Dergiler / Tarih ve Günce / 2026 / Sayı: 18

Türkiye’de Cumhuriyet Dönemi İktisat Politikaları: Dönemsel Uygulamalar ve Sonuçların Karşılaştırmalı Bir Değerlendirmesi

Sayfa
371–391
Yayın Tarihi
2026-01-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makale, 1923–2025 dönemini kapsayan iktisat politikalarını ele almakta ve Cumhuriyet’in kuruluşundaki iktisadi vizyon ile bugünün politikalarını karşılaştırmalı olarak değerlendirmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Cumhuriyet’in ilanından günümüze Türkiye’nin iktisat politikaları, gerek tarihsel dönemeçler, gerek iç dinamikler ve gerekse küresel gelişmeler doğrultusunda sürekli bir değişim ve dönüşüm yaşamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Dünya Savaşı’nın olağanüstü koşulları, katı devletçiliği ve olağanüstü vergileri gündeme getirmiştir. 1950’lerden itibaren Demokrat Parti liberal politikaları ön plana çıkarmıştır.1960’lardan itibaren planlı ekonomik kalkınma ve ithal ikameci stratejileri uygulanmıştır. 11960’lardan 1980’e kadar planlı ekonomi ve ithal ikame stratejileri uygulanmıştır. 24 Ocak 1980 kararlarıyla neoliberal dönüşüm başlamış, 2000’lerde yüksek büyüme dönemlerini küresel krizler ve 2018 sonrasında yaşanan makro dengesizlikler izlemiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makale, 1923–2025 dönemini kapsayan iktisat politikalarını ele almakta ve Cumhuriyet’in kuruluşundaki iktisadi vizyon ile bugünün politikalarını karşılaştırmalı olarak değerlendirmektedir.
🔬Tür:Derleme
📍Kapsam:2000 Verileri
⚙️Değişkenler:İktisat Politikalari · Türkiye Ekonomisi · Makro İktisat

Özet

Cumhuriyet’in ilanından günümüze Türkiye’nin iktisat politikaları, gerek tarihsel dönemeçler, gerek iç dinamikler ve gerekse küresel gelişmeler doğrultusunda sürekli bir değişim ve dönüşüm yaşamıştır. Atatürk döneminde liberal girişimciliği teşvik eden bir anlayış hâkim olmuş, sermaye yetersizliği nedeniyle devlet yatırımcı rolünü geçici olarak üstlenmiştir. İnönü döneminde ise II. Dünya Savaşı’nın olağanüstü koşulları, katı devletçiliği ve olağanüstü vergileri gündeme getirmiştir. 1950’lerden itibaren Demokrat Parti liberal politikaları ön plana çıkarmıştır.1960’lardan itibaren planlı ekonomik kalkınma ve ithal ikameci stratejileri uygulanmıştır. 11960’lardan 1980’e kadar planlı ekonomi ve ithal ikame stratejileri uygulanmıştır. 24 Ocak 1980 kararlarıyla neoliberal dönüşüm başlamış, 2000’lerde yüksek büyüme dönemlerini küresel krizler ve 2018 sonrasında yaşanan makro dengesizlikler izlemiştir. Bu makale, 1923–2025 dönemini kapsayan iktisat politikalarını ele almakta ve Cumhuriyet’in kuruluşundaki iktisadi vizyon ile bugünün politikalarını karşılaştırmalı olarak değerlendirmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Hiç, Ö., Gencer, E. A. H., Hiç, S. (2026). Türkiye’de Cumhuriyet Dönemi İktisat Politikaları: Dönemsel Uygulamalar ve Sonuçların Karşılaştırmalı Bir Değerlendirmesi. Tarih ve Günce, Sayı: 18, 371–391. https://ajindex.com/articles/1548729

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Boratav, Korkut. Türkiye İktisat Tarihi 1908–2015. İmge Kitabevi, 2018.
  2. Eğilmez, Mahfi. Değişim Sürecinde Türkiye - Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sosyo-Ekonomik Bir Değerlendirme. Remzi Kitabevi, 2018.
  3. Hiç, Mükerrem. A Survey of Turkey’s Economy and Politics 1923–2007. AuthorHouse, 2008.
  4. İncekara, Ahmet. Türkiye Ekonomisi. Beta Yayınları, 2021.
  5. Kazgan, Gülten. Türkiye Ekonomisinde Krizler (1929-2009). Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2017.
  6. Kazgan, Gülten, Tanzimat’tan 21. Yüzyıla Türkiye Ekonomisi. Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2017.
  7. Kepenek, Yakup. Türkiye Ekonomisi. Remzi Kitabevi, 2012.
  8. Kuruç, Bilsay. Mustafa Kemal Döneminde Ekonomi - Büyük Devletler ve Türkiye. Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2018.
  9. Pamuk, Şevket. Türkiye’nin 200 Yıllık İktisadi Tarihi. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2018.
  10. Tokgöz, Erdinç. Türkiye’nin İktisadi Gelişme Tarihi (1914-2011). İmaj Yayınevi, 2011.
  11. Toprak, Zafer. “Türkiye’nin Ekonomik Gelişimi 1923-2018.” Modern Türkiye Tarihi, der. Ahmet Şimşek. Pegem Akademi, 2019.