Bizans Döneminde Pamphylia ve Lykia Bölgelerinde Etkileşim: Antalya Müzesi’nde Bir Grup Levha

Özet

Pamphylia ve Lykia bölgelerinin zengin koleksiyonundaki büyük bir grubu, Antalya Müzesi’nde korunan Bizans dönemine ait mimari ve liturjik işlevdeki taş eserler oluşturur. Müzenin koleksiyonundaki çoğunluğu geliş yeri bilinmeyen bu gruptaki levhalar geometrik, bitkisel ve haç gibi sembolik motifler içermektedir. Bu çalışmada kabartma, oyma, champlevé tekniklerinin öne çıktığı levhaların tipolojik sınıflandırma, malzeme ve taş işçiliği, kompozisyon şeması ve bezeme motifleri gibi ölçütlere göre kiliseler içindeki kullanım yerleri tespit edilmeye çalışılmış ve tarih önermeleri yapılmıştır. Müzedeki bu eserlerin Attaleia kenti ile bağlantısı, günümüze gelen ve kaynaklardan bilinen Bizans dönemine ait kiliseler ile ilişkisi, Pamphylia ve Lykia bölgelerinin etkileşimi, malzeme ve bezeme tekniklerindeki taş işçiliğinin değişken etkileri irdelenmiştir. 10.-13. yüzyıllar arasında Orta Bizans döneminin üslupsal ve dekoratif özelliklerini yansıtan levha grubu, bölgenin 13. yüzyıl başlarında sona eren Bizans dönemi ile sınırlandırılarak değerlendirilmiştir. Antalya Müzesi’nin Pamphylia ve Lykia eserlerini bir arada barındırması her iki bölgenin eserlerinin birlikte incelenmesine ve etkileşiminin ortaya konulmasına olanak tanır.