Dergiler / Türk Bilim ve Mühendislik Dergisi / 2025 / Cilt: 7 Sayı: 2

Farklı Alkaloid Tiplerine Sahip Haşhaş Çeşitlerinde Ana Sap ve Yan Dal Kapsüllerinde Alkaloid Değişimi

Alkaloid Change in Main Stamp and Side Branch Capsules of Poppy Varieties with Different Alkaloid Types

Nimet Kara(ISPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ)0000-0001-7069-0877
Ümmü Tuğlu(ISPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ)0000-0002-7580-8480
Sayfa
125–129
Yayın Tarihi
2025-12-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Haşhaşta ana sapa bağlı kapsül ve yukarıdan aşağıya 1., 2., 3. ve 4. dal uçlarında oluşan kapsüllerde, kapsül ağırlığı (g/kapsül), morfin, kodein, tebain ve noskapin alkaloid oranları tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Araştırma, farklı alkaloid tipine sahip haşhaş çeşitlerinde ana sapa bağlı kapsüller ile yan dallara bağlı kapsüllerin alkaloid oranlarının karşılaştırılması amacıyla yürütülmüştür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada morfin tipi Ofis1, noskapin tipi Ofis NM ve tebain tipi TMO-T haşhaş çeşitleri kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Haşhaşta ana sapa bağlı kapsül ve yukarıdan aşağıya 1., 2., 3. ve 4. dal uçlarında oluşan kapsüllerde, kapsül ağırlığı (g/kapsül), morfin, kodein, tebain ve noskapin alkaloid oranları tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dal durumu · haşhaş · kapsül verimi

Özet

Araştırma, farklı alkaloid tipine sahip haşhaş çeşitlerinde ana sapa bağlı kapsüller ile yan dallara bağlı kapsüllerin alkaloid oranlarının karşılaştırılması amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada morfin tipi Ofis1, noskapin tipi Ofis NM ve tebain tipi TMO-T haşhaş çeşitleri kullanılmıştır. Haşhaşta ana sapa bağlı kapsül ve yukarıdan aşağıya 1., 2., 3. ve 4. dal uçlarında oluşan kapsüllerde, kapsül ağırlığı (g/kapsül), morfin, kodein, tebain ve noskapin alkaloid oranları tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda; Ofis1 çeşidi morfin ve noskapin, Ofis NM çeşidi kodein ve TMO-T çeşidi tebain bakımından en yüksek değerlere sahip olmuştur. Dal durumlarına göre alkaloid oranları farklılık göstermiş, en yüksek morfin ve kodein oranı 1. dalda, noskapin oranı 4. dalda çıkarken, tebain bakımından ise istatistiksel olarak fark çıkmamıştır. Çeşit x dal interaksiyonu incelendiğinde en yüksek morfin ve noskapin oranı Ofis 1 çeşidinin 4. dalında, kodein oranı aynı çeşidin 3. dalında, tebain oranı ise TMO-T çeşidinin 3. dalında tespit edilmiştir. Kapsül ağırlığı tüm çeşitlerde ana saptan başlayarak aşağı dallara doğru azalmıştır. Sonuç olarak; ıslah metaryali olarak değer taşıyan ana kapsüllerin tek bitki verimine katkısı yan dallara göre daha yüksek olmuş, alkaloid oranları ise bitki dal pozisyonlarına göre değişmiştir.

Abstract

The research was conducted with aim of compared alkaloid concentrations of capsules attached to the main stem and those attached to side branches in poppy varieties with different alkaloid. In the study, the morphine-type cultivar Ofis 1, the noscapine-type cultivar Ofis NM, and the thebaine-type cultivar. Capsule weight (g/capsule), morphine, noscapine, thebaine and codeine alkaloids were determined in capsules formed at the ends of the 1, 2, 3, and 4 branches starting from top to bottom the main stem of the poppy varieties,. The study found that Ofis1 had the highest morphine and noscapine content, Ofis NM had the highest codeine content, and TMO-T had the highest thebaine content. Alkaloids ratios varied according to branch position, with morphine and codeine highest on the first branch, noscapine on the fourth branch, and no difference in thebaine between branches. When examining the variety-branch interaction, the highest morphine and noscapine were found on the fourth branch of Ofis 1, codeine on the third branch of its, and thebaine on the third branch of TMO-T. The capsule weight decreased from the main stem to the lower branches in all varieties. As a result of main capsules, which are valuable as breeding material, contributed significantly more to per-plant yield, and alkaloid content varied depending on branch position.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kara, N., Tuğlu, Ü. (2025). Farklı Alkaloid Tiplerine Sahip Haşhaş Çeşitlerinde Ana Sap ve Yan Dal Kapsüllerinde Alkaloid Değişimi. Türk Bilim ve Mühendislik Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 2, 125–129. https://doi.org/10.55979/tjse.1796620

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Alaca, F (2015). Farklı Haşhaş Tiplerinde Alkaloidler Yönünden Morfolojik ve Ontogenetik Varyabilite. (Doktora tezi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü)
  2. Aghaali, Z., & Naghavi, M. R. (2024). Developing benzylisoquinoline alkaloid-enriched opium poppy via CRISPR-directed genome editing: A review. BMC Plant Biology, 24, 700.
  3. Bernath, J., & Nemeth, E. (1998). Physiological Ecological Aspects. Poppy The Genus Papaver. In Harwood academic publishers. (pp. 65-91)
  4. Ceylan, A., & Kaya, N. (1983). Ege bölgesinde alkaloit ihtiva eden bazı tıbbi bitkilerde verim ve ontogenetik varyabilite. Doğa Bilim dergisi. Tarım ve Ormancılık, 7, 1-7.
  5. Danos, B. (1968). Retegkromatografias modszer a Papaver somniferum L. Alkaloid tartalmana knyomon kovetesere II. Herba Hungarica, 7(1), 27–37.
  6. Dingermann, T., Hiller, K., Schneider, G., & Zündorf, I. (2004). Schneider. Arzneidrogen. 5. Aufl., Elsevier, München.
  7. Dittbrenner, A., Mock, H. P., Börner, A., & Lohwasser, U. (2009). Variability of alkaloid content in Papaver somniferum L. Journal of Applied Botany and Food Quality, 82, 103-107.
  8. Gürkan, E., Öndersev, D. V., Ulusoylu, M., Göztaş, Z., & Dinçşahin, N. (2003). Bitkisel Tedavi. Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi, Yayın No: 19, İstanbul.
  9. Kaicker, U. S., Saini, H. C., Singh, H. P., & Choudhury, B. (1978). Environmental effects on morphine content in opium poppy (Papaver somniferum L.). Bulletin on Narcotics, 30(3), 69-74.
  10. Kara, N. (2017). The effects of autumn and sprıng sowıng on yield, oil and morphıne contents in the Turkish poppy (Papaver somniferum L.) Cultivars. Turkish Journal of Field Crops, 22(1), 39-46.
  11. Karadavut, U., & Arslan, N. (2006). Yabancı kökenli haşhaş (Papaver somniferum L.) çeşit ve populasyonlarının bazı bitkisel özellikleri. Bitkisel Araştırma Dergisi, 1, 1–5
  12. Májer, P., & Németh, Z. E. (2024). Alkaloid accumulation and distribution within the capsules of two opium poppy varieties. Plants, 13, 1640. https://doi.org/10.3390/plants13121640
  13. Özgen, Y., Arslan. N., & Bayraktar. N. (2017). Türkiye açısından önemli bitki haşhaşın önemi ve tarımı. Ziraat Mühendisliği, Aralık 2016(363).
  14. Tanker, M., & Tanker, N. (1973). Farmakognozi Ders Notları- İstanbul, 224s.
  15. Sharma, J. R., Mishra, H. O., Nair, R. V., Srivastava, R. K., Singh, O. P., & Srivastava, D. P. (1981). Phonological distribution of latex yield and plant type concept in opium poppy (P.somniferum L.) Indian Drugs, 19, 64–69.
  16. Shukla, S., Yadav, H. K., & Singh, S. P. (2003). Path coefficient analyses for seed yield in opium poppy (Papaver somniferum L.). Proc. Natl. Acad. Sci. Ind., 73B, 83–88.
  17. Shukla, S., & Singh, S. P. (2001). Alkaloid profile in relation to different developmental stages of Papaver somniferum L. Phyton (Horn, Austria), 4(1), 87-96.
  18. Steel, R. G. D., & Torrie, J. H. (1980). Principles and Procedures of Statistics. McGraw-Hill Book Company, Inc., New York, USA.
  19. Valizadeh, N., & Arslan, N. (2013). Haşhaş Islahı. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 6(2), 86-92.
  20. Ziegler, J., & Facchini, P. J. (2008). Alkaloid biosynthesis: metabolism and trafficking. Annual Review of Plant Biology; 59(1), 735-69.
  21. Yazıcı, L. (2018). Bazı Haşhaş (Papaver somniferum L.) Diallel Melezlerinde Verim Ve Kalite Özellikleri İle Heterosis Etkisinin İncelenmesi. (Doktora Tezi, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü)