KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / EKEV Akademi Dergisi / 2018 / Sayı: 74

ARAPÇA DİL YAPISI AÇISINDAN ÜRETİCİ DÖNÜŞÜMSEL DİLBİLGİSİ

Yaşar DAŞKIRAN
Sayfa
359–374
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırmada, tertib, hazif, ziyade, derin yapı, yüzeysel yapı gibi teorinin üzerinde durduğu dilin cümle yapısıyla ilgili konular Arapça açısından örnek cümlelerle açıklanmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Makalede, dil edinimi açısından önemli açılımlar sağlayan üretimci dönüşümsel dil bilgisinin temel kavramları açıklanır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Noam Chomsky tarafından geliştirilen teoriye göre her cümlenin derin ve yüzey yapı olmak üzere iki yönü vardır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırmada, tertib, hazif, ziyade, derin yapı, yüzeysel yapı gibi teorinin üzerinde durduğu dilin cümle yapısıyla ilgili konular Arapça açısından örnek cümlelerle açıklanmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Derin Yapı · Yüzeysel Yapı · Arap Dili

Özet

Makalede, dil edinimi açısından önemli açılımlar sağlayan üretimci dönüşümsel dil bilgisinin temel kavramları açıklanır. Noam Chomsky tarafından geliştirilen teoriye göre her cümlenin derin ve yüzey yapı olmak üzere iki yönü vardır. Cümlenin derin yapıdan yüzeysel yapıya dönüşmesini sağlayan dönüşüm unsurlarıyla, insanlar arasında iletişim ve tanışma aracı olan her, dil sınırlı derin yapılarından çok sayıda yüzeysel yapı üretilir. Dillerin üretken yapıları üzerinde duran Chomksy, bunu sistematize eder. Basit cümle düzeyinde dillerin yakınlığını savunan Chomsky’nin görüşleri kısa sürede Doğu ve Batı’da yayılma imkânı bulur. Araştırmada, tertib, hazif, ziyade, derin yapı, yüzeysel yapı gibi teorinin üzerinde durduğu dilin cümle yapısıyla ilgili konular Arapça açısından örnek cümlelerle açıklanmaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DAŞKIRAN, Y. (2018). ARAPÇA DİL YAPISI AÇISINDAN ÜRETİCİ DÖNÜŞÜMSEL DİLBİLGİSİ. EKEV Akademi Dergisi, Sayı: 74, 359–374. https://ajindex.com/articles/153904

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. ‘Abd Muhammed, en-Nass ve’l-Hitâb ve’l-İttisâl, el-Akademiyyetu’l-Hadîse li’l-Kitâbi’l- Câmi‘iyyi, Kahire, 2014
  2. Abdullatif, Muhammed Hamase, en-Nahvu ve’d-Delâle Medhal li Dirâseti’l-Ma‘nâ en- Nahvî ed-Delâlî, Dâru’ş-Şurûk Beyrut, 1968.
  3. Ahfeş, Saîd b. Mes‘ade, Meâni’l-Kur’ân (thk. A. Muhammed Emîru’l-Verd), ‘Âlemu’l- Kutub, Kahire, 1985. Amâyira, Halil Ahmed, fi’n-Nahvi ve Terâkîbihâ Menhec ve Tatbîk, ‘Alemu’l-Ma‘rife li’n-Neşr ve’t-Tevzi‘, Cidde, 1984. Amîyira Halil Ahmed, el-Mesafe beyne’n-Tanzîri’n-Nahvî ve’t-Tatbîki’l-Lugavî, Dâru Vâil li’n-Neşr ve’t-Tevzi‘, Amman, 2004.
  4. Aziz, Gülizar, el-Karine fil’l-Lugati’l-‘Arabiyye, Dâru Dicle, Amman, 2009.
  5. Baykent, Ufuk Özen, Chomsky’nin Bilişsel Dil Yaklaşımının Yabancı Dil Eğitiminde Uygulanabilirliğine İlişkin Bir Soruşturma (Basılmamış Doktora Tezi), Bursa, 2015.
  6. Bedevi, Tabâne, min Belâgati’l-Kur’ân, Nahdatu Mısr li’t-Tıba‘a ve’n-Neşr ve’t-Tevzi‘, Kahire, 2005. Behensâvî,Hüsam,Ehemmiyetu’r-Rabt beyne’t-Tefkîri’l-Lugavî ‘inde’l-‘Arab ve Nazarâtu’l- Bahsi’l-Lugavî’l-Hadîs, Mektebetu’s-Sekâti’d-Dîniyye, Kahire, 1984. Buhayrî, Sa‘îd Huseyn, ‘İlmu Lugati’n-Nas el-Mefâhîm ve’l-İtticâhât, Mektebetu Lubnan Nâşirûn, Beyrut, 1997.
  7. Chomsky, Noam (2011), Dil ve Zihin (çev. Ahmet Kocaman), Bilge Su Yayıncılık, An- kara, 2011. Cürcânî, Abdülkâhir (2008). Delâilü’l-İ‘câz Sözdizimi ve Anlambilim (çev. Osman Gü- man), Litera Yayıncılık, İstanbul, 2008. Cürcânî, Abdülkâhir, Delâilu’l- İ‘câz (nşr. Mahmud Mahmud Şâkir), Mektebetu’l-Hanci, Kahire, 1984.
  8. Demirci Kerim (2010), Derin Yapı ve Yüzey Yapı Kavramlarından Ne Anlıyoruz? (Tur- kish Studies, Volume 5/4 Fall) Derviş, Ahmed, Dirâsetu’l-Uslûb, beyne’l-Muâ‘sara ve’t-Turâs, Dâru Garîb li’t-Tıba‘a ve’n-Neşr ve’t-Tevz’, Kahire, 1998. Ebû Mûsâ, Muhammed Muhammed, Hasâisu’t-Terâkîb Dirâse Tahlîliyye li Mesâili ‘İlmi’l-Meâ‘nî, Mektebetu Vehbe, Kahire, 1996. Eşmûnî, Şerhu’l-Eşmûnî ‘alâ Elfiyeti İbn Mâlik (thk. Muhammed Muhyiddin Abulha- mid), Dâru’l-Kitâbi’l-‘Arabiyye, Beyrut, 1955. Hicâzî, Mahmud Fehmi, Medhal ilâ ‘İlmi’l-Luga, Daru Kabâe li’t-Tıba‘a ve’n-Neşr ve’t- Tevzi‘, Kahire, 1998. İbn Cinnî, Ebu’l- Feth Osman, el-Hasâis, (thk. Muhammed Ali en-Neccâr), Daru’l-Fikr, Dimeşk, 1971.
  9. İmer Kamile, Ahmet Kocaman ve A. Sumru Özsoy, Dilbilim Sözlüğü, Boğaiçi Üniversi- tesi Yayınevi, 2.Basım, İstanbul, 2013. Îsevî, ‘Abdusselam, el-‘Alakâtu’l-Ma‘neviyyeti’l-Nahviyye Mukârene Lisâniyye, el- Matbaa‘tu’l-Resmiyye li’l-Cumhuriyeti’t-Tûnûsiyye. Tunus, 2010. İstîtiyye Semîr Şerif, el-Lisâniyyâ