Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, 1980’ler ve 1990’lar boyunca araştırma çıktılarının oldukça sınırlı ve düzensiz bir seyir izlediğini ve 2010 sonrasında belirgin bir ivme kazanıldığını göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, spor ve zihinsel sağlık alanında üretilen bilimsel yayınları kapsamlı bir biçimde analiz ederek pandemi öncesi (1983–2019) ve pandemi sonrası (2020–2025) dönemleri karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Web of Science (WoS) veri tabanında spor bilimleri kategorisi altında, “sport” ve “mental health” anahtar kelimeleriyle taranan toplam 2.053 yayın değerlendirilmiştir. Yayın, atıf, yazar, kurum, ülke ve anahtar kelime ağları VOSviewer kullanılarak yoğunluk haritalarıyla birlikte görselleştirilmiştir. Bulgular, 1980’ler ve 1990’lar boyunca araştırma çıktılarının oldukça sınırlı ve düzensiz bir seyir izlediğini ve 2010 sonrasında belirgin bir ivme kazanıldığını göstermektedir. Pandemi sonrası dönemde, özellikle 2021 ve 2022 yıllarında yayın hacminde dikkate değer bir artış ortaya çıkmış olup, bu durum COVID-19’un psikolojik etkilerine ve sporun zihinsel sağlıktaki rolüne yönelik artan akademik ilgiyi yansıtmaktadır. Yazar analizleri, pandemi öncesinde alanın daha küçük ve sınırlı bir araştırmacı grubu tarafından şekillendirildiğini; pandemi sonrası dönemde ise daha geniş, üretken ve disiplinler arası bir araştırma topluluğunun ortaya çıktığını göstermektedir. Pandemi öncesinde en fazla yayın sayısı Harvard Üniversitesi ve Kuzey Carolina Üniversitesi'ndedir. Pandemi sonrasında ise Harvard Üniversitesi ve Melbourne Üniversitesi en fazla yayın sayısına sahiptir. Atıf sayıları açısından, pandemi öncesi dönemde Newcastle Üniversitesi yüksek atıf oranına sahipken, pandemi sonrasında bu durum Melbourne Üniversitesi’ne geçmiştir. Ülke düzeyinde yapılan analiz, pandemi öncesi dönemde (1982–2019) Amerika Birleşik Devletleri’nin 273 yayınla öncü konumda olduğunu ve bunu Avustralya, Çin, Birleşik Krallık ve Kanada’nın izlediği bulunmuştur. Türkiye ise bu dönemde 7 yayın üretmiştir. Pandemi sonrası dönemde (2020–2025) yayın sayısı hızla artmıştır; Amerika Birleşik Devletleri 527 yayınla en fazla katkı sağlayan ülke olmaya devam etmiş, bu durumu 217 yayınla Avustralya, 186 yayınla Birleşik Krallık ve 167 yayınla Kanada izlemiştir. Türkiye ise 18 yayına ulaşmıştır. Benzer şekilde, pandemi öncesi atıf dağılımı incelendiğinde, Amerika Birleşik Devletleri 19.015 atıf ile ilk sırada yer almaktadır ve bunu Avustralya (11.126) ve Birleşik Krallık (8.799) takip etmektedir. Türkiye ise aynı dönemde 847 atıf almıştır. Pandemi sonrası dönemde çalışmaların görece yeni olması nedeniyle atıf sayıları daha düşük olmakla birlikte, Amerika Birleşik Devletleri (6.240), Avustralya (5.935) ve Birleşik Krallık (4.206) alan üzerindeki öncü konumlarını sürdürmüştür. Türkiye ise aynı dönemde 397 atıf almıştır. Ağ analizleri, pandemi sonrasında iş birliği yapılarının belirgin biçimde genişlediğini; araştırma ağlarının daha yoğun, daha bağlantılı ve çok merkezli bir nitelik kazandığını göstermektedir. Anahtar kelime analizleri ise pandemi öncesi çalışmaların mental sağlık, fiziksel aktivite ve depresyon gibi daha sınırlı temalar etrafında kümelendiğini; pandemi sonrası dönemde halk sağlığı, epidemiyoloji, dayanıklılık, uyku, stres ve COVID-19 ile ilişkili kavramları da içeren daha geniş tematik yapıların ortaya çıktığını göstermektedir. Bulgular, spor ve zihinsel sağlık araştırmalarının zaman içinde önemli bir büyüme ve tematik çeşitlenme gösterdiğini; alanın spor bilimleri içerisinde çok boyutlu, küresel ölçekte bağlantılı ve etkisi giderek artan bir yapı kazandığını ortaya koymaktadır.
Abstract
This study provides a comprehensive bibliometric analysis of scientific production on sport and mental health, comparing the pre-pandemic (1983–2019) and post-pandemic (2020–2025) periods. A total of 2.053 publications indexed in the Web of Science (WoS) database under the sports sciences category and using the keywords “sports” and “mental health” were examined. The publication, citation, institutional, country-based, and keyword networks, along with the density map, were visualized using VOSviewer. The results show that research output remained limited and sporadic throughout the 1980s and 1990s, and gained marked momentum after 2010. The post-pandemic period demonstrated a substantial rise in publication volume, particularly in 2021 and 2022, reflecting heightened academic interest in the psychological consequences of COVID-19 and the role of sport in mental well-being. Author analyses reveal that the field was shaped by a small group of researchers prior to the pandemic, whereas the post-pandemic period saw the emergence of a broader, more productive, and interdisciplinary research community. Prior to the pandemic, Harvard University and the University of North Carolina had the highest number of publications. After the pandemic, Harvard University and the University of Melbourne had the highest number of publications. In terms of citation counts, Newcastle University had a high citation rate in the pre-pandemic period, while this shifted to the University of Melbourne in the post-pandemic period. The country-level analysis found that during the pre-pandemic period (1982–2019), the United States conducted 273 studies, followed by Australia, China, the United Kingdom, and Canada; Turkey produced 7 studies. In the post-pandemic period (2020–2025), the number of publications increased rapidly; the United States remained the leading contributor with 527 publications, followed by Australia with 217, the United Kingdom with 186, and Canada with 167, while Turkey reached 18. Similarly, citation patterns prior to the pandemic showed dominance by the United States (19.015 citations), Australia (11.126) and the United Kingdom (8.799), while Turkey received 847 citations. Although citation numbers were lower after the pandemic due to the recent publication of the studies, the United States (6.240), Australia (5.935), and the United Kingdom (4.206) maintained their leadership; Turkey received 397 citations. Network analyses demonstrate that collaboration patterns expanded significantly after the pandemic, resulting in denser, more interconnected, and multi-centred research structures. Keyword analyses reveal that pre-pandemic studies were organized around narrower themes such as mental health, physical activity, and depression, whereas the post-pandemic period saw the emergence of broader thematic clusters, including public health, epidemiology, resilience, sleep, stress, and COVID-19-related concepts. The findings indicate that the sport–mental health research field has undergone substantial growth and thematic diversification, evolving into a multidimensional, globally connected, and increasingly influential area within the sports sciences.