days and prays for this statue to come to life. She calls her father and asks him to give the statue a name and marry them. The tale called “Tuz Kadar Sevgi”, which is a variant of this tale, carries the tale of “Müskürümü Sultan” to a more realistic level. The aim of this study, which is about Pygmalion’s transformation in fairy tales, is to examine how the intellectual development of humanity and some of its acceptances changed depending on the social structure in the three narratives mentioned. Qualitative research and document analysis methods were used in the study.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ulus, A. G. (2026). Pygmalion Mitinin Masallardaki Dönüşümü. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, Cilt: 66 Sayı: 1, 86–97. https://doi.org/10.26650/TUDED2026-1736449

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (24)

  1. Alptekin, Ali Berat. Taşeli Masalları. Akçağ Yayınları, 2002. google scholar
  2. Alsaç, Fevziye. “Anadolu Masallarında Yapı, İzlek ve Masal Kahramanlarının Tip Tahlili” Doktora tezi, Fırat Üniversitesi, 2017. Ulusal Tez Merkezi (469703). google scholar
  3. Apollodorus, The Library, With an English Translation by Sır James George Frazer. William Heinemann, G. P. Putnam’s Sons, 1921. https://archive.org/details/apollodorus-library-loeb-frazer/page/n67/mode/2up?q=Pygmalion google scholar
  4. Bahtin, Mihail. Karnavaldan Romana. çev. Cem Soydemir. Ayrıntı Yayınları, 2017. google scholar
  5. Bascom, William R. “Folklorun Biçimleri: Nesir Anlatılar.” çev. R. Nur Aktaş vd., Halkbiliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar adlı kitapta, editörler G. Ö. Eker vd. Millî Folklor Yayınları, 2003. google scholar
  6. Bilgin, Nuri. İnsan İlişkileri ve Kimlik. Sistem Yayıncılık, 1996. google scholar
  7. Boratav, Pertev Naili. Zaman Zaman İçinde. Adam Yayınları, 1998. google scholar
  8. Boratav, Pertev Naili. Uçar Leyli. Tarih Vakfı Yayınları, 2001. google scholar
  9. Erhat, Azra. Mitoloji Sözlüğü. Remzi Kitabevi, 2002. google scholar
  10. Günay, Umay. Elâzığ Masalları. Atatürk Üniversitesi Basımevi, 1975. google scholar
  11. Güneş Ulus, A. Masal Padişahları. Ürün Yayınları, 2023. google scholar
  12. Gürel, Emet ve Muter, Canan. “Psikomitolojik Terimler: Psikoloji Literatüründe Mitolojinin Kullanılması”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 7, no. 1 (2007): 537-569. https://www.researchgate.net/publication/242399700 google scholar
  13. Hamilton, Edith. Mitologya. çev. Ülkü Tamer. Varlık Yayınları, 2002. google scholar
  14. Morgan, Margery M. Bernard Shaw II: 1907-1950. Profile Books, 1982. google scholar
  15. Özcan, Özlem ve Çelik, Gonca Gül. “Bilişsel Davranışçı Terapi”, Türkiye Klinikleri 3, no. 2 (2017): 115-120. https://www.researchgate.net/profile/Gonca-Celik/publication/319504067 google scholar
  16. Sakaoğlu, Saim. Gümüşhane ve Bayburt Masalları. Akçağ Yayınları, 2002. google scholar
  17. Sakaoğlu, Saim. Masal Araştırmaları. Akçağ Yayınları, 2003. google scholar
  18. Sezer, Melek Özlem. Masallar ve Toplumsal Cinsiyet. Kor Yayınları, 2020. google scholar
  19. Shaw, Bernard. Pygmalion. Penguin Books, 1957. google scholar
  20. Statt, David A. The Concise Dictionary of Psychology. Routhedge, 1990. google scholar
  21. Süleymanoğlu Yenisoy, Hayriye. Bulgaristan Türk Çocuk Edebiyatından Örnekler. Kültür Bakanlığı Yayınları, 2002. google scholar
  22. Şenlen, Sıla. “Bernard Shaw’ın Pygmalıon Adlı Oyununda Dil, Eğitim ve Toplumsal Sınıf İlişkisi”. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi 48, no. 2 (2008): 29-41. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2153294 google scholar
  23. Şenocak, Ebru. “İbn Sînâ Hikâyeleri Üzerinde Mukayeseli Bir Araştırma” Doktora tezi, Fırat Üniversitesi, 2005. Ulusal Tez Merkezi (160428). google scholar
  24. Thompson, Stith. The Motif Index of Folk Literature: A Classification of Narrative Elements in Folktales, Ballads, Myths, Fables, Medieval Romances, Exempla, Fabliaux, Jest-Books, and Local Legends. Indiana University Press, 1932-1936, 1955-1958. https://archive.org/details/Thompson2016MotifIndex/mode/2up?q=statue google scholar