Dergiler / Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 1

Çimento Fabrikalarındaki Risk Etmenlerinin Analitik Hiyerarşi Süreci Yöntemi ile Önem Ağırlıklarının Belirlenmesi

Determination of Importance Weights of Risk Factors in Cement Factories Using the Analytic Hierarchy Process Method

Güler Aksüt(UŞAK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3637-1335
Sayfa
91–100
Yayın Tarihi
2026-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İş sağlığı ve güvenliğine Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinin uygulanması bu yöntemlerin bu alanda kullanılmasının yaygınlaşmasını sağlamada katkı sağlayacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çimento, dünyada yaygın olarak kullanılan malzemelerden biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ana sanayilerde ülkelerin ekonomik kalkınmalarını sağlamada en önemli kollardandır.
💡
Sonuç & Katkı:İş sağlığı ve güvenliğine Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinin uygulanması bu yöntemlerin bu alanda kullanılmasının yaygınlaşmasını sağlamada katkı sağlayacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İş sağlığı ve güvenliği · AHP yöntemi · çimento sektörü

Özet

Çimento, dünyada yaygın olarak kullanılan malzemelerden biridir. Ana sanayilerde ülkelerin ekonomik kalkınmalarını sağlamada en önemli kollardandır. Çimento üretimi; kırma, ham madde elleçleme, klinker öğütme, harmanlama, paketleme ve çimento klinkerinin son ürününün nakliyesi gibi bir dizi işlemden geçer. Çalışanlar ise bu süreçler esnasında sağlık ve güvenlik tehlikeleri ile karşı karşıya kalır. Çalışanları yaralanmalara ve kazalara maruz bırakacak risk faktörlerinin ortadan kaldırılması için sağlık ve güvenliğe özel dikkat etmek gereklidir. Yapılan çalışmada çalışanların yaralanma ve ölüm riskini önlemek adına risk faktörlerinin önceliklendirilmesi ele alınmıştır. Ana kriter ve alt kriterlerin önem ağırlıkları AHP yöntemi ile hesaplanmıştır. En önemli kriter kazaya yol açabilecek risk etmenleri olarak ortaya çıkmıştır. Risk etmenlerinin ortadan kaldırılmasına en yüksek önem ağırlığına sahip kriter ve alt kriterlerden başlayarak gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir. İş sağlığı ve güvenliğine Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinin uygulanması bu yöntemlerin bu alanda kullanılmasının yaygınlaşmasını sağlamada katkı sağlayacaktır.

Abstract

Cement is one of the widely used materials in the world. Primary industries are among the most essential branches in ensuring the economic development of countries. Cement production involves a series of processes, including crushing, raw material handling, clinker grinding, blending, packaging, and transportation of the final product, cement clinker. Employees face health and safety hazards during these processes. It is necessary to pay special attention to health and safety to eliminate risk factors that expose employees to injuries and accidents. The study addressed the prioritization of risk factors in order to prevent the risk of injury and death of employees. The importance weights of the main criteria and sub-criteria were calculated using the AHP method. The most important criteria have emerged as risk factors that may lead to an accident. Necessary measures must be taken to eliminate risk factors, starting with the criteria and sub-criteria with the highest importance. The application of Multi-Criteria-Decision Making Methods in occupational health and safety will contribute to the widespread use of these methods in this field.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aksüt, G. (2026). Çimento Fabrikalarındaki Risk Etmenlerinin Analitik Hiyerarşi Süreci Yöntemi ile Önem Ağırlıklarının Belirlenmesi. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 1, 91–100. https://doi.org/10.53501/rteufemud.1808662

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (28)

