Dergiler / Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics / 2026 / Cilt: 6 Sayı: Special Issue: UAK2024 Proc. Özel Sayı

YY CrB Çift Yıldız Sisteminin Doppler Görüntüleme ile Yüzey Parlaklık Dağılım Anormalliğinin Belirlenmesi

Determination of Surface Brightness Inhomogeneities of YY CrB Binary System by Doppler Imaging

Eda Burcu Yorulmaz(ANKARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-5965-9756
İbrahim Özavcı(ANKARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-8483-9134
Engin Bahar(ANKARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9119-2316
Sayfa
301–305
Yayın Tarihi
2025-07-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bağlamda, YY CrB sistemi bileşenlerinin leke karakteristiği, Doppler görüntüleme tekniği ile ortaya çıkarılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, ışık eğrisinde O’Connell etkisi görülen YY CrB çift yıldız sisteminin, Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi’nde bulunan T80 Prof.
📊
Temel Bulgular & Veri:Berahitdin Albayrak Teleskobu ve ona bağlı tayfçeker ile elde edilen orta çözünürlüklü (R∼15000) tayfları kullanılarak Doppler görüntüleme tekniği yardımıyla bileşenlerin yüzey parlaklık dağılımı haritalarının elde edilmesi amaçlanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bağlamda, YY CrB sistemi bileşenlerinin leke karakteristiği, Doppler görüntüleme tekniği ile ortaya çıkarılmıştır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:binaries: eclipsing · techniques: imaging spectroscopy · stars: imaging

Özet

Bu çalışmada, ışık eğrisinde O’Connell etkisi görülen YY CrB çift yıldız sisteminin, Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi’nde bulunan T80 Prof. Dr. Berahitdin Albayrak Teleskobu ve ona bağlı tayfçeker ile elde edilen orta çözünürlüklü (R∼15000) tayfları kullanılarak Doppler görüntüleme tekniği yardımıyla bileşenlerin yüzey parlaklık dağılımı haritalarının elde edilmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, sisteme ilişkin tayflar, LSD (En Küçük Kareler Dekonvolüsyonu) tekniği kullanılarak zamana bağlı hız profillerine dönüştürülmüş ve Doppler görüntüleme tekniğini temel alan, sıcak/soğuk leke varlığını ortaya çıkarmaya yönelik 3-sıcaklık modeline dayanan DoTS kodu ile her iki bileşene ait yüzey parlaklık dağılımı haritaları elde edilmiştir. Sistemin ışık eğrilerinde görülen O’Connell etkisini açıklayabilmek için literatürde yapılan çalışmalar sistemdeki lekelerin sıcak ve/veya soğuk leke olup olmadığını ve leke özelliklerini açıklamakta yetersiz kalmıştır. Bu bağlamda, YY CrB sistemi bileşenlerinin leke karakteristiği, Doppler görüntüleme tekniği ile ortaya çıkarılmıştır.

Abstract

In this study, the aim is to obtain the surface brightness distribution maps of the components of YY CrB binary star system, which exhibits the O’Connell effect in its light curve, using mid-resolution (R∼15000) spectra obtained with the T80 Prof. Dr. Berahitdin Albayrak Telescope and its spectrograph at Ankara University Kreiken Observatory. In this context, the spectra of the system were converted into time-dependent velocity profiles using the LSD (Least Squares Deconvolution) technique, and the surface brightness distribution maps of both components were obtained using the DoTS code, which is based on Doppler Imaging and relies on 3-temperature models to reveal the presence of hot/cold spots. In the literature, explanations for the O’Connell effect observed in the system’s light curves have been insufficient to determine whether the spots are hot or cold, as well as to characterize their properties. In this regard, the spot characteristics of the components of YY CrB system have been revealed through Doppler imaging technique.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yorulmaz, E. B., Özavcı, İ., Bahar, E., Şenavcı, H. V. (2025). YY CrB Çift Yıldız Sisteminin Doppler Görüntüleme ile Yüzey Parlaklık Dağılım Anormalliğinin Belirlenmesi. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, Cilt: 6 Sayı: Special Issue: UAK2024 Proc. Özel Sayı, 301–305. https://doi.org/10.55064/tjaa.1593983

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Binnendijk L., 1960, AJ, 65, 358
  2. Collier Cameron A., 1997, MNRAS, 287, 556
  3. Donati J.-F., Semel M., Carter B. D., Rees D., Cameron A. C., 1997, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 291, 658
  4. Erdem A., Budding E., Demircan O., Cicek C., Ozdemir S., Bulut I., Soydugan E., Soydugan F., 2001, Information Bulletin on Variable Stars, 5152, 1, ADS
  5. Essam A., Saad S. M., Nouh M. I., Dumitrescu A., El-Khateeb M. M., Haroon A., 2010, New Astron., 15, 227
  6. Folsom C. P., 2022, LSDpy, https://github.com/folsomcp/LSDpy
  7. Gazeas K. D., ve dig., 2005, Acta Astron., 55, 123, ADS
  8. Maceroni C., van’t Veer F., 1993, A&A, 277, 515, ADS
  9. O’Connell D. J. K., 1951, Publications of the Riverview College Observatory, 2, 85, ADS
  10. Pakhomov Y., Piskunov N., Ryabchikova T., 2017, in Balega Y. Y., Kudryavtsev D. O., Romanyuk I. I., Yakunin I. A., eds, Astronomical Society of the Pacific Conference Series Vol. 510, Stars: From Collapse to Collapse. p. 518 (arXiv:1710.10854), doi:10.48550/arXiv.1710.10854
  11. Sipahi E., Keskin V., Yasarsoy B., 2000, Information Bulletin on Variable Stars, 4859, 1, ADS
  12. Skilling J., Bryan R., 1984, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, Vol. 211, NO. 1, P. 111, 1984, 211, 111
  13. Soomandar S., Poro A., 2024, New Astron., 105, 102112
  14. Vanko M., Parimucha Š., Pribulla T., Chochol D., 2004, Baltic Astronomy, 13, 151, ADS
  15. Vogt S. S., Penrod G. D., 1983, Publications of the Astronomical Society of the Pacific, 95, 565
  16. Wilsey N. J., Beaky M. M., 2009, Society for Astronomical Sciences Annual Symposium, 28, 107, ADS
  17. Wilson R. E., Devinney E. J., 1971, Astrophysical Journal, vol. 166, p. 605, 166, 605