Dergiler / Sportive / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 2

Belediye Çalışanlarının Rekreasyon Deneyim Tercihleri ile Psikolojik İyi Oluşları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

An Investigation Into The Relationship Between Municipal Employees’ Recreational Experience Preferences And Their Psychological Well-Being

Mustafa Akturfan(KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-3918-9894
Gökçen Şancı(KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ)0009-0008-4992-6417
Yusuf Er(KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6490-4880
Veysel Turkak(KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-2508-5285
Sinan El(KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ)0009-0002-7689-8446
Sayfa
42–64
Yayın Tarihi
2026-09-16
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmanın bulguları, psikolojik iyi oluş düzeyi ile rekreasyon deneyim tercihlerinin doğa deneyimi, fiziksel fitness, fiziksel dinlenme, yalnızlık ve aile ile zaman geçirme alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ancak düşük düzeyde ilişkiler bulunduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Modern çalışma yaşamının getirdiği yoğun performans beklentileri ve öngörülemezlik, çalışanların hem fiziksel hem de ruhsal sağlığı üzerinde ciddi bir baskı oluşturarak, iş dışı yaşam alanlarında iyi oluşu destekleyen kaynakların stratejik önemini gün geçtikçe daha fazla artırmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Boş zaman ve rekreasyon faaliyetleri, bireylerin iş stresiyle başa çıkmasına ve psikolojik iyi oluşlarını korumasına yardımcı olan oldukça kapsamlı, bütüncül ve çok boyutlu bir alan olarak değerlendirilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmanın bulguları, psikolojik iyi oluş düzeyi ile rekreasyon deneyim tercihlerinin doğa deneyimi, fiziksel fitness, fiziksel dinlenme, yalnızlık ve aile ile zaman geçirme alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ancak düşük düzeyde ilişkiler bulunduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Rekreasyon Deneyim Tercihi · Psikolojik İyi Oluş · Belediye Çalışanları

Özet

Modern çalışma yaşamının getirdiği yoğun performans beklentileri ve öngörülemezlik, çalışanların hem fiziksel hem de ruhsal sağlığı üzerinde ciddi bir baskı oluşturarak, iş dışı yaşam alanlarında iyi oluşu destekleyen kaynakların stratejik önemini gün geçtikçe daha fazla artırmaktadır. Boş zaman ve rekreasyon faaliyetleri, bireylerin iş stresiyle başa çıkmasına ve psikolojik iyi oluşlarını korumasına yardımcı olan oldukça kapsamlı, bütüncül ve çok boyutlu bir alan olarak değerlendirilmektedir. Rekreasyon deneyiminin bireyin iyi oluşuna sağladığı katkı çeşitli kuramsal yaklaşımlarla açıklanmakla birlikte, bu etkileşimin hangi rekreasyonel boyutlar üzerinden ve hangi bireysel koşullar altında daha belirgin hale geldiği konusu, kamu hizmetinin sürekliliğinde görev yapan belediye çalışanları özelinde incelenmeye değer bir alan olarak öne çıkmaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın temel amacı, belediye çalışanlarının rekreasyon deneyim tercihleri ile psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek ve aynı zamanda her iki değişkenin çeşitli sosyo-demografik özelliklere göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini detaylıca analiz ederek alanyazına özgün, nitelikli ve değerli katkılar sunmaktır. Araştırmada, değişkenler arası ilişkileri incelemeye olanak tanıyan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi, Karaman il merkezinde görev yapan ve kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 307 belediye çalışanı oluşturmaktadır. Veriler, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ile Rekreasyon Deneyim Tercihi Ölçeği aracılığıyla toplanmış; normallik varsayımı sağlanamadığı için analizlerde parametrik olmayan istatistiksel yöntemlerden yararlanılmıştır. Çalışmanın bulguları, psikolojik iyi oluş düzeyi ile rekreasyon deneyim tercihlerinin doğa deneyimi, fiziksel fitness, fiziksel dinlenme, yalnızlık ve aile ile zaman geçirme alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ancak düşük düzeyde ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Buna karşın, kaçış temelli rekreasyon deneyim tercihi boyutları ile psikolojik iyi oluş arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Söz konusu veriler, belediye çalışanlarının bazı sosyo-demografik özellikleri ile rekreasyon deneyim tercihlerindeki belirli alt boyutlar arasında anlamlı farklılıklar olduğunu ortaya koyarken, psikolojik iyi oluş düzeyinin yalnızca cinsiyet değişkenine göre farklılaştığını göstermektedir. Bu bağlamda çalışma, belediye çalışanlarının rekreasyon deneyim tercihleri ile psikolojik iyi oluşları arasında sınırlı düzeyde olmakla birlikte anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koyarak alanyazına özgün katkılar sunmaktadır. Özellikle rekreasyon deneyim tercihi ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkinin çok boyutlu ve bağlama duyarlı yapısı, bu iki kavramın tek bir değişkenle açıklanamayacağını açıkça göstermektedir. Elde edilen veriler ışığında, yerel yönetimlerin insan kaynakları süreçlerinde aile katılımını ve sosyal etkileşimi gözeten rekreasyon uygulamalarının geliştirilmesine yönelik önemli çıkarımlar sunmaktadır. Bu doğrultuda çalışma, rekreasyonun belediye çalışanları için bir iyileştirme aracı olarak işlevselliğini ortaya koymakta ve kurum içi uygulamaların bu yönüyle değerlendirilmesi gerekliliğine işaret etmektedir. Böylece, rekreasyonel deneyimlerin çalışanların yaşam alanlarına etkisinin somut bir çerçevede ele alınması, yerel yönetimlerdeki idari süreçlerin geliştirilmesine de katkı sağlayabileceği değerlendirilmektedir.

