Dergiler / Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2019 / Cilt: 7 Sayı: 14

SENGLÂH LÜGATİNDE YER ALAN KİŞİ ADLARININ KAVRAM ALANLARI

Yılmaz Akdemir(SİİRT ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9573-4140
Sayfa
580–607
Yayın Tarihi
2019-12-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu şekilde Senglâh lügatinde yer alan kişi adlarının anlamsal olarak kapsadıkları kavram alanı ele alınmış ve eşanlamlılık, eşadlılık ve çokanlamlılık bağlamında incelenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Senglâh, 1758-1760 (h.1172-1173) tarihlerinde Mirza Mehdi Han Esterabadî tarafından kaleme alınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çağatayca yazılmış sözlükler arasında içerik ve hacim bakımından en kapsamlı sözlüktür.
💡
Sonuç & Katkı:Bu şekilde Senglâh lügatinde yer alan kişi adlarının anlamsal olarak kapsadıkları kavram alanı ele alınmış ve eşanlamlılık, eşadlılık ve çokanlamlılık bağlamında incelenmiştir.
🔬Tür:Diğer
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Çağatay Türkçesi · Sözlük · Adbilimi

Özet

Senglâh, 1758-1760 (h.1172-1173) tarihlerinde Mirza Mehdi Han Esterabadî tarafından kaleme alınmıştır. Çağatayca yazılmış sözlükler arasında içerik ve hacim bakımından en kapsamlı sözlüktür. Kendisinden sonra yazılan çoğu sözlüğe de kaynaklık etmiştir. Üç bölümden oluşan eserin en önemli bölümü altı binden fazla kelimeyi ihtiva eden sözlük bölümüdür. Bu çalışmada Senglâh'ın sözlük bölümünde yer alan kişi adlarının kavram alanları üzerinde durulacaktır. Kişi adları bir dilin sözvarlığını yansıtması bakımından önemlidir. Bu noktada eser kişi adları bakımından son derece zengindir. Mevcut kişi adlarının da kavram alanı oldukça geniştir. Çalışmada lügatte yer alan kişi adlarının Farsça açıklanan anlamları verildikten sonra tasnif işlemine geçilmiştir. Tasnif işlemi yapılırken hem kavram alanı dikkate alınmış hem de sözcük oluşumun türü üzerinde durulmuştur. Bu şekilde Senglâh lügatinde yer alan kişi adlarının anlamsal olarak kapsadıkları kavram alanı ele alınmış ve eşanlamlılık, eşadlılık ve çokanlamlılık bağlamında incelenmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akdemir, Y. (2019). SENGLÂH LÜGATİNDE YER ALAN KİŞİ ADLARININ KAVRAM ALANLARI. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 14, 580–607. https://ajindex.com/articles/1543655

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. Akdemir, Y. (2018). Çağatay Türkçesiyle Kasîde-i Bürde Şerhi (İnceleme, Metin, Gramatikal dizin). Ankara:
  2. Maya Akademi Yayınları.Aksan, D. (2015). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara:
  3. TDK Yayınları.Atalay B. (1950). Mirza Mehdî Mehmet Han Seng-Lâh: Lûgat-i Nevaî Tıpkıbasım. İstanbul: TDK yayınları Bürhaneddin Erenler Matbaası. Clauson, S.G. (1960). Sanglax: A Persian Guide to the Turkish Language by Muhammad Mahdí Xān, Facsimile Text. London.Çelik, C. (2006). Kültürel Sembol Sistemleri Olarak İsimler: İsim Sosyolojisine Giriş. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 6 (2), 39-61.Eckmann, J. (1942-1947). Mirza Mehdis Darstellung Der Tshagataischen Sprache, Analecte Orientalia Memorie Alexandri Csoma De Körös Dicate, Budapest, 156-222. Hiyavî, R. (1376). Seng-Lâh: Ferheng-i Türkî be Farisî Mirza Mehdi Han Esterabadî. tAHRAN: Neşr-i Merkez.Kurt, Y. (1991). Adana Sancağındaki Kişi Adları. Tarih Araştırmaları Dergisi, 15 (26), 169-252.Menges, K. H. (1956). Das Čagatajische İn Der Persischen Darstellung Von Mirzâ Mehdi Xan, Akademie Der Wissenschaften Und Der Literatur (Mainz), Abhandlungen Der Geistes-Und Sozialwissenschaftlichen Klasse, Jahrgang, 9, Wiesbaden, 627-739.Rahimi, F. (2018). Çağatay Türkçesi Bibliyografyası Sözlükleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 7 (1), 69-104.Ross, E. D. (1910). The Mebani'l-Lughat Being a Grammar of The Turki Language By Mirza Mehdi Khan Esterabadi. Calcutta: Bibliotheca İndica.Sıddık, M.H. (1394). Senglâh: Ferheng-i Türkî be Farsî, der Müşkilat-ı Lugat-ı Asâr-ı Türkî Emir Ali Şir Nevâî Mirza Mehdi Han Esterabadî,. tEBRİZ: Neşr-i Ahter, Tebriz. Yazıcı, T. (1955).
  4. İslam Ansiklopedisi, VII. İstanbul: TDV Yayınları.