Dergiler / Spor Eğitim Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 1

Erkek Egzersiz Katılımcılarında Bigoreksiya ile Egzersiz Bağımlılığı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Examining the Relationship Between Bigorexia and Exercise Addiction Among Male Exercise Participants

Fatma Çepikkurt(MERSİN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9096-2873
Arif Mert Özkan(MERSİN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5585-0139
Elif Nilay Ada(MERSİN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8817-6136
Dilem Çiy(MERSİN ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6283-4033
Faruk Orhan(MERSİN ÜNİVERSİTESİ)0009-0007-2493-5934
Sayfa
52–68
Yayın Tarihi
2026-03-24
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Araştırmada, erkek egzersiz katılımcılarının kas görünüm memnuniyeti ölçek puanlarının ortalama değerlerde olduğu, egzersiz bağımlılığı ölçeğinden aldıkları puanlarının ise bağımlılık aralığında olduğu bulunmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu araştırma erkek egzersiz katılımcılarında bigoreksiya ve egzersiz bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gereç ve Yöntem: Araştırmaya Mersin il merkezindeki spor salonlarına giden 451 erkek egzersiz katılımcısı (X̄yaş= 28.13 ± 9.16, Min= 18, Max= 60) dahil olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Araştırmada, erkek egzersiz katılımcılarının kas görünüm memnuniyeti ölçek puanlarının ortalama değerlerde olduğu, egzersiz bağımlılığı ölçeğinden aldıkları puanlarının ise bağımlılık aralığında olduğu bulunmuştur.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bağımlılık · Bigoreksiya · Egzersiz

Özet

Amaç: Bu araştırma erkek egzersiz katılımcılarında bigoreksiya ve egzersiz bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya Mersin il merkezindeki spor salonlarına giden 451 erkek egzersiz katılımcısı (X̄yaş= 28.13 ± 9.16, Min= 18, Max= 60) dahil olmuştur. Araştırma nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modelinde bir araştırmadır. Araştırmada “Demografik Bilgi Formu”, “Kas Görünüm Memnuniyeti Ölçeği” ve “Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, Anova analizi ve pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmada, erkek egzersiz katılımcılarının kas görünüm memnuniyeti ölçek puanlarının ortalama değerlerde olduğu, egzersiz bağımlılığı ölçeğinden aldıkları puanlarının ise bağımlılık aralığında olduğu bulunmuştur. Ek olarak erkek egzersiz katılımcılarının bigoreksiya puanları ile egzersiz bağımlılığı puanları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu ortaya konmuştur. Sonuç: Sonuç olarak, spor salonuna giden erkek egzersiz katılımcılarının kas dismorfik bozuklukları ile egzersiz bağımlılıkları arasında ilişki bulunmuştur.

Abstract

Aim: The present study aimed to investigate the relationship between bigorexia and exercise addiction among male exercise participants. Method: The study sample consisted of 451 male exercise participants (X̄age= 28.13 ± 9.16, Min= 18, Max= 60) who attended fitness centers located in the city of Mersin. The research employed a correlational survey model, one of the quantitative research designs. The “Demographic Information Form”, the “Muscle Appearance Satisfaction Scale” and the “Exercise Dependence Scale” were utilized as data collection instruments. Descriptive statistics, Anova and Pearson correlation analysis were performed to analyze the data. Results: The findings revealed that the male exercise participants had average scores on the Muscle Appearance Satisfaction Scale, while their scores on the Exercise Dependence Scale indicated a dependent level. In addition, a significant positive correlation was found between the participants’ bigorexia scores and their exercise addiction scores. Conclusion: In conclusion, it can be suggested that muscle dysmorphic disorders among male individuals who attend fitness centers may lead to the development of exercise addiction.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çepikkurt, F., Özkan, A. M., Ada, E. N., Çiy, D., Orhan, F. (2026). Erkek Egzersiz Katılımcılarında Bigoreksiya ile Egzersiz Bağımlılığı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Spor Eğitim Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 1, 52–68. https://doi.org/10.55238/seder.1820146

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (75)

  1. Adams, J. ve Kirkby, R. J. (2002). Excessive exercise as an addiction: A review. Addiction Research and Theory, 10, 415-437.
  2. Ağrılı-Ermiş, S. ve Duman, G. (2025). Investigation of the relationship between exercise addiction and self-esteem on psychological health in former male athletes. Journal of Men’s Health, 21(4), 113-122.
  3. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Washington: American Psychiatric Publishing.
  4. Ashton, L. M., Hutchesson, M. J., Rollo, M. E., Morgan, P. J., Thompson, D. I. ve Collins, C. E. (2015). Young adults males’ motivators and perceived barriers towards eating healthily and being active: A qualitative study. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity. 12: 93.
  5. Bernardez-Vazhuez, R., Raya-Gonzalez, J., Castillo, D. ve Beato, M. (2022). Resistance training variables for optimization of muscle hypertrophy: An umbrella review. Frontiers in Sports and Active Living, 4: 949021.
  6. Blomeley, D., Phillipou, A. ve Castle, D. J. (2018). Sizing it up: A systematic review of the nosology of muscle dysmorphia. Clinical Research in Psychology, 1 (1), 1‐10.
  7. Cafri, G. ve Thompson, J. K. (2004). Measuring male body image: A review of the current methodology. Psychology of Men & Masculinity, 5(1), 18-29.
  8. Cash, T. F. (2002). Cognitive-Behavioral Perspectives on Body Image. In T. F. Cash & T. Pruzinsky(Eds.), Body Image: A Handbook of Theory, Research and Clinical Practice. New York: GuilfordPress.
  9. Cho, A. ve Lee, J. H. (2013). Body dissatisfaction levels and gender differences in attentional biases toward idealized bodies. Body Image, 10, 95–102.
  10. Cohen, L., Manion, L. ve Morrison, K. (2000). Research methods in education. Sixth Edition. London: Routledge.
  11. Dacey, M., Baltzell, A. ve Zaichkowsky, L. (2008). Olders adults’ intrinsic and extrinsic motivation toward physical activity. American Journal of Health Behavior, 32(6), 570-582.
  12. Daniel, S. ve Bridges, S. K. (2010). The drive for muscularity in men: Media influences and objectification theory. Body Image, 7(1), 32-38.
  13. Demir, G. T., Hazar, Z. & Cicioğlu, H. İ. (2018). Exercise Addiction Scale (Eas): A Study of Validityand Reliability. Kastamonu Education Journal, 26 (3), 865-874.
  14. Devrim, A., Bilgic, P. ve Hongu, N. (2018). Is there any relationship between body image perception, eating disorders, and muscle dysmorphic disorders in male body builders?. American Journal of Men's Health, 12 (5): 1746-58.
  15. Dietrich, A. ve McDaniel, W. F. (2004). Endocannabinoids and exercise. British Journal of Sports Medicine, 38(5), 536-541.
  16. Dinas, P. C., Koutedakis, Y. ve Flouris, A. D. (2011). Effects of exercise and physical activity on depression. Irish Journal of Medical Science, 180(2), 319-325.
  17. Duran, S., Çiçekoğlu, P. ve Kaya, E. (2020). Relationship between orthorexia nervosa, muscle dysmorphic disorder (bigorexia), and self-confidence levels in male students. Perspectives in Psychiatric Care, 1- 7.
  18. Erkuş, A. (2003). Psikometri üzerine yazılar. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
  19. Foster, A. C., Shorter, G. W. ve Griffiths, M. D. (2015). Muscle dysmorphia: could it be classified as an addiction to body image?. Journal of Behavioral Addictions, 4 (1): 1-5
  20. González-Martí, I., Fernández-Bustos, J. G., Contreras-Jordán, O. R. ve Sokolova, M. (2018). Muscle dysmorphia: detection of the use-abuse of anabolic adrogenic steroids in a Spanish sample. Adicciones, 30 (4), 243-50.
  21. Goodarzi, S., Athar, M. M. T. Beiky, M., Fathi, H., Nakhaee, Z., Omran, S. P. ve Shafiee, A. (2024). Effects of physical activity for reducing anxiety symptoms in older adults: A meta-analysis of randomized controlled trials. BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation, 16:153.
  22. Goodwin, H., Haycraft, E. ve Meyer, C. (2014). Emotion regulation styles as longitudinal predictors of compulsive exercise: A twelve-month prospective study. Journal of Adolesence, 37(8), 1399-1404.
  23. Grieve, F. G., Truba, N. ve Bowersox, S. (2009). Etiology, assessment, and treatment of muscle dysmorphia. Journal of Cognitive Psychotherapy, 23 (4): 306-14.
  24. Griffiths, M. D., Szabo, A. ve Terry, A. (2005). The exercise addiction inventory: A quick and easy screening tool for health practitioners. British Journal of Sports Medicine, 39:e30.
  25. Grogan, S. (2016). Body Image. Understanding body dissatisfaction in men, women and children (Third Edition). Routledge.
  26. Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri felsefe-yöntem-analiz. Gözden Geçirilmiş ve Güncellenmiş 5. Baskı. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  27. Hale, B. D., Roth, A. D., DeLong, R. E. ve Briggs, M. S. (2010). Exercise dependence and the drive for muscularity in male bodybuilders, power lifters, and fitness lifters. Body Image, 7, 234-239.
  28. Hausenblas, H. A. ve Downs, D. S. (2002). How Much is too much? The development and validation of the exercise dependence scale. Psychology and health, 17(4), 387-404.
  29. Hausenblas, H. A., Cook, B. J., Chittester, N. I. (2008). Can exercise treat eating disorders? Exercise and Sport Sciences Reviews, 36, 43-47.
  30. Hildebrandt, T., Langenbucher, J. ve Schlundt, D. G. (2004). Muscularity concerns among men: Development of attitudinal and perceptual measures. Body Image, 1, 169-181.
  31. Huddersfield University. (2020). An evaluation of the prevalence and response to muscle dysmorphia in male gym-goers(Master’s thesis). Huddersfield University.
  32. İdgö, F. (2024). Vücut geliştirme sporu yapan bireylerin vücut farkındalığı ve bigoreksiya eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi.
  33. Ivanovic, M. ve Ivanovic, U. (2018). Gender differences during adolescence in the motives for physical exercise, depression, anxiety and stress. EQQL Journal, 10(1), 17-27.
  34. Karasar, N. (2000). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayınları.
  35. Kızılkan, A. (2023). Düzenli olarak spor salonuna giden bireylerin egzersiz bağımlılığının incelenmesi (yüksek lisans tezi). Sinop Üniversitesi.
  36. Koç, M. S. (2025). Egzersiz bağımlılığı ve bigoreksiya ilişkisinde histrionik kişilik özelliklerinin aracı rolü (yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi.
  37. Kuck, N., Cafitz, L., Bürkner, P. C., Hoppen, L., Wilhelm, S. ve Buhlmann, U. (2021). Body dysmorphic disorder and self-esteem: A meta-analysis. BMC Psychiatry, 21:310.
  38. Leit, R. A., Gray, J. J. ve Pope, H. G. (2002). The media’s presentation of the ideal male body: A cause for muscle dysmorphia?. International Journal of Eating Disorder, 31, 334–338.
  39. Leone, J. E., Sedory, E. J. ve Gray, K. A. (2005). Recognition and treatment of muscle dysmorphia and related body image disorders. Journal of Athletic Training, 40 (4): 352-359.
  40. Lichtenstein, M. B., Emborg, B., Hemmingsen, S. D. ve Hansen, N. B. (2017). Is exercise addiction in fitness center a socially accepted behavior?. Addictive Behaviors Reports, 6, 102-105.
  41. Lichtenstein, M. B., Melin, A. K., Szabo, A. ve Holm, L. (2021). The prevelance of exercise addiction symptoms in a sample of national level elite athletes. Frontiers in Sports and Active Living, 3: 635418.
  42. McCreary, D. R. ve Sasse, D. K. (2000). An exploration of the drive for muscularity in adolescent boys and girls. Journal of American College Health, 48(6), 297-304.
  43. Meeusen, R. ve De Meirleir, K. (1995). Exercise and brain neurotransmission. Sports Medicine, 20(3), 160-188.
  44. Mitchell, L., Murray, S. B., Hoon, M., Hackett, D., Prvan, T., ve O'Connor, H. (2017). Correlates of muscle dysmorphia symptomatology in natural bodybuilders: Distinguishing factors in the pursuit of hyper-muscularity. Body Image, 22, 1-5.
  45. Mitchison D, Mond J, Griffiths S, Hay P, Nagata JM, et al. (2021). Prevalence of muscle dysmorphia in adolescents: findings from the EveryBODY study. Psychological Medicine, 1-8.
  46. Mosley, P. E. (2009). Bigorexia: Bodybuilding and muscle dysmorphia. European Eating Disorders Review, 17 (3), 191–198.
  47. Murray, S. B., Rieger, E., Hildebrandt, T., Karlov, L., Russell, J., ve ark., (2012). A comparison of eating, exercise, shape, and weight related symptomatology in males with muscle dysmorphia and anorexia nervosa. Body Image, 9: 193-200.
  48. Olave L, Estévez A, Momeñe J, Muñoz-Navarro R, Gómez-Romero MJ, ve ark., (2021). Exercise addiction and muscle dysmorphia: the role of emotional dependence and attachment. Frontiers in Psychology, 12, 1-12.
  49. Olivardia, R., Pope, H. G. ve Borowiecki, J. J. (2004). Biceps and body image: The relationship between muscularity and self-esteem, depression, and eating disorder symptoms. Psychology of Men & Masculinity, 5(2), 112-120.
  50. Olivardia, R., Pope, H. G. ve Hudson, J. I. (2000). Muscle dysmorphia in male weightlifters: A case-control study. The American Journal of Psychiatry, 157(8), 1291-1296.
  51. Önal, G., Yılmaz, A. N. ve Ünsal, E. Z. (2025). Spor yapan yetişkin erkeklerde bigoreksiya eğilimi ile benlik saygısı ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 13(2), 150-158.
