Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightSon olarak, önerilen yöntemin artıları, eksileri ve sınırlamaları tartışılmıştır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Türkiye'de üstün yetenekli öğrencilerin tanılamasını yapan Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), bu öğrencilere Bilim ve Sanat Merkezleri'nde (BİLSEM) ek eğitim sunmaktadır. BİLSEM, sanat, müzik ve genel zihinsel alanlarda eğitim vererek öğrencilerin yeteneklerini keşfetmelerine ve potansiyellerine ulaşmalarına yardımcı olur. Müfredat; uyum, destek eğitimi, bireysel yetenek fark ettirme (BYF) ve özel yeteneklerin geliştirilmesi (ÖYG) gibi programları içermektedir. ÖYG programına geçiş yapan öğrenciler için yetenek alanının belirlenmesi karmaşık bir karar verme süreci gerektirir. Birden fazla kriteri dikkate almak ve belirsizlikleri etkili bir şekilde ele almak gerekmektedir. Bu sebeple, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) teknikleri ve sözel ifadeleri sayısal olarak daha iyi ifade edebilmek için Bulanık Küme Teorisi'nin kullanılması, daha doğru ve objektif sonuçlara ulaşılmasını sağlayacaktır. Bu çalışmada, Türkiye’deki bir BİLSEM kurumunda ÖYG programına geçen öğrencilerin yetenek alanları Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ve Bulanık Uzlaşma Çözümüne Göre Alternatif ve Sıralama Ölçümü (MARCOS) yöntemleri kullanılarak belirlenecektir. Bu çerçeve, seçim problemlerinin doğasında olan belirsizlikleri dikkate alarak, dinamik ve belirsiz ortamlarda daha etkili ve zamanında karar alınmasına katkıda bulunabilir. Nispeten keşfedilmemiş bir araştırma alanı olan ÖYG alan seçiminde farklı değerlendirme kriterlerini dikkate almak için geliştirilen yaklaşımın uygulanabilirliğini ve geçerliliğini göstermek amacıyla ampirik bir vaka çalışması sunulmaktadır. Gerçekleştirilen vaka çalışmasında Kahramanmaraş’ta bulunan bir BİLSEM’de ÖYG programına geçen 15 öğrencinin Bilişim Teknolojileri alanında değerlendirilmesi gerçekleştirilmiştir. 4 ana kriter 14 alt kriter arasından “Yetenek” en önemli ana kriter olurken “Farklı Çözüm Üretme” en önemli alt kriter olmuştur. Bulunan sonucun önemini doğrulamak için duyarlılık analizi ve sonuçların korelasyon katsayısı karşılaştırması da sunulmaktadır. Kriter ağırlıklarının belirlenmesinden sonra öğrenciler değerlendirilip sıralamaları gerçekleştirilmiştir. Son olarak, önerilen yöntemin artıları, eksileri ve sınırlamaları tartışılmıştır.
Abstract
The Ministry of National Education (MEB) in Turkey identifies gifted students and offers specialized education through Science and Art Centres (BİLSEM) to help these students explore and develop their talents in fields such as art, music, and intellectual skills. BİLSEM’s curriculum includes adaptation, support education, individual talent recognition (BYF), and special talent development (ÖYG) programs. When students transition to the ÖYG program, selecting their gifted area involves a complex decision-making process that must address multiple criteria and account for uncertainty. This study proposes using Multi-Criteria Decision Making (MCDM) techniques combined with Fuzzy Set Theory to quantify verbal assessments, improving the objectivity and precision of results. Specifically, Fuzzy Analytic Hierarchy Process (AHP) and Measurement of Alternatives and Ranking According to Fuzzy Consensus Solution (MARCOS) are applied to determine aptitude areas for students advancing to the ÖYG program at a BİLSEM center in Turkey. An empirical case study was conducted with 15 students from the Information Technologies field at a BİLSEM in Kahramanmaraş. In this case, 4 main criteria and 14 sub-criteria were used, with ‘Ability’ as the most significant main criterion, and ‘Generating Different Solutions’ as the most important sub-criterion. Sensitivity analysis and correlation coefficient comparisons were carried out to verify the robustness and relevance of the findings. Following the calculation of criteria weights, students were evaluated and ranked accordingly. This approach, which integrates MCDM and fuzzy logic, offers a practical framework for making more effective and timely decisions in the uncertain environment characteristic of gifted student assessment. The study concludes with a discussion on the strengths, limitations, and potential improvements of the proposed method.