  1. Abdi, M., Chaib, R., Verzea, I. (2021). Contribution to the evaluation of the cultural level of hygiene and industrial safety at the level of algerian cement factories. International Medical Sciences Forum, 4(1), 50. https://doi.org/10.3390/ECERPH-3-09014
  2. Ademola, I.E., James, O.A., Eniola, A.S. (2018). Effects of occupational hazards on workers’ performance in Nigeria’s cement industry. E-Journal of international and comparative labour studies, 7(2), 47-70.
  3. Al-Neaimi, Y., Gomes, J., Lloyd, O. (2001). Respiratory illnesses and ventilatory function among workers at a cement factory in a rapidly developing country. Occupational Medicine, 51(6), 367-373.
  4. Bader El-din, S., Mohamed, N., Eweas, E. (2016). Respiratory problems among workers at a cement factory in Beni Suif City. Egyptian Journal of Health Care, 7(3), 1-17.
  5. Chakrabortty, R., Das, T., Hossain, M. (2012). Safety Provisions for Hazardous Elements in Plant Environment: Cement Industry Perspective. In Proceedings of the Global Engineering, Science and Technology Conference. Dhaka, Bangladesh, 1-8.
  6. El-Khayat, M., Mohamed-Hussein, A., Ezzeldien, A., Zayet, H. (2020). Detection of stress among workers in a cement factory. Egyptian Journal of Occupational Medicine, 44(2), 649-662. Doi. 10.21608/ejom.2020.109609
  7. Emmanuel, N. (2021). Perceived health problems, safety practices and performance level among workers of cement industries in Niger Delta. International Journal of Advances in Engineering and Management, 3(4), 384-392.
  8. Engin, T., Ari, V. (2005). Energy auditing and recovery for dry type cement rotary kiln systems––A case study. Energy Conversion and Management, 46(4), 551-562. https://doi.org/10.1016/j.enconman.2004.04.007
  9. Erdoğan, M. (2025). Çimento Fabrikasinda Kullanilan Silisyum Maddesinin İş Sağlığı ve Güvenliği Açisindan Değerlendirilmesi ve Örnek Risk Değerlendirmesi Uygulaması: Gümüşhane Ili Örneği. Yüksek Lisans tezi, Gümüşhane Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü İş Sağlığı ve Güvenliği ABD, Türkiye.
  10. Hashim, G., Yasir, A. (2022). Strategies of prevention health care related to occupational health hazards among workers at cement governmental factories in Holly AL-Najaf Governorate. International Journal of Health Sciences, 6(S1), 9895-9902. https://doi.org/10.53730/ijhs.v6nS1.7300
  11. İnanlı, A., Özbakir, O. (2024). Comparative analysis of hazard identification and risk assessment methods in Ağrı cement factory: Fine-Kinney vs. 3T approach. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 14(2), 448-467. https://doi.org/10.31466/kfbd.1359337
  12. Kakouei, H., Kakouei, A., Poornajaf, A., Ferasaty, F. (2012). Variability in total dust exposure in a cement factory. Industrial Health, 50(1), 64-68. DOI: 10.2486/indhealth.ms1311
  13. Karahan, V., Akosman, C. (2018). Occupational health risk analysis and assessment in cement production processes. Turkish Journal of Science and Technology, 13(2), 29-37.
  14. Khahro, S. (2016). Identification of occupational accidents, health problems and causes: A case study of cement industry. International Journal of Civil Engineering and Technology, 7(6), 489-497.
  15. Mintus, F., Hamel, S., Krumm, W. (2006). Wet process rotary cement kilns: modeling and simulation. Clean Technologies and Environmental Policy, 8(2), 112-122. DOI: 10.1007/s10098-006-0039-6
  16. Naimuddin, N., Dzulkifli, S., Zulkarnain, A., Abidin, M. (2024). Occupational hazard and risk assessment for confined space rescue operation at cement manufacturing industries. Progress in Engineering Application and Technology, 5(1), 746-754.
  17. Putri, E., Lestari, M., Novrikasari, Andarini, D., Camelia, A., Fujianti, P., Nurhaliza, T. (2021). Bowtie method: Study of occupational health and safety risks in cement production process. Media Kesehatan Masyarakat Indonesia, 17(4), 124-130. DOI: 10.30597/mkmi.v17i4.17948
  18. Resmi Gazete. (2025, 3 13). İş Sağlığı ve Güvenliğine Ilişkin Işyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ.
  19. Saaty, T. (1980). The Analytic Hierarchy Process.
  20. Saaty, T. (1990). The analytic hierarchy process in conflict management. International Journal of Conflict Management, 1(1), 47-68. https://doi.org/10.1108/eb022672
  21. Saaty, T. (2008). Decision making with the analytic hierarchy process. International journal of Services Sciences, 1(1), 83-98. https://doi.org/10.1504/IJSSCI.2008.017590
  22. Sana, S., Bhat, D., Balkhi, H. (2013). Health risks associated with workers in cement factories. International Journal of Scientific and Research Publications, 3(5), 2250-3153.
  23. Topçu, A. (2016). Çimento üretim süreçlerindeki iş sağlığı ve güvenliği risklerinin tespiti ve çözüm önerileri. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, 121.
  24. Umutlu, S., Karcıoğlu, F. (2021). İş sağlığı ve güvenliği ile iş tatmini ilişkisi: Çimento sektöründe bir uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(1), 65-81.
  25. URL-1, (2025). https://cimentoureticisi.com/icerik/turkiye-cimento-sektorunde-is-sagligi-ve-guvenligi-onlemleri, 31 Ağustos 2025.
  26. Uysal, R. (2019). Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği algısı: As Çimento AŞ örneği. Yüksek Lisans Tezi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye.
  27. Yıldırım, H. (2021). Ramak kala olayları ve çimento sektöründe uygulaması, Yüksek Lisans Tezi, Hitit Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü İSG Ana Bilim Dalı, Türkiye.
  28. Resmi Gazete. (2025, 3 13). İş Sağlığı ve Güvenliğine Ilişkin Işyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ.