Dergiler / The International New Issues in Social Sciences / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 1

Lise Öğrencilerinin Işığın Doğası Hakkındaki Yanlış Anlamaları ve Kavramsal Zorlukları

High School Students’ Misconceptions and Conceptual Difficulties Regarding the Nature of Light

Ali Kaya(Gümüşhane Üniversitesi)0000-0003-2326-0705
Sayfa
97–118
Yayın Tarihi
2026-06-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, öğrencilerin ışığın oluşumu ve yapısı, görmedeki rolü ve maddeyle ilişkisini açıklamakta önemli zorluklar yaşadıklarını ortaya koymuştur. “Işık kimyasal reaksiyonlar yoluyla oluşur” ve “ışığın yayılması için maddesel bir ortama ihtiyaç vardır” gibi yanlış anlamalar yaygın olarak görülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinin ışık kavramına ilişkin algılarını araştırmak ve yanlış anlamalarını belirlemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma, Türkiye'nin Gümüşhane ilindeki bir Anadolu Lisesi'nde 9-12. sınıflarda okuyan 125 öğrenciden oluşan bir örneklemle nitel fenomenolojik bir yaklaşım kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, öğrencilerin ışığın oluşumu ve yapısı, görmedeki rolü ve maddeyle ilişkisini açıklamakta önemli zorluklar yaşadıklarını ortaya koymuştur. “Işık kimyasal reaksiyonlar yoluyla oluşur” ve “ışığın yayılması için maddesel bir ortama ihtiyaç vardır” gibi yanlış anlamalar yaygın olarak görülmüştür.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Işık kavramı · yanlış anlamalar · fenomenoloji

Özet

Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinin ışık kavramına ilişkin algılarını araştırmak ve yanlış anlamalarını belirlemektir. Araştırma, Türkiye'nin Gümüşhane ilindeki bir Anadolu Lisesi'nde 9-12. sınıflarda okuyan 125 öğrenciden oluşan bir örneklemle nitel fenomenolojik bir yaklaşım kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veriler, on açık uçlu sorudan oluşan bir tanı testi aracılığıyla toplanmış ve nitel veri analizi teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, öğrencilerin ışığın oluşumu ve yapısı, görmedeki rolü ve maddeyle ilişkisini açıklamakta önemli zorluklar yaşadıklarını ortaya koymuştur. “Işık kimyasal reaksiyonlar yoluyla oluşur” ve “ışığın yayılması için maddesel bir ortama ihtiyaç vardır” gibi yanlış anlamalar yaygın olarak görülmüştür. Genel olarak, öğrencilerin ışık anlayışının büyük ölçüde bilimsel olmayan, ışık kaynakları ve pratik işlevleriyle ilgili günlük deneyimlerle şekillenen bir anlayış olduğu bulunmuştur.

Abstract

The purpose of this study is to investigate high school students’ perceptions of the concept of light and to identify their misconceptions. The research was conducted using a qualitative phenomenological approach with a sample of 125 students from grades 9 to 12 at an Anatolian High School in Gümüşhane, Turkey. Data were collected through a diagnostic test consisting of ten open-ended questions and analyzed using qualitative data analysis techniques. The findings revealed that students experienced significant difficulties in explaining the formation and structure of light, its role in vision, and its relationship with matter. Misconceptions such as “light is formed through chemical reactions” and “light requires a material medium to propagate” were widespread. Overall, students’ understanding of light was found to be largely non-scientific, shaped by everyday experiences with light sources and its practical functions.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kaya, A. (2026). Lise Öğrencilerinin Işığın Doğası Hakkındaki Yanlış Anlamaları ve Kavramsal Zorlukları. The International New Issues in Social Sciences, Cilt: 14 Sayı: 1, 97–118. https://ajindex.com/articles/1551786

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (3)

  1. Kara, M. (2002). Ortaöğretim öğrencilerinin ışık ve optik ile ilgili zor ve yanlış anlaşılan kavramların tespiti üzerine bir araştırma. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  2. Kaya A. (2010). Fen bilgisi öğretmen adaylarının ışık ve atom kavramlarını anlama seviyelerinin tespiti, Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 10, Sayı 1, 15–37.
  3. Miles M.B., Huberman A.M. (1994). Qualitative data analysis: A sourcebook of new methods (2nd ed.). Beverly Hills, CA: Sage Publications.