KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 4 Sayı: 1

Geçmişten Günümüze Çaşır, Aşotu ve Şalgam Sebzelerinin Geleneksel Muhafaza Yöntemleri

Traditional Preservation Methods of Çaşir, Coriander, and Turnip Vegetables from Past to Present

Arzu Karataş(RECEP TAYYIP ERDOGAN UNIVERSITY, FACULTY OF AGRICULTURE AND NATURAL SCIENCES, DEPARTMENT OF HORTICULTURE)0000-0002-2895-571X
Sayfa
9–18
Yayın Tarihi
2023-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bağlamda, yapılan araştırma yürütülecek diğer bilimsel çalışmalar için bir ön basamak teşkil etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sebze, insan hayatı için önemli besinlerden biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu sebzelerden çaşır (Prangos ferulacea, Hippomarathrum microcarpum), aşotu (Coriandrum sativum L.), şalgam (Brassica rapa) Erzurum’da uzun yıllardan beri tuz ile farklı şekillerde muhafaza edilerek kullanılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bağlamda, yapılan araştırma yürütülecek diğer bilimsel çalışmalar için bir ön basamak teşkil etmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:çaşır · Prangos ferulacea · Hippomarathrum microcarpum

Özet

Sebze, insan hayatı için önemli besinlerden biridir. Bazı sebzeler gerek vejetasyon sürelerinin kısa olması, gerek yetiştiği iklim koşullarının olumsuzluğu ve gerekse taze depolama ömürlerinin kısa olması nedeniyle yılın her ayı temin edilememektedir. Bu nedenle yetiştiği dönemde alınarak muhafaza edilmesi, yılın her zamanında ulaşılabilmesini mümkün kılmaktadır. Bu sebzelerden çaşır (Prangos ferulacea, Hippomarathrum microcarpum), aşotu (Coriandrum sativum L.), şalgam (Brassica rapa) Erzurum’da uzun yıllardan beri tuz ile farklı şekillerde muhafaza edilerek kullanılmaktadır. Tuz ile muhafaza yöntemi eski dönemlerden bugüne kadar gelmiş bir yöntem olup, bu çalışmada geleneksel olarak yapılan çaşır, aşotu ve şalgam muhafazası yapılış farklılıklarıyla birlikte aktarılmıştır. Günümüze kadar ulaşan bu bilgilerin bir kısmı zaman içerisinde kaybolma riskiyle karşı karşıya gelmiştir. Bu nedenle geleneksel muhafaza yöntemlerinin yapılacak bilimsel çalışmalarla hem kayda geçirilmesi, hem de besin değeri yönünden araştırılması kültürel mirasa sahip çıkılması bakımından son derece önem arz etmektedir. Bu bağlamda, yapılan araştırma yürütülecek diğer bilimsel çalışmalar için bir ön basamak teşkil etmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karataş, A. (2023). Geçmişten Günümüze Çaşır, Aşotu ve Şalgam Sebzelerinin Geleneksel Muhafaza Yöntemleri. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 1, 9–18. https://doi.org/10.53501/rteufemud.1203825

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Akgül, A. (1993). Baharat bilimi ve teknolojisi, Gıda Teknolojisi Derneği Yayınları, No:15, Ankara.
  2. Davis, P.H. (1984). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Vol:4, Edinburgh University Press, UK.
  3. Ekiert, H. (2000). Medicinal plant biotechnology: the Apiaceae family as the example of rapid development, Die Pharmazie, 55(8), 561-567.
  4. Güngör, F. (2002). Yabani olarak yetişen çiriş (Eremurus spectabilis (Bieb.) Fedtsch.), çaşır (Prangos ferulacea Lindl.) ve sarı çaşır (Hippomarathrum microcarpum Bieb.) bitkilerinin morfolojik ve biyolojik özellikleri ile kültüre alınabilme imkanları üzerine araştırmalar. Doktora tezi, Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı, Erzurum, Türkiye.
  5. Kafash-Farkhad, N., Asadi-Samani, M., Khaledifar, B. (2013). A review on photochemistry and pharmacological effects of Prangos ferulacea (L.) Lindl. Life Science Journal, 10, 360-367.
  6. Kaya, N., Yılmaz, G., Telci, İ. (2000). Farklı zamanlarda ekilen kişniş (Coriandrum sativum L.) populasyonlarının agronomik ve teknolojik özellikleri. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 24, 355-364.
  7. Kayserili, A. (2011). Erzurum şehrinin kültürel coğrafyası (maddi kültür öğelerine göre). Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Erzurum, Türkiye.
  8. Li, X., Li, B., Yang, Y. (2018). Effects of foliar selenite on the nutrient components of turnip (Brassica rapa var. rapa linn.). Frontiers in Chemistry, 6, 42. https://doi.org/10.3389/fchem.2018.00042
  9. Maggi, F., Papa, F., Giuliani, C., Maleci Bini, L., Venditti, A., Bianco, A., Nicoletti, M., Iannarelli, R., Caprioli, G., Sagratini, G., Cortese, M., Ricciutelli, M., Vittori, S. (2015). Essential oil chemotypification and secretory structures of the neglected vegetable Smyrnium olusatrum L. (Apiaceae) growing in central Italy. Flavour and Fragrance Journal, 30(2), 139-159. https://doi.org/10.1002/ffj.3221
  10. Özcan, M.M., Dursun, N., Arslan, D. (2007). Some nutritional properties of Prangos ferulacea (L.) lindl and Rheum ribes L. stems growing wild in Turkey. International Journal of Food Sciences and Nutrition, 58(2), 162-167. https://doi.org/10.1080/09637480601154145
  11. Safi, N. (2019). Farklı tuz konsantrasyonunda turşuya işlenen şalgamın (Brassica rapa L.) duyusal, tekstürel ve antioksidan özellikleri. Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Samsun, Türkiye.
  12. TUİK, (2020). Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK), Bitkisel Üretim İstatistikleri. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr, 25 Ekim 2021.
  13. Wanger, H., Bladt, S., Zgainsk, E.M. (1984). Plant Drug Analysis ‘A thin Layer Chromatography Atlas’ (Translated Scott, T.A.), Springer-Verlag, Berlin Heidelberg, 322s.
  14. Zeybek, N., Zeybek, U. (1994). Farmasötik Botanik, Kapalı Tohumlu Bitkiler (Angiospermae) Sistematiği ve Önemli Maddeleri, Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Yayınları, No: 2, İzmir, Türkiye.