  52. Pektaş, N. (2025). Genç yetişkin erkek bireylerde sosyal medya bağımlılığının, bigoreksiya eğilimi, egzersiz bağımlılığı ve beslenme durumları üzerine etkisi (yüksek lisans tezi), Başkent Üniversitesi.
  53. Peters, M. A. ve Phelps, L. (2001). Body image dissatisfaction and distortions, steroid use, and sex differences in college age bodybuilders. Psychology in the Schools, 38 (3), 283–289.
  54. Piacentino D, Kotzalidis GD, del Casale A, Aromatario MR, Pomara C, ve ark., (2015). Anabolicandrogenic steroid use and psychopathology in athletes. A systematic review. Current neuropharmacology, 1 3(1), 101-21.
  55. Pope, C. G., Pope, H. G., Menard, W., Fay, C., Olivardia, R. ve Phillips, K. A. (2005). Clinical features of muscle dysmorphia among males with body dysmorphic disorder. Body Image, 2 (4): 395-400.
  56. Pope, H. G., Gruber, A. J., Choi, P., Olivardia, R., ve Phillips, K. A. (1997). Muscle dysmorphia: An underrecognized form of body dysmorphic disorder. Psychosomatics, 38 (6), 548-557.
  57. Pope, H. G., Katz, D. L. ve Hudson, J. I. (1993). Anorexia nervosa and "reverse anorexia" among 108 male bodybuilders. Compr Psychiatry. 34 (6): 406-9.
  58. Rai, P. ve Lourembam, D. (2024). Muscle dysmorphia and disordered eating attitude in male gym-goers of sikkim. The International Journal of Indian Psychology, 12(2), 2291-2300.
  59. Sachs, M. L. ve Pargman, D. (1979). Running addiction: a dept interview examination. Journal of Sport Behavior, 2(3), 143-155.
  60. Schneider C., Agthe, M., Yanagida, T., Voracek, M. ve Henning-Fast, K. (2017). Effects of muscle dysmorphia, social comparisons and body schema priming on desire for social interaction: an experimental approach. BMC Psychol, 5, 19-26.
  61. Selvi, K. ve Bozo, Ö. (2020). The dark side of bodybuilding: The role of bodybuilding activities in compensation of frustrated basic psychological needs. Motivation and Emotion, 44 (2), 190-208.
  62. Şentürk, G. ve Göbel, P. (2024). Erkek güç ve kuvvet sporcularında kas dismorfisinin egzersiz bağımlılığı, beden imgesi ve protein tüketimi ile ilişkisi. H. Ü. Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 11(3), 859-871.
  63. Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.) Boston, M.A: Pearson.
  64. Tekkurşun-Demir, G. ve Türkeli, A. (2019). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin egzersiz bağımlılığı ve zihinsel dayanıklılık düzeylerinin incelenmesi. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(1), 10-24.
  65. Tekkurşun-Demir, G., Hazar, Z. ve Cicioğlu, H. E. (2018). Egzersiz bağımlılığı ölçeği (EBÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Education Journal, 26 (3), 865-874.
  66. Tena, A. R. ve Badenes-Ribera, L. (2025). Body dissatisfaction, muscle dysmorphia, eating disorder and self-esteem in Spanish men of different sexual orientations. Current Psychology, 44, 11508-11522.
  67. Thompson, J. K. ve Cafri, G. (Eds.). (2007). The Muscular Ideal: Psychological, Social, and Medical Perspectives. Washington, DC: American Psychological Association.
  68. Tiggemann, M. (2002). Media Influences on Body Image Development. In T. F. Cash ve T. Pruzinsky(Eds.), Body Image: A handbook of Theory, Research and Clinical Practice (pp.91–98). New York: GuilfordPress.
  69. Tiggemann, M. (2004). Body image across the adult life span: Stability and change. Body Image, 1, 29-41.
  70. Ünal, M. (2022). Vücut geliştirme sporuyla ilgilenen üniversiteli erkek öğrencilerde bigoreksiya eğilimi ve sağlıklı beslenme tutumları ilişkisi. Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya.
  71. Wagan, F. A., Darvik, M. D. ve Pedersen, A. V. (2021). Associations between self-esteem, psychological stress, and the risk of exercise dependence. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18, 5577.
  72. Yüceant, M. (2013). Beden Eğitimi Öğretmeni Adaylarının Sosyal Görünüş Kaygı Düzeylerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Aksaray Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aksaray.
  73. Yüceant, M. (2023). Vücut geliştirme sporcularında bigoreksiya ve özgüven ilişkisi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 6(3), 776-787.
  74. Zheng, Y., Zhang, L., Shao, P. ve Guo, X. (2021). The association of muscle dysmorphia, social physiqua anxiety, and body checking behavior in male college students with weight exercise. Frontiers in Psychology, 12: 726032.
  75. Zmijewski, C. F. ve Howard, M. O. (2000). Exercise dependence and attitudes toward eating among young adults. Eating Behaviors, 4, 181-195.