Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, IDMM’nin mahalle ölçeğinde hızlı, şeffaf ve etkili karar desteği sunduğunu göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, Analitik Hiyerarşi Süreci’ni (AHP) ve İdeal Çözüme Benzerlikle Sıralama Tekniği’ni (TOPSIS) birleştiren Bütünleşik Karar Verme Modeli’nin (IDMM), sismik riski yüksek ve yoğun nüfuslu İstanbul’un Ataşehir ilçesindeki acil durum toplanma alanlarının geçici barınma alanı olarak uygunluğunu değerlendirmedeki uygulanabilirliğini araştırmaktadır. Ataşehir ilçesinin Mevlana Mahallesi için yürütülen pilot çalışmada, literatür ve uzman görüşleriyle seçilen kriterler AHP ile ağırlıklandırılmış, önceden belirlenen yedi toplanma alanı TOPSIS ile sıralanmıştır. Kriter ağırlıklarındaki değişimlerin sonuçlara etkisini incelemek için duyarlılık analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre sağlık ve hizmet merkezlerine uzaklık karar sürecinde en belirleyici kriter olurken, Site Spor Sahası geçici barınma alanı olarak değerlendirilme potansiyeli en yüksek alternatif olarak öne çıkmıştır. Bulgular, IDMM’nin mahalle ölçeğinde hızlı, şeffaf ve etkili karar desteği sunduğunu göstermektedir. Ayrıca toplanma alanlarının afet sonrası kısa süreli barınma için kullanılabilecek önemli bir çift kullanım potansiyeline sahip olduğu öngörülmektedir. Bu yaklaşım, gerçek belediye verileriyle desteklendiğinde kentsel dayanıklılık planlaması ve afet risk azaltma çalışmalarına ölçeklenebilir ve uygulanabilir bir çerçeve sunmakta ve karar vericilere pratik bir yol haritası sağlamaktadır.
Abstract
This study presents the Integrated Decision-Making Model (IDMM), which combines the Analytic Hierarchy Process (AHP) and the Technique of Order Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS). In the pilot study conducted for the Mevlana Neighborhood of the Ataşehir district, criteria selected based on literature and expert opinions were weighted using AHP, and the seven pre-determined assembly areas were ranked using TOPSIS. A sensitivity analysis was performed to examine the impact of changes in criterion weights on the results. According to the findings, distance to health and service centers was the most decisive criterion in the decision-making process, while the Site Sports Field emerged as the alternative with the highest potential for use as a temporary shelter. The findings demonstrate that IDMM provides rapid, transparent, and effective decision support at the neighborhood scale. Additionally, it is anticipated that gathering areas possess significant dual-use potential for short-term post-disaster shelter. When supported by real municipal data, this approach offers a scalable and implementable framework for urban resilience planning and disaster risk reduction efforts, providing decision-makers with a practical roadmap.