Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightElde edilen bulgular, panel genelinde dijitalleşmeden sürdürülebilir kalkınmaya doğru istatistiksel olarak anlamlı bir nedensellik ilişkisinin bulunmadığını göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Günümüzde dijital teknolojilerde yaşanan gelişmeler, ekonomik ve sosyal dönüşüm süreçlerinin temel belirleyicilerinden biri hâline gelmiştir. Dijitalleşme; bilgiye erişim, üretim süreçlerinde verimlilik artışı, yenilikçilik kapasitesinin gelişmesi ve kamu hizmetlerinin etkin sunumu gibi alanlarda önemli katkılar sağlayarak sürdürülebilir kalkınma amaçlarının gerçekleştirilmesinde stratejik bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Özellikle bilgi ve iletişim teknolojilerinde meydana gelen gelişmeler, ekonomik büyümenin desteklenmesi, kaynak kullanım etkinliğinin artırılması ve toplumsal refahın geliştirilmesi açısından önemli fırsatlar sunmaktadır. Bununla birlikte, dijitalleşmenin sürdürülebilir kalkınma üzerindeki etkisi ülkelerin ekonomik yapısı, dijital altyapısı ve kurumsal kapasitesine bağlı olarak farklılık gösterebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, dijitalleşme ile sürdürülebilir kalkınma arasındaki nedensellik ilişkisini seçilmiş Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ) üyesi ülkeler özelinde 2000–2024 dönemi kapsamında incelemektir. Çalışmada dijitalleşme göstergesi ile sürdürülebilir kalkınma amaçları endeksi arasındaki ilişki panel veri analizi çerçevesinde ele alınmıştır. Bu doğrultuda analiz sürecinde öncelikle panel veri setinin yatay kesit bağımlılığı ve eğim homojenliği özellikleri incelenmiş, değişkenlerin durağanlık özellikleri belirlendikten sonra değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisinin tespit edilmesi amacıyla Emirmahmutoglu ve Kose (2011) panel nedensellik testinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular, panel genelinde dijitalleşmeden sürdürülebilir kalkınmaya doğru istatistiksel olarak anlamlı bir nedensellik ilişkisinin bulunmadığını göstermektedir. Bununla birlikte ülke bazında Romanya’da %1, Yunanistan ve Ermenistan’da %5, Bulgaristan’da ise %10 anlamlılık düzeyinde dijitalleşmeden sürdürülebilir kalkınmaya doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Sürdürülebilir kalkınmadan dijitalleşmeye doğru nedensellik sonuçları incelendiğinde ise Moldova’da %5 anlamlılık düzeyinde tek yönlü nedensellik ilişkisi belirlenirken, diğer ülkelerde ve panel genelinde bu yönde istatistiksel olarak anlamlı bir nedensellik ilişkisine ulaşılamamıştır. Ayrıca hiçbir ülkede çift yönlü nedensellik tespit edilmemiştir. Bulgular, dijitalleşme ile sürdürülebilir kalkınma arasındaki nedensellik ilişkisinin ülkelere göre farklılaşabildiğini ortaya koymaktadır. Bu bulguların, panel genelinde anlamlı bir nedensellik ilişkisi bulunmadığı dikkate alınarak ülkeye özgü koşullar çerçevesinde değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
Abstract
Recent developments in digital technologies have become one of the main drivers of economic and social transformation. Digitalization has emerged as a strategic factor in achieving sustainable development goals by improving access to information, increasing efficiency in production processes, enhancing innovation capacity, and supporting the effective delivery of public services. In particular, advances in information and communication technologies offer important opportunities for promoting economic growth, improving resource-use efficiency, and enhancing social welfare. However, the extent to which digitalization contributes to sustainable development may vary across countries, reflecting differences in economic structures, digital infrastructure, and institutional capacities. This study aims to examine the causal relationship between digitalization and sustainable development in selected member countries of the Black Sea Economic Cooperation (BSEC) over the period 2000–2024. The relationship between the digitalization indicator and the Sustainable Development Goals (SDG) Index is investigated within a panel data framework. Accordingly, the analysis first examines cross-sectional dependence and slope homogeneity, followed by an assessment of the stationarity properties of the variables. The Emirmahmutoglu and Kose (2011) panel causality test is then employed to identify the causal relationship between the variables. The findings indicate no statistically significant causal relationship from digitalization to sustainable development for the panel as a whole. At the country level, however, unidirectional causality running from digitalization to sustainable development is identified for Romania at the 1% significance level, for Greece and Armenia at the 5% level, and for Bulgaria at the 10% level. Regarding causality from sustainable development to digitalization, a unidirectional causal relationship is detected for Moldova at the 5% significance level, whereas no statistically significant evidence of causality in this direction is found for the remaining countries or for the panel as a whole. Furthermore, no bidirectional causality is identified for any of the countries examined. Overall, the findings suggest that the causal relationship between digitalization and sustainable development varies across countries. The findings should be interpreted within the context of country-specific conditions, taking into account the absence of a statistically significant causal relationship at the panel level.