Dergiler / Pediatric Practice and Research / 2026 / Volume: 14 Issue: 1

Çocuklardaki Akut Gastroenteritte Akut Faz Belirteçlerinin Ayırıcı Tanıdaki Rolü

Role of the Acute Phase Reactans for Differential Diagnosis at Acute Gastroenteritis in Children

Sultan Göncü(Primary Health Care Corporation)0000-0001-9105-9849
Ali Yüksek(Primary Health Care Corporation)0000-0002-2757-1845
Mustafa Yalimol(Primary Health Care Corporation)0000-0003-4333-592X
Nuşin Yalımol(Primary Health Care Corporation)0000-0002-4558-0868
Nedim Uzun(Gaziosmanpaşa Education and Research Hospital)0000-0001-9593-5869
Ali Sarıdaş(Prof. Dr.Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi)0000-0002-2725-6001
Muhammed Yasar Sever(Primary Health Care Corporation)0000-0001-5667-773X
Yaşar Şen(Bursa Özel Jimer Hastanesi)0000-0001-8032-9575
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-06-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Gruplar arasında cinsiyet açısından anlamlı fark bulunmadı.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Giriş/Amaç: Çocuklarda akut gastroenterit ülkemiz için hâlâ önemli bir halk sağlığı sorunudur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu hastalarda akut faz reaktanları, fizik muayene ve hasta öyküsünün değerlendirilmesiyle bakteriyel, paraziter veya viral akut gastroenterit tanısı konulmaya çalışılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Gruplar arasında cinsiyet açısından anlamlı fark bulunmadı.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Children · Gastroenteritis · Acute Phase Reactans

Özet

Giriş/Amaç: Çocuklarda akut gastroenterit ülkemiz için hâlâ önemli bir halk sağlığı sorunudur. Akut gastroenterit tedavisinde antibakteriyel ve antiparaziter tedavi sadece seçilmiş olgularda uygulanmalıdır. Antibakteriyel ve antiparaziter tedavinin planlanması için fizik muayene ve tıbbi öykünün yanı sıra özellikle etyolojiye yönelik yapılacak testlere ihtiyaç vardır. Akut gastroenterit etyolojisine yönelik rutin laboratuvar testlerine, tam donanımlı hastanelerden uzakta yaşayan hastalar için ulaşmak zordur. Bu hastalarda akut faz reaktanları, fizik muayene ve hasta öyküsünün değerlendirilmesiyle bakteriyel, paraziter veya viral akut gastroenterit tanısı konulmaya çalışılmaktadır. Bazen bu hastalar için ampirik antibakteriyel ve antiparaziter tedaviler bir çözüm olarak görülebilmektedir. Bu çalışmada, rutinde bakılabilen akut faz reaktanlarının bakteriyel, paraziter ve viral akut gastroenterit ayırıcı tanısında nasıl bir rol oynadığını araştırmayı amaçladık. Yöntem: Bu çalışmada, 39'u bakteriyel, 38'i paraziter ve 49'u viral akut gastroenterit tanılı toplam 126 olgunun verileri retrospektif olarak değerlendirildi. Olgular tanılarına göre 3 gruba ayrıldı. Bulgular: Gruplar arasında cinsiyet açısından anlamlı fark bulunmadı. Viral gastroenterit olgularının yaş ortalaması diğer iki gruba göre daha küçüktü. Bakteriyel gastroenterit grubunun ortalama trombosit hacmi (MPV) değerleri diğer iki gruptan daha yüksekti. Viral gastroenterit olgularının alanin aminotransferaz (ALT) ve AST düzeyleri diğer iki gruptan daha yüksekti. Çoğu enfeksiyon belirteci (beyaz küre, nötrofil, lenfosit, monosit) değerleri üç grup arasında anlamlı fark göstermedi. Ancak eozinofil değeri paraziter gastroenterit grubunda daha yüksekti. Ayrıca, eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) ve C-reaktif protein (CRP) düzeyleri bakteriyel gastroenterit grubunda daha yüksekti. Sonuç: Akut faz reaktanlarından ESH ve CRP düzeyleri, akut gastroenterit etkenlerinin ayırıcı tanısında viral akut gastroenteriti bakteriyel ve paraziter akut gastroenteritten ayırabilir, ancak bakteriyel ve paraziter akut gastroenterit etkenlerini birbirinden ayırt etmede yetersiz kalmaktadır. Bu çalışmada, paraziter akut gastroenterit olgularında eozinofil yüksekliği beklendiği gibi bir sonuçtu.

Abstract

Background/Aims: Acute gastroenteritis in children is still a major public health problem for our country. Antibacterial and antiparasitic treatment of AGEs should be given in selected cases. For the planning of antibacterial and antiparasitic treatment, physical examination and medical history, especially the tests to be conducted for etiology, are needed. Routine laboratory tests for AGEs etiology are difficult to reach for patients who live far from fully equipped hospitals. It is attempted to diagnose bacterial, parasitic or viral AGE with the evaluation of acute phase reactants, physical examination and the history of patients. Sometimes empirical antibacterial and antiparasitic treatments can be seen as a solution for these patients. In this study, we aimed to investigate how acute phase reactants that can be measured routinely play a role in the differential diagnosis of bacterial, parasitic and viral AGEs. Methods: In this study, the data of 126 cases, comprising 39 bacterial, 38 parasitic and 49 viral acute gastroenteritis diagnosed cases, were evaluated retrospectively. Cases were divided into 3 groups according to their diagnosis. Results: No significant difference by gender was found between groups. The mean age of viral gastroenteritis cases was smaller compared to the other two groups. Mean Platelet Volume values of the bacterial gastroenteritis group were higher than the other two groups. Alanine aminotransferase and AST levels of viral gastroenteritis cases were higher than the other two groups. Most infection markers (WBC, ANS, ALS and AMS) showed no significant differences among the three groups. However, AES value was higher in the group of parasitic gastroenteritis cases. Also, ESR and CRP levels were higher in the group of bacterial gastroenteritis. Conclusions: ESR and CRP levels, as acute phase reactants, can rule out viral acute gastroenteritis from bacterial and parasitic acute gastroenteritis in the differential diagnosis of acute gastroenteritis agents, but they are insufficient to distinguish between bacterial and parasitic acute gastroenteritis agents. In this study, a higher presence of eosinophils in parasitic acute gastroenteritis cases was a result that we expected.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Göncü, S., Yüksek, A., Yalimol, M., Yalımol, N., Uzun, N., Sarıdaş, A., Sever, M. Y., Şen, Y. (2026). Çocuklardaki Akut Gastroenteritte Akut Faz Belirteçlerinin Ayırıcı Tanıdaki Rolü. Pediatric Practice and Research, Volume: 14 Issue: 1. https://doi.org/10.21765/pprjournal.1889332

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. Offit PA, Clark HF. Rotavirus. In: Mandell GL, Bennett JE, Dollin R, editors. Principles and Practices of Infectious Diseases. Philadelphia: Churchill Livingstone; 2000. p. 1695-703.
  2. Torres ME, Pirez MC, Schelotto F, et al. Etiology of children's diarrhea in Montevideo, Uruguay: associated pathogens and unusual isolates. J Clin Microbiol. 2001;39(6):2134-9.
  3. Bulut Y, İşeri L, Agel E, Durmaz B. Akut gastroenterit ön tanılı çocuklarda rotavirüs pozitifliği. İnönü Üniversitesi Tıp Bülteni. 2003;10:143-5.
  4. T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye'de Sağlığa Bakış 2007. Ankara; 2007.
  5. Elliot EJ. Acute gastroenteritis in children. BMJ. 2007;334:35-40.
  6. Germani Y, Morillon M, Begaud E, Dubourdieu H. Two-year study of endemic enteric pathogens associated with acute diarrhea in New Caledonia. J Clin Microbiol. 1994;32(6):1532-6.
  7. Kurtoğlu MG, İnci A, Özdemir M, Baykan M. Çocukluk yaş grubunda adenovirus gastroenteritlerinin mevsimlere ve yaşlara göre dağılımı. Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti Derg. 2010;40(3):157-62.
  8. Kabayiza JC, Andersson ME, Nilsson S, et al. Diarrhoeagenic microbes by real-time PCR in Rwandan children under 5 years of age with acute gastroenteritis. Clin Microbiol Infect. 2014;20(12):1128-35.
  9. Batırel A, Gençer S, Özer S. Enfeksiyon göstergesi olarak akut faz reaktanları: C-reaktif protein (CRP) ve serum amiloid A (SAA). Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi. 2003;14(3):220-4.
  10. Korczowski B, Szybist W. Serum procalcitonin and C-reactive protein in children with diarrhoea of various aetiologies. Acta Paediatr. 2004;93(2):169-73.
  11. Yeung CY, Lee HC, Lin SP, et al. Serum cytokines in differentiating between viral and bacterial enterocolitis. Ann Trop Paediatr. 2004;24(4):337-43.
  12. Ehrich JH, Krull F, Peltner U, et al. Significance of C-reactive protein in pediatric diagnosis. Monatsschr Kinderheilkd. 1986;134(12):840-6.
  13. Soli KW, Maure T, Kas MK, et al. Detection of enteric viral and bacterial pathogens associated with paediatric diarrhoea in Goroka, Papua New Guinea. Int J Infect Dis. 2014;27:54-8.
  14. Çataklı T, Bostancı İ, Dallar Y. Acil servise başvuran 5 yaş altındaki çocuklarda yaz dönemi ishallerinin sosyodemografik dağılımı. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi. 2009;3(3):17-23.
  15. Glass RG, Parashar UD, Bresee JS, et al. Rotavirus vaccines: current prospects and future challenges. Lancet. 2006;368:323-32.
  16. Parashar UD, Hummelman EG, Bresee JS, et al. Global illness and deaths caused by rotavirus disease in children. Emerg Infect Dis. 2003;9(5):566-72.
  17. Biçer S, Şahin GT, Yavuzcan D, et al. Çocuk acil servisinde saptanan rotavirüs gastroenteriti olgularının sıklığı. Çocuk Enfeksiyon Dergisi. 2008;3:96-9.
  18. Baskın E, Türkay S, Gökalp AS. Adenovirus gastroenteritleri. Turkiye Klinikleri J Med Sci. 1995;15(3):121-5.
  19. Bates PR, Bailey AS, Wood DJ, et al. Comparative epidemiology of rotavirus, subgenus F (types 40 and 41) adenovirus and astrovirus gastroenteritis in children. J Med Virol. 1993;39(3):224-8.
  20. Gül M, Garipardıç M, Çıragil P, et al. 0-5 yaş arası gastroenteritli çocuklarda rotavirüs ve adenovirüs tip 40/41 araştırılması. ANKEM Dergisi. 2005;19:64-7.
  21. Mladenova Z, Steyer A, Steyer AF, et al. Aetiology of acute paediatric gastroenteritis in Bulgaria during summer months: prevalence of viral infections. J Med Microbiol. 2015;64:272-6.
  22. Gürbüz F, Tezer H, Şaylı TR. Akut gastroenterit nedeniyle hastaneye yatan hastalarda etkenler ve klinik bulgular: epidemiyolojik çalışma. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi. 2010;4(4):211-8.
  23. Mete E, Akelma AZ, Cizmeci MN, Bozkaya D. Decreased mean platelet volume in children with acute rotavirus gastroenteritis. Platelets. 2014;25(1):51-4.
  24. Gasparyan AY, Ayvazyan L, Mikhailidis DP, Kitas GD. Mean platelet volume: a link between thrombosis and inflammation? Curr Pharm Des. 2011;17(1):47-58.
  25. Javaherizadeh H, Khademvatan S, Soltani S, et al. Distribution of haematological indices among subjects with Blastocystis hominis infection compared to controls. Prz Gastroenterol. 2014;9(1):38-42.
  26. Çoban B, Topal B. Evaluation of rotavirus gastroenteritis in children: five years' surveillance in Alanya, Antalya. Turk J Pediatr. 2014;56:280-4.