KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / EKEV Akademi Dergisi / 2020 / Sayı: 83

ZÜHLÎ İLE BUHÂRÎ ARASINDAKİ TARTIŞMALAR VE RİVAYETLERE YANSIMASI

Hamdi TÜRKOĞLU
Sayfa
405–426
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada hoca Zühlî ile talebe Buhârî arasındaki tartışmalar ve bu tartışmaların rivayetlere yansıması üzerinde durulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hicrî III. asır, hadis tarihi açısından oldukça önemli bir yere sahiptir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İdare tarafından ulemâya yapılan baskılar süreç içerisinde azalıp sona ermesine rağmen yankıları bir süre daha devam etmiş, bu defa ulemâ kendi içerisinde konu etrafında tartışmaya girişmiş ve ilgili meseleyi baskı unsuru olarak kullanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada hoca Zühlî ile talebe Buhârî arasındaki tartışmalar ve bu tartışmaların rivayetlere yansıması üzerinde durulmuştur.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hadis · Zühlî · Buhârî

Özet

Hicrî III. asır, hadis tarihi açısından oldukça önemli bir yere sahiptir. Hadis ve sünnet konusunda yapılan faaliyetler dikkate alınarak bu dönem hadis tarihinin altın çağı olarak nitelendirilmektedir. Bununla birlikte bu asrın ilk yarısında mihne gibi bazı olumsuz hâdiseler de yaşanmıştır. Bu dönemde savunuculuğunu Muʻtezile’nin üstlendiği Kur’an’ın mahlûk olduğu fikri, Abbasî idaresi tarafından benimsenmiş ve bu resmî fikri kabul etmeyen birçok âlime baskı yapılarak söz konusu düşünceyi kabul etmeyenler ağır bir şekilde cezalandırılmıştır. İdare tarafından ulemâya yapılan baskılar süreç içerisinde azalıp sona ermesine rağmen yankıları bir süre daha devam etmiş, bu defa ulemâ kendi içerisinde konu etrafında tartışmaya girişmiş ve ilgili meseleyi baskı unsuru olarak kullanmıştır. Bazı muhaddisler bu sebeple birbirini tenkit ederek birbirlerinin rivayetlerini terk etmiştir. Nitekim mezkûr tartışmalara bizzat şahit olan ve aynı zamanda bu tartışmaların birer tarafı olan Buhârî ve hocası Muhammed b. Yahyâ ez-Zühlî de bu olumsuzluklardan nasibini almıştır. Öyleki Buhârî, Zühlî’nin beldesi Nîsâbûr’u terk etmek zorunda kalmıştır. Dönemin iki güvenilir ve meşhur muhaddisi arasındaki bu olumsuz gelişmelerin izleri rivayetlerde de görülmektedir. Bu çalışmada hoca Zühlî ile talebe Buhârî arasındaki tartışmalar ve bu tartışmaların rivayetlere yansıması üzerinde durulmuştur.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TÜRKOĞLU, H. (2020). ZÜHLÎ İLE BUHÂRÎ ARASINDAKİ TARTIŞMALAR VE RİVAYETLERE YANSIMASI. EKEV Akademi Dergisi, Sayı: 83, 405–426. https://ajindex.com/articles/154149

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. Aynî, Ebû Muhammed Bedrüddîn Mahmûd b. Ahmed b. Mûsâ b. Ahmed. Umdetü’l-kârî fi şerhi Sahîhi’l-Buhari. Beyrût: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, trs. A‘zamî, Muhammed Mustafa. “Buhârî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları, 1992. Bağdâdî, Ebû Bekr Ahmed b. Alî b. Sâbit. Târîhu Bağdâd. Beyrût: Dâru Ğarbi’l-İslâmî, 2002.
  2. Başaran, Selman. “el-Cerh ve’t-Ta’dîl”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları, 1993. Behnesâvî, Sâlim Ali. es-Sünnetü’l- Müfterâ aleyhâ. 3. bs. Kâhire: Dâru’l-Vefâ, 1989. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl b. İbrâhîm el-Cu‘fî. Halku Efâli’l-İbâd. Riyâd: Dâru’l-Maârifi’s- Suûdiyye, trs. ———, Kurratü’l-Ayneyn bi Ref‘i’l-Yedeyn fi’s -Salât. Kuveyt: Dâru’l-Erkam, 1983. ———, Beyrût: Dâru Tavki’n-Necat, 1422. Ebû Gudde, Abdulfettâh. Mes’eletü halki’l-Kur’an ve eseruha fî sufûfi’r-ruvâti ve’l-mu- haddisîn ve kütübi’l-cerhi ve’t-ta‘dîl. Beyrût: Mektebetü’l-Matbu‘âti’l-İslâmiy- ye, trs. Erul, Bünyamin. “Tedlîs”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları, 2011.
  3. Hakyemez, Cemil. “İlk Dönem İslam Tarihinde Mihne Süreci ve İslami İlimlere Etkisi’ İsimli Çalıştayın Değerlendirmesi”. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 26 (2012). Halîlî, Halîl b. Abdillah b. Ahmed. el- İrşâd fî marifeti ulemâi’l-hadîs. Riyâd: Mektebetü’r- Rüşd, 1989. İbn Ebî Hâtim, Ebû Muhammed Abdurrahmân b. Muhammed b. İdrîs er-Râzî. el-Cerh ve’t-taʻdîl. Beyrût: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, 1952.
  4. İbn Hacer, Ebü’l-Fazl Şihâbüddîn Ahmed b. Alî b. Muhammed el-Askalânî. Fethu’l-bârî bi-şerhi Sahîhi’l-Buhârî. Beyrût: Dâru’l-Ma’rife, 1379. ———, Tabakâtu’l-müdellisîn (Ta’rifu ehli’t-takdis bi-merâtibi’l-mevsûfîne bi’t-tedlîs. Ammân: Mektebetü’l-Menâr, 1403. İbn Kesîr, Ebü’l-Fidâ’ İmâdüddîn İsmâîl b. Şihâbiddîn Ömer. el-Bidâye ve’n-nihâye. Riyâd: Dâru Hicr, 1424. İbn Teymiyye, Ebü’l-Abbâs Takıyyüddîn Ahmed b. Abdilhalîm b. Mecdiddîn Abdisselâm el-Harrânî. Der’ü te’âruzi’l-akl ve’n-nakl. 2. bs. Riyâd: Câmiatü’l-İmam Mu- hammed b. Suûd el-İslâmiyye, 1991. İbnü’l-Cevzî, Ebü’l-Ferec Cemâlüddîn Abdurrahmân b. Alî b. Muhammed el-Bağdâdî. el-Muntazam fî târîhi’l-mülûk ve’l-ümem. Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1992. İbnü’s-Salâh, Ebû Amr Takıyyüddîn Osmân b. Salâhiddîn Abdirrahmân b. Mûsâ eş-Şeh- rezûrî. Ulûmu’l-hadîs. Beyrût: Dâru’l-Fikr, 1406. Kastallânî, Ebü’l-Abbâs Şihâbüddîn Ahmed b. Muhammed b. Ebî Bekr. İrşâdü’s-sârî li şerhi Sahîhi’l- Buhârî. 7. bs. el-Matbaatü’l-Kübra, 1323. Kaya, Ali. “Mihne Had