Abstract

The intense performance expectations and unpredictability inherent in modern working life impose considerable pressure on employees’ physical and psychological health, thereby increasing the strategic importance of resources that support well-being beyond the workplace. Leisure and recreation activities are regarded as a comprehensive, holistic, and multidimensional domain that helps individuals cope with occupational stress and maintain their psychological well-being. Although the contribution of recreation experiences to individual well-being has been explained through various theoretical perspectives, the specific recreation dimensions through which this relationship becomes evident and the individual conditions under which it is more pronounced remain a significant area of inquiry, particularly among municipal employees who are responsible for ensuring the continuity of public services. Accordingly, the primary aim of this study is to determine the relationship between municipal employees’ recreation experience preferences and their levels of psychological well-being, while also examining in detail whether these variables differ significantly according to various socio-demographic characteristics, thereby providing original and valuable contributions to the existing literature. A correlational survey model, which enables the examination of relationships among variables, was employed in this study. The sample consisted of 307 municipal employees working in the city center of Karaman, Türkiye, selected through convenience sampling. Data were collected using the Psychological Well-Being Scale and the Recreation Experience Preference Scale. Since the assumption of normality was not met, non-parametric statistical methods were utilized in the analyses. The findings revealed statistically significant, positive, yet weak relationships between psychological well-being and the recreation experience preference subdimensions of nature experience, physical fitness, physical relaxation, solitude, and spending time with family. In contrast, no significant relationship was identified between escape-oriented recreation experience preferences and psychological well-being. The results further indicated significant differences between certain socio-demographic characteristics of municipal employees and specific subdimensions of recreation experience preferences, whereas psychological well-being differed significantly only according to gender. In this context, the study provides an original contribution to the literature by demonstrating that there is a limited but statistically significant relationship between municipal employees’ recreation experience preferences and their psychological well-being. In particular, the multidimensional and context-sensitive nature of the relationship between recreation experience preferences and psychological well-being clearly indicates that these constructs cannot be explained by a single factor. Based on the findings, the study offers important implications for the development of recreation programs within local government human resource practices that promote family participation and social interaction. Accordingly, the study highlights the functional role of recreation as a means of enhancing the well-being of municipal employees and emphasizes the need to evaluate institutional practices from this perspective. Consequently, addressing the influence of recreation experiences on employees’ lives within a concrete framework may also contribute to the improvement of administrative processes in local governments.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akturfan, M., Şancı, G., Er, Y., Turkak, V., El, S. (2026). Belediye Çalışanlarının Rekreasyon Deneyim Tercihleri ile Psikolojik İyi Oluşları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Sportive, Cilt: 9 Sayı: 2, 42–64. https://doi.org/10.53025/sportive.1969570

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (52)

  1. Akoğuz Yazıcı, N., Yılmaz, Ö. C., Kalkavan, A., & Kavalcı, İ. (2024). Sporcuların rekreasyon deneyim tercihleri ile mutluluk düzeyleri arasındaki ilişki. Spor ve Rekreasyon Araştırmaları Dergisi, 6(2), 116-130. https://doi.org/10.52272/srad.1593774 Akova, O., Şahin, G., & Öğretmenoğlu, M. (2019). Rekreasyon deneyiminin psikolojik iyi oluş üzerine etkisi: Y kuşağı üzerinde bir araştırma. Journal of Sport Sciences Research, 4(2), 124-139. https://doi.org/10.25307/jssr.579581 Ardahan, F., & Lapa, T. (2011). Açık alan rekreasyonu: Bisiklet kullanıcıları ve yürüyüşçülerin doğa sporu yapma nedenleri ve elde ettikleri faydalar. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 1327-1341.
  2. Ayar, H., Ayyıldız Durhan, T., & Karaküçük, S. (2023). Rekreasyon deneyim tercihi ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. Research in Sport Education and Sciences, 25(2), 30-34. https://doi.org/10.5152/JPESS.2023.22009
  3. Ayyıldız Durhan, T., Kılıçarslan, F., Kurtipek, S., & Güngör, N. B. (2023). The effect of recreation experience preference on destination preference. Journal of ROL Sport Sciences, 4(3), 863-885. https://doi.org/10.5281/zenodo.8352567
  4. Batz-Barbarich, C. T. L., Kuykendall, L., & Cheung, H. K. (2018). A meta-analysis of gender differences in subjective well-being: Estimating effect sizes and associations with gender inequality. Psychological Science, 29(9), 1491-1503. https://doi.org/10.1177/0956797618774796 Bayram, A., Yalcin, I., Şahin, E., Ekinci, N. E., Talaghir, L.-G., & Iconomescu, T.-M. (2025). The role of recreational flow experience and well-being on re-participation intention: recreational sport participants. Frontiers in Psychology, 16. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1574337
  5. Besler, M. (2024). Profesyonel ve amatör futbolcuların rekreasyon deneyim tercihlerinin incelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 15(2), 241-253. https://doi.org/10.17155/omuspd.1451804
  6. Bradburn, N. M. (1969). The structure of psychological well-being (With the assistance of C. E. Noll). Aldine Publishing Company.
  7. Büyük, D., & Togo, O. T. (2025). Pickleball oynayan öğrencilerin rekreasyonel deneyim tercihlerinin ve iyi oluşlarının incelenmesi. Eurasian Research in Sport Science, 10(1), 57-71. https://doi.org/10.29228/ERISS.56
  8. Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (26. baskı). Pegem Akademi.
  9. Coleman, D., & Iso-Ahola, S. E. (1993). Leisure and health: The role of social support and self-determination. Journal of Leisure Research, 25(2), 111-128. https://doi.org/10.1080/00222216.1993.11969913 Crawford, D. W., & Godbey, G. (1987). Reconceptualizing barriers to family leisure. Leisure Sciences, 9(2), 119-127. https://doi.org/10.1080/01490408709512151
  10. Crawford, D. W., Jackson, E. L., & Godbey, G. (1991). A hierarchical model of leisure constraints. Leisure Sciences, 13(4), 309-320. https://doi.org/10.1080/01490409109513147
  11. Çapkan, M. (2023). Yerel yönetimde çalışanların serbest zaman ilgilenim düzeyleri ile psikolojik iyi oluş durumlarının incelenmesi (Konya Meram Belediyesi örneği) (Tez No. 803497) [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  12. Demir, İ. (2020). SPSS ile istatistik rehberi (1. bs.). Efe Akademi.
  13. Diener, E., & Ryan, K. (2009). Subjective well-being: A general overview. South African Journal of Psychology, 39(4), 391-406. https://doi.org/10.1177/008124630903900402
  14. Diener, E., Wirtz, D., Tov, W., Kim-Prieto, C., Choi, D. W., Oishi, S., & Biswas-Diener, R. (2010). New well-being measures: short scales to assess flourishing and positive and negative feelings. Social Indicators Research, 97, 143-156. https://doi.org/10.1007/s11205-009-9493-y
  15. Duvnjak, I. (2025). Experience preferences in recreational and competitive activities regarding motivational orientations. Sport SPA 22(2), 31-36. https://doi.org/10.51558/1840-4561.2025.22.2.31
  16. Erşahin, E., & Şahbaz, R. P. (2025). Millet bahçelerinde rekreasyon deneyimi: Muş-Kocaeli örneği. Sinop-e: Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1), 88-110. https://doi.org/10.71340/sinopetad.1631603
  17. Fagbenro, D. A., Olasupo, M. O., & Kenku, A. A. (2019). Psychosocial antecedents of psychological wellbeing of local government employees. Open Journal for Psychological Research, 3(2), 55-68. https://doi.org/10.32591/coas.ojpr.0302.03055f
  18. Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5th ed.). Sage.
  19. George, D., & Mallery, P. (2011). SPSS for windows step by step: A simple study guide and reference. Pearson Education.
  20. Haşıloğlu, S. B., Baran, T., & Aydın, O. (2015). Pazarlama araştırmalarındaki potansiyel problemlere yönelik bir araştırma: Kolayda örnekleme ve sıklık ifadeli ölçek maddeleri. Pamukkale İşletme ve Bilişim Yönetimi Dergisi, 2(1), 19-28. https://doi.org/10.5505/pibyd.2015.47966
  21. Hu, Y. H., Chiu, C. J., Wong, J. D., Lin, D. C., & Wray, L. A. (2018). The role of leisure activities in the relationship between marital transition in later midlife and psychological well-being trajectories. The International Journal of Aging and Human Development, 86(4), 327-346. https://doi.org/10.1177/0091415017729683
  22. Hubbard, J., & Mannell, R. C. (2001). Testing competing models of the leisure constraint negotiation process in a corporate employee recreation setting. Leisure Sciences, 23(3), 145-163. https://doi.org/10.1080/014904001316896846
  23. Kan Sönmez, N. (2023). The relationship between participation to recreational activities and the subjective well-being: An application on academicians. Trakya University Journal of Social Science, 25(1), 235-260. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.1170317
  24. Karasar, N. (2020). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (35. bs.). Nobel Akademik Yayıncılık.
  25. King, M. F., Renó, V. F., & Novo, E. M. L. M. (2013). The concept, dimensions and methods of assessment of human well-being within a socioecological context: A literature review. Social Indicators Research, 116(3), 681-698. https://doi.org/10.1007/s11205-013-0320-0
  26. Korkmazer, F., & Aksoy, A. (2020). İş yükü fazlalığının yaşam kalitesi üzerindeki etkisinde iş-aile çatışmasının aracı rolü: Sağlık sektöründe bir uygulama, Business & Management Studies: An International Journal, 8(2), 1628-1657. https://doi.org/10.15295/bmij.v8i2.1482
  27. Kurar, İ. (2019). Halkın rekreasyon deneyim tercihi: Alanya Dim Çayı Vadisi örneği. İçinde K. Birdir (Ed.), 3. Uluslararası Turizmin Geleceği Kongresi: İnovasyon, Girişimcilik ve Sürdürebilirlik Kongresi bildiriler kitabı (ss. 707-715). Mersin Üniversitesi Yayınları https://www.researchgate.net/publication/336305781
  28. Kurar, I., & Kavacik, M. (2023). The recreation experience preference and local-centered satisfaction status of local people and second home owners. GeoJournal of Tourism and Geosites, 50(4), 1303-1317. https://doi.org/10.30892/gtg.50411-1129
  29. Kuykendall, L., Tay, L., & Ng, V. (2015). Leisure engagement and subjective well-being: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 141(2), 364-403. https://doi.org/10.1037/a0038508
  30. Leung, A. S. M., Cheung, Y. H., & Liu, X. (2011). The relations between life domain satisfaction and subjective well-being. Journal of Managerial Psychology, 26(2), 155-169. https://doi.org/10.1108/02683941111102182
  31. Lin, H. C., Chen, K. Y., & Kuo, K. P. (2014). Relationship between leisure involvement and subjective well-being: moderating effect of spousal support. South African Journal for Research in Sport Physical Education and Recreation, 36(1), 131-146.
  32. Manfredo, M. J., Driver, B. L., & Tarrant, M. A. (1996). Measuring leisure motivation: A meta-analysis of the recreation experience preference scales. Journal of Leisure Research, 28(3), 188-213. https://doi.org/10.1080/00222216.1996.11949770
  33. Matud, M. P., López-Curbelo, M., & Fortes, D. (2019). Gender and psychological well-being. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(19), 3531. https://doi.org/10.3390/ijerph16193531
  34. Morris, T., & Roychowdhury, D. (2020). Physical activity for health and wellbeing: The role of motives for participation. Health Psychology Report, 8(4), 391-407. https://doi.org/10.5114/hpr.2020.100111
