KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan Bilimleri Dergisi / 2025 / Cilt: 6 Sayı: 2

Kastamonu, Hanönü’nde Odunsu Bitki Türleri ve Topraklarda Potasyum (K) ve Fosfor (P) Konsantrasyonlarının Mekânsal ve Organa Dayalı Değişimleri

Spatial and Organ-Based Variations of Potassium (K) and Phosphorus (P) Concentrations in Woody Plant Species and Soils in Kastamonu, Hanönü

Cansel Çakır(ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ)0009-0007-1740-166X
Mehmet Çetin(ONDOKUZ MAYIS UNIVERSITY)0000-0002-8992-0289
Sayfa
147–157
Yayın Tarihi
2025-12-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bulgular, türlere özgü besin alımı ve organlar arasındaki dağılımın toprak besin dinamiklerinin şekillenmesinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bitkiler ile toprak arasındaki besin döngüsünün anlaşılması, özellikle gübrelemenin yaygın olarak uygulanmadığı bölgelerde, sürdürülebilir orman yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, Kastamonu’nun Hanönü ilçesindeki ormanlık bir alanda, iki temel makro besin elementi olan potasyum (K) ve fosforun (P) farklı bitki organları ve toprak derinliklerindeki dağılım ve birikim desenlerini incelemektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bulgular, türlere özgü besin alımı ve organlar arasındaki dağılımın toprak besin dinamiklerinin şekillenmesinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Potasyum (K) · Fosfor (P) · Toprak derinliği

Özet

Bitkiler ile toprak arasındaki besin döngüsünün anlaşılması, özellikle gübrelemenin yaygın olarak uygulanmadığı bölgelerde, sürdürülebilir orman yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, Kastamonu’nun Hanönü ilçesindeki ormanlık bir alanda, iki temel makro besin elementi olan potasyum (K) ve fosforun (P) farklı bitki organları ve toprak derinliklerindeki dağılım ve birikim desenlerini incelemektedir. Dört ağaç türü — Pinus nigra Arnold (karaçam), Pinus sylvestris L. (sarıçam), Fagus orientalis Libsky (doğu kayını) ve Abies nordmanniana subsp. bornmülleriana Mattf. (Uludağ göknarı) — araştırmaya dâhil edilmiştir. Örnekler beş bitki organından (iğne/yaprak, kabuk, kozalak, odun, kök) ve üç farklı toprak derinliğinden (0–5 cm, 20–30 cm, 50–60 cm) toplanmıştır. Element analizleri, mikrodalga sindirimi sonrası ICP-OES yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, türler ve organlar arasında K ve P konsantrasyonları açısından anlamlı farklılıklar (p < 0.05) olduğunu göstermiştir. En yüksek K konsantrasyonları yapraklarda bulunurken, en düşük değerler odun dokusunda saptanmıştır. Fo türleri, odun dokusunda yüksek K birikimi göstermiş ve bu durum, odun hasadı nedeniyle toprakta besin kaybına yol açma potansiyeli taşımaktadır. Buna karşılık, Ab türleri kozalak ve yapraklarda belirgin P birikimi göstermiş, bu da döküntülerin ayrışması yoluyla yüzey toprağında P zenginleşmesine katkıda bulunmuştur. Toprak besin konsantrasyonları derinliğe göre anlamlı biçimde değişmekle birlikte, tür etkisi daha sınırlı bulunmuştur. Bu bulgular, türlere özgü besin alımı ve organlar arasındaki dağılımın toprak besin dinamiklerinin şekillenmesinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Bu desenlerin orman yönetimi stratejilerine — örneