Dergiler / Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 2

Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Akıl Yürütme Becerileri ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

An Investigation of Clinical Reasoning Skills Among Nursing Students and Influencing Factors

Meltem Çimen Işık(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0009-0002-0362-5877
Selma Atay(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0000-0002-2068-1099
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-10-06
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Klinik Muhakeme Ölçeği’nden alınan ortalama toplam puan 66.26±7.61 olarak saptanmış olup, bu değer öğrencilerin klinik akıl yürütme becerilerinin orta düzeyin üzerinde olduğunu ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu çalışma, hemşirelik öğrencilerinin klinik akıl yürütme becerilerini belirlemek ve bu düzeyi etkileyen bireysel özellikleri incelemek amacıyla yürütülmüştür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı-kesitsel tasarımda planlanarak, Türkiye’nin batısındaki bir devlet üniversitesinde hemşirelik bölümüne kayıtlı 403 öğrenci ile Kasım–Aralık 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Klinik Muhakeme Ölçeği’nden alınan ortalama toplam puan 66.26±7.61 olarak saptanmış olup, bu değer öğrencilerin klinik akıl yürütme becerilerinin orta düzeyin üzerinde olduğunu ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2024 Verileri
⚙️Değişkenler:Hemşirelik · Hemşirelik Eğitimi · Hemşirelik Öğrencisi

Özet

Amaç: Bu çalışma, hemşirelik öğrencilerinin klinik akıl yürütme becerilerini belirlemek ve bu düzeyi etkileyen bireysel özellikleri incelemek amacıyla yürütülmüştür. Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı-kesitsel tasarımda planlanarak, Türkiye’nin batısındaki bir devlet üniversitesinde hemşirelik bölümüne kayıtlı 403 öğrenci ile Kasım–Aralık 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Veriler “Tanıtıcı Özellik Formu” ve “Klinik Muhakeme Ölçeği” kullanılarak elde edilmiş; analizlerde sayı, yüzde, ortalama, bağımsız gruplarda t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) tercih edilmiştir. Bulgular: Klinik Muhakeme Ölçeği’nden alınan ortalama toplam puan 66.26±7.61 olarak saptanmış olup, bu değer öğrencilerin klinik akıl yürütme becerilerinin orta düzeyin üzerinde olduğunu ortaya koymaktadır. Cinsiyet, sınıf ve ikamet edilen yer değişkenleriyle klinik muhakeme puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Bununla birlikte kendini girişken olarak ifade eden ve problem çözme ile eleştirel düşünme becerilerini yüksek olarak değerlendiren öğrencilerin, toplam ve alt ölçek puanlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05) Sonuç ve Öneriler: Araştırmada elde edilen bulgular, hemşirelik öğrencilerinin klinik akıl yürütme becerilerinin genel olarak ortalamanın üzerinde olduğunu ortaya koymaktadır. Bununla birlikte bireysel özelliklerin önemli bir rol oynadığı anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda öğrencilerin girişkenlik, iletişim ve problem çözme becerilerini geliştirecek etkinliklerin planlanması, klinik akıl yürütme becerilerinin düzenli aralıklarla değerlendirilmesi ve öğrencilere yapılandırılmış geri bildirim sağlanması önerilmektedir. Bu tür yaklaşımların öğrencilerin mesleki yeterliliklerini güçlendireceği ve klinik uygulamalarda bakım kalitesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract

Aim: This study was conducted to determine the level of clinical reasoning among nursing students and to examine the individual characteristics that influence this level. Method: The study was designed as a descriptive cross-sectional study and was conducted between October and November 2024 with 403 students enrolled in the nursing department at a state university in western Turkey. Data were obtained using the “Descriptive Characteristics Form” and the “Clinical Reasoning Scale”; frequency, percentage, mean, t-test for independent groups, and one-way analysis of variance (ANOVA) were preferred in the analyses. Results: The mean total score obtained from the Clinical Reasoning Scale was 66.26±7.61, indicating that students’ clinical reasoning skills were above average. There was no statistically meaningful association between clinical reasoning scores and gender, year of study, or living environment (p>0,05). However, it was determined that students who described themselves as assertive and rated their problem-solving and critical thinking skills as high had significantly higher total scale scores and subscale scores (p<0,05). Conclusions and Recommendations: The findings of this study reveal that nursing students’ clinical reasoning skills are generally above average. However, it is understood that individual characteristics play an important role. In this regard, it is recommended to plan activities that will develop students’ assertiveness, communication, and problem-solving skills, to evaluate clinical reasoning skills at regular intervals, and to provide structured feedback to students. It is believed that such approaches will strengthen students’ professional competence and contribute to the quality of care in clinical practice.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Işık, M. Ç., Atay, S. (2026). Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Akıl Yürütme Becerileri ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 2. https://doi.org/10.47115/jshs.1860061

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (29)

  1. Al-Hawaiti, M. R., et al. (2025). Assertiveness in nursing: A systematic review of its role and associated factors. Nursing Reports, 15(3), 78. https://doi.org/10.3390/nursrep15030078
  2. Alfaro-LeFevre, R. (2019). Critical Thinking, Clinical Reasoning, and Clinical Judgment: A Practical Approach (6th ed.). St. Louis, MO: Elsevier.
  3. Bal B, Köroğlu Kaba N, Öztürk H. (2024). Hemşirelik öğrencileri için Klinik Muhakeme Ölçeğinin Türkçe geçerliği ve güvenirliği: Bir metodolojik çalışma. Journal of Nursology, 27(2), 129-135. Benner P. (2015). Curricular and pedagogical implications for the Carnegie study, educating nurses: a call for radical transformation. Asian Nursing Research (Korean Society of Nursing Science), 9(1), 1-6.
  4. Billings DM, Halstead JA, eds. (2016). Teaching in Nursing: A Guide for Faculty (5th ed.). Elsevier.
  5. Bril, I., Boer, H. J., Degens, N., & Fleer, J. (2022). Nursing students' experiences with clinical placement as a learning environment for assertiveness: A qualitative interview study. Teaching and Learning in Nursing, 17(4), 383–391. https://doi.org/10.1016/j.teln.2022.04.006
  6. Cabe C, Timmins F. (2003). Teaching assertiveness to undergraduate nursing students. Nurse Education in Practice, 3(1), 30-42.
  7. Carvalho DP, Azevedo IC, Cruz GK, Mafra GA, Rego AL, et al. (2017). Strategies used for the promotion of critical thinking in nursing undergraduate education: a systematic review. Nurse Education Today, 57, 103-107.
  8. da Silva Bastos Cerullo JA, de Almeida Lopes Monteiro da Cruz D. (2010). Clinical reasoning and critical thinking. Revista Latino-Americana de Enfermagem, 18(1), 124-129.
  9. Daley BJ, Shaw CR, Balistrieri T, Glasenapp K, Piacentine L. (2016). Concept maps: A strategy to teach and evaluate critical thinking. Journal of Nursing Education, 55(9), 535–540.
  10. Higgs J, Burn A, Jones M. (2001). Integrating clinical reasoning and evidence-based practice. AACN Advanced Critical Care, 12(4), 482-490.
  11. Hong S, Lee J, Jang Y, Lee Y. (2021). A cross-sectional study: what contributes to nursing students’ clinical reasoning competence? International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(13), 6833.
  12. Huang HM, Huang CY, Lin KC, Yu CH, Cheng SF. (2023). Development and psychometric testing of the Clinical Reasoning Scale among nursing students enrolled in three types of programs in Taiwan. Journal of Nursing Research, 31(2), 263.
  13. Hunter S, Arthur C. (2016). Clinical reasoning of nursing students on clinical placement: clinical educators' perceptions. Nurse Education in Practice, 18, 73-79.
  14. Jang A, Song M, Kim S. (2021). Development and effects of leukemia nursing simulation based on clinical reasoning. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(8), 4190.
  15. Kaddoura M. (2011). Critical thinking skills of nursing students in lecture-based teaching and case-based learning. International Journal for the Scholarship of Teaching and Learning, 5(2), 20.
  16. Kao CC, Chao HL, Liu YH, Pan IJ, Yang LH, Chen WI. (2022). Psychometric testing of the newly developed competence scale for clinical nurses. Journal of Nursing Research, 30(2), e198.
  17. Kavanagh MJ, Szweda C. (2017). A crisis in competency: the strategic and ethical imperative to assessing new graduate nurses’ clinical reasoning. Nursing Education Perspectives, 38(2), 57-62.
  18. Kim J, Kang YG. (2024). Factors influencing clinical reasoning competence in nursing students. Edelweiss Applied Science and Technology, 8(5), 1601-1607.
  19. Koçak, B. T., Türker, T., & Şener, N. (2014). Hemşirelik öğrencilerinde girişkenlik düzeyi ile duygusal zekâ arasındaki ilişkinin incelenmesi. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 1(3), 123-129.
  20. Leijser J, Spek B. (2021). Level of clinical reasoning in intermediate nursing students explained by education year and days of internships per healthcare branches: a cross-sectional study. Nurse Education Today, 96, 104641.
  21. Levett-Jones T, Hoffman K, Dempsey J, et al. (2010). The “five rights” of clinical reasoning: an educational model to enhance nursing students’ ability to identify and manage clinically “at risk” patients. Nurse Education Today, 30(6), 515-520.
  22. Manetti W. (2019). Sound clinical judgment in nursing: a concept analysis. Nursing Forum, 54(1), 102-110.
  23. Mwale GO, Mukwato KP, Makukula KM. (2024). Assessing the levels of clinical reasoning skills using self-assessment of clinical reflection and reasoning in undergraduate nursing students: a descriptive comparative study. Open Journal of Nursing, 14(7), 283-297.
  24. Simmons B. (2010). Clinical reasoning: concept analysis. Journal of Advanced Nursing, 66(5), 1151-1158.
  25. Tanner C. (2006). Thinking like a nurse: a research-based model of clinical judgment in nursing. Journal of Nursing Education, 45(6), 204-211.
  26. Tyo MB, McCurry MK. (2019). An integrative review of clinical reasoning teaching strategies and outcome evaluation in nursing education. Nursing Education Perspectives, 40(1), 11-17.
  27. Wong SHV, Kowitlawakul Y. (2020). Exploring perceptions and barriers in developing critical thinking and clinical reasoning of nursing students: a qualitative study. Nurse Education Today, 95, 104600.
  28. Wyngaarden VA, Leech R, Coetzee I. (2019). Challenges nurse educators experience with development of student nurses’ clinical reasoning skills. Nurse Education in Practice, 40, 102609.
  29. Bal B, Köroğlu Kaba N, Öztürk H. (2024). Hemşirelik öğrencileri için Klinik Muhakeme Ölçeğinin Türkçe geçerliği ve güvenirliği: Bir metodolojik çalışma. Journal of Nursology, 27(2), 129-135. Benner P. (2015). Curricular and pedagogical implications for the Carnegie study, educating nurses: a call for radical transformation. Asian Nursing Research (Korean Society of Nursing Science), 9(1), 1-6.