  35. Newman, D. B., Tay, L., & Diener, E. (2014). Leisure and subjective well-being: A model of psychological mechanisms as mediating factors. Journal of Happiness Studies, 15(3), 555-578. https://doi.org/10.1007/s10902-013-9435-x
  36. Pang, J. (2026). Leisure and social activity participation, low negative affect, health and Chinese subjective well-being: an empirical analysis based on data from the China general social survey. World Leisure Journal, 1-19. https://doi.org/10.1080/16078055.2026.2636280
  37. Ragheb, M. G., & Griffith, C. A. (1982). The contribution of leisure participation and leisure satisfaction to life satisfaction of older persons. Journal of Leisure Research, 14(4), 295-306. https://doi.org/10.1080/00222216.1982.11969527
  38. Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of personality and social psychology, 57(6), 1069-1081. https://doi.org/10.1037/0022-3514.57.6.1069
  39. Sarvan, I. (2021). Çalışanların işin anlamlığı ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiler; Büyükçekmece Belediyesi üzerine örnek bir uygulama (Tez No. 666570) [Yüksek lisans tezi, Üsküdar Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  40. Sevin, H. D., & Şen, K. (2019). Öğretmenlerin rekreasyon aktivitelerine katılım düzeyleri ile yaşam mutluluğu ve iş performansları arasındaki ilişki. Dini Araştırmalar, 22(55), 213-232. https://doi.org/10.15745/da.564201
  41. Shores, K., & Scott, D. (2007). The relationship of individual time perspective and recreation experience preferences. Journal of Leisure Research, 39(1), 28-59. https://doi.org/10.1080/00222216.2007.11950097
  42. Stebbins, R. A. (2018). Leisure and the positive psychological states. The Journal of Positive Psychology, 13(1), 8-17. https://doi.org/10.1080/17439760.2017.1374444
  43. Şenkul, N. Y., Karakuş, B., Kizildağ, N. E., & Koca, F. (2025). Rekreasyonel spor olarak yamaç paraşütü yapan bireylerin iyi oluş, akış deneyimi ve yaşam tatmini düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Erciyes Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 61-79. https://izlik.org/JA67FS65BH
  44. Tărcăiet, A., & Buhaș, R. (2024). Enhancing work-life balance through physical and recreational activities. Geosport for Society, 21(2), 146-157. https://doi.org/10.30892/gss.2107-115
  45. Telef, B. B. (2013). Psikolojik iyi oluş ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 374-384. https://izlik.org/JA93MA36YU
  46. Trenberth, L., & Dewe, P. (2002). The importance of leisure as a means of coping with work related stress: An exploratory study. Counselling Psychology Quarterly, 15(1), 59-72. https://doi.org/10.1080/09515070110103999
  47. Ural, A., & Kılıç, İ. (2021). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi (6. bs.). Detay Yayıncılık. Watkins, M., & Bond, C. (2007). Ways of Experiencing Leisure. Leisure Sciences, 29(3), 287-307. https://doi.org/10.1080/01490400701259985
  48. Yaşar Sönmez, B. (2025). Rekreasyon ve Sağlıklı Yaşam. İçinde B. Gürbüz (Ed.), Modern Toplumda Serbest Zaman ve Rekreasyon (ss. 51-74). Gazi Kitabevi.
  49. Yıldız, E. (2025). İş stresi ve aileye yansıması. İçinde B. T. Kaplan (Ed.), Aile, iş yaşamı ve yönetim (ss. 53-74). Eğitim Yayınevi.
  50. Yurcu, G., & Atay, H. (2015). Çalışanların öznel iyi oluşunu etkileyen demografik faktörlerin incelenmesi: Antalya ili konaklama işletmeleri örneği. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(2), 17-34. https://izlik.org/JA74EY78ED
  51. Yumuk, E. D., & Ceyhan, O. (2026). Rekreasyonel futbol katılımcılarında serbest zaman ilgilenimi ve psikolojik iyi oluş ilişkisi: öz-belirleme ve genişlet ve inşa et kuramları bağlamında bir inceleme. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 24(1), 172-185. https://doi.org/10.33689/spormetre.1772877
  52. Zhang, L., Fu, J., Yao, B., & Zhang, Y. (2019). Correlations among work stressors, work stress responses, and subjective well-being of civil servants: Empirical evidence from China. Iranian Journal of Public Health, 48(6), 1059-1067. http://ijph.tums.ac.ir