Dergiler / Senex: Yaşlılık Çalışmaları Dergisi / 2024 / Cilt: 8 Sayı: 2

Sezgi Kavramı Işığında Magda Szabó’nun Kapı Kitabındaki Yaşlılık-Bilgelik İlişkisi

Tuba Sütlüoğlu(BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0044-2936
Sayfa
42–47
Yayın Tarihi
2025-01-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kapı’daki olaylar yazarın hayatındaki bu yeni dönemde, 1960’lı yıllarda, Macaristan’da geçer.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:1917-2007 yılları arasında yaşamış Macar yazar Magda Szabó tarafından kaleme alınan Kapı (1987), yazarın hayatının bir döneminden kesitler taşıması itibarıyla öz yaşam öyküsü özellikleri gösteren bir roman olarak değerlendirilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kitabın ilk Türkçe baskısı 2007 yılında Yapı Kredi Yayınları’ndan çıkmıştır. 2011 yılında Macar yönetmen István Szabó tarafından aynı isimle sinemaya uyarlanan Kapı, yayınlandıktan on altı yıl sonra, 2003 yılında, yazarına Femina edebiyat ödülünü kazandırır.
💡
Sonuç & Katkı:Kapı’daki olaylar yazarın hayatındaki bu yeni dönemde, 1960’lı yıllarda, Macaristan’da geçer.
🔬Tür:Kitap İncelemesi
📍Kapsam:2007 Verileri
⚙️Değişkenler:yaşlılık · bilgelik · sezgi

Özet

1917-2007 yılları arasında yaşamış Macar yazar Magda Szabó tarafından kaleme alınan Kapı (1987), yazarın hayatının bir döneminden kesitler taşıması itibarıyla öz yaşam öyküsü özellikleri gösteren bir roman olarak değerlendirilir. Kitabın ilk Türkçe baskısı 2007 yılında Yapı Kredi Yayınları’ndan çıkmıştır. 2011 yılında Macar yönetmen István Szabó tarafından aynı isimle sinemaya uyarlanan Kapı, yayınlandıktan on altı yıl sonra, 2003 yılında, yazarına Femina edebiyat ödülünü kazandırır. Yazarın doğduğu 1917 yılından romanın geçtiği 1960’ları içine alan süreç -kitap da yer verilmese de- Macaristan siyasi tarihinin çalkantılı dönemidir. I. Dünya Savaşı yenilgisiyle Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun dağılması ve 1918’de Macaristan’ın bağımsızlığını ilan etmesinden sonra siyasi iklimin çok hızlı değiştiği ülkede, siyasi çalkantılar II. Dünya Savaşı’nın sona ermesiyle de devam eder. Soğuk Savaş döneminde Sovyet Blok içerisinde yer alan Macaristan’ın 1949-1956 dönemi, aynı zamanda, yazı kariyerine şiirle başlayan Szabó’nun sakıncalı yazar olarak görüldüğü; layık görüldüğü Baumgarten Ödülü’nü alamadığı; Kültür Bakanlığı’ndaki işinden kovulup ilkokulda öğretmenlik yapmaya zorlandığı yıllardır. Macar devriminden sonra değişmeye başlayan siyasi iklimle birlikte, 1958 yılında ilk romanı Fresco’yu yayımlayabilen yazar hem ülkesinde hem de uluslararası alanda ün kazanır ve artık daha fazla üretmek derdindedir (Szabó, 2022). Kapı’daki olaylar yazarın hayatındaki bu yeni dönemde, 1960’lı yıllarda, Macaristan’da geçer.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sütlüoğlu, T. (2025). Sezgi Kavramı Işığında Magda Szabó’nun Kapı Kitabındaki Yaşlılık-Bilgelik İlişkisi. Senex: Yaşlılık Çalışmaları Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 2, 42–47. https://ajindex.com/articles/1543076

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Akın, A. H. (2020). Anschauung terimi ekseninde Türkçe felsefe sözlüklerinde ve Kant felsefesinin Türkçeye çevirisinde terimsel çokluk sorunu. Felsefe Dünyası Dergisi, 2(72), 310-332. https://dergipark.org.tr/tr/pub/felsefedunyasi/issue/58346/790593
  2. Ardelt, M. (2000). Antecedents and effects of wisdom in old age: A longitudinal perspective on aging well. Research on Aging, 22(4), 360-394. https://doi.org/10.1177/0164027500224003
  3. Ardelt, M. (2003). Empirical assessment of a three-dimensional wisdom scale. Research on Aging, 25(3), 275-324. https://doi.org/10.1177/0164027503025003004
  4. Arun, Ö., Ersözlü, M. & Koçak, A. (2017). Televizyon alanında yaşlı ev kadınlarının kültürel tüketim pratikleri. Selçuk İletişim, 10(1), 387-398. https://doi.org/10.18094/josc.315237
  5. Arun, Ö., & Elmas, Ç. (2020). Türkiye’de dijital eşitsizliğin toplumsal kökenleri. M. Fiğan & Y. Dede Özdemir (Ed.), Dijital Kültür, Dijital Eşitsizlikler ve Yaşlanma içinde (ss. 115-138). Alternatif Bilişim Derneği Yayınları. https://ekitap.alternatifbilisim.org/dijital_kultur_dijital_esitsizlikler_ve_yaslanma/
  6. Babaoğlu, H. (2010, 22 Aralık). Bilge siyasetçi olur mu?. Sabah. Erişim adresi: https://www.sabah.com.tr/yazarlar/babaoglu/2010/12/22/bilge_siyasetci_olur_mu
  7. Babaoğlu, H. (2024, 19 Ekim). Haftanın notları: Serinkanlıbarbarlık. Sabah. Erişim adresi: https://www.sabah.com.tr/yazarlar/babaoglu/2024/10/19/haftanin-notlari-serinkanli-barbarlik
  8. Butler, R. N. (1989). Dispelling ageism: The cross-cutting intervention. American Academy of Political and Social Sciences, 503(1), 138-147. https://doi.org/10.1177/0002716289503001011
  9. Cevizci, A. (1999). Felsefe Sözlüğü (3. Baskı). Paradigma Yayınları.
  10. Çınar Alevli, S., & Arslantürk, Z. (2016). Aydınlanma döneminde akıl, deney, sezgi bağlamında felsefe, bilim, din ve toplum ilişkisi. Toplum Bilimleri Dergisi, 10(19), 201-230. https://toplumbilimleri.com
  11. Güvenç, E. (2023). Felsefi perspektiften yaşlılık dönemi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(47), 79-105. https://doi.org/10.61904/sbe.1285539
  12. Gözkân, H. B. (2022). Kant’ın Şemsiyesi: Kant’ın Teorik Felsefesi Üzerine Yazılar (3. Baskı). Yapı Kredi Yayınları.
  13. Hari, J. (2022). Çalınan Dikkat (B. E. Aksoy, Çev.). Metis Yayınları.
  14. Intuition. (Açıklama 1a,1b, 2). (t.y.). Merriam-Webster dictionary içinde. Erişim adresi: https://www.merriam-webster.com/dictionary/intuition adresinden erişildi.
  15. Köz, İ. (2005). Sezgi’nin bilgideki yeri ve önemi. Kelam Araştırmaları, 3(1), 23-40. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kader/issue/19165/203672
  16. Sivri, T. (2022, 14 Nisan). Yaşlı, güçlü, küstah ve kadın: Hepsi birden olur mu? Gazete Duvar. Erişim adresi: https://www.gazeteduvar.com.tr/yasli-guclu-kustah-ve-kadin-hepsi-birden-olur-mu-haber-1560360
  17. Shpancer, N. (2019, October 2), When I’m old and wise: Is wisdom related to age? Psychology Today. Erişim adresi: https://www.psychologytoday.com/intl/blog/insight-therapy/201910/when-i-m-old-and-wise-is-wisdom-related-age
  18. Smith, P. (2001). Kültürel Kuram (S. Güzelsarı ve İ. Gündoğdu, Çev.). Babil Yayınları.
  19. Szabó, M. (2022). Kapı (8. Baskı, H. Ortaç, Çev.). Yapı Kredi Yayınları.
  20. Türkyılmaz, Ç. (2022, 2 Ekim). Kant Okumaları: 4) Görü (Anschauung) Kavramı ve Copernicus Devrimi [Video]. YouTube. Erişim adresi: https://www.youtube.com/watch?v=YZrHIE2nrRI
  21. Ülke Kaynak, D. (2021, 13 Haziran). Akıl, Beyin, Kültür [Televizyon programı]. Erişim adresi: https://www.youtube.com/watch?v=ClndBw565N0
  22. Yiğit, Ş. (2021, 13 Mayıs). Magda ve Juliska’nın hikâyesi: Kapı. T24. Erişim adresi: https://t24.com.tr/k24/yazi/magda-ve-juliska-nin-hikayesi-kapi,3212
  23. Yıldırım, F., & Abukan B. (2015). Yaşlılıkta bilgelik konusunda bir derleme. Türk Psikoloji Yazıları, 18(35), 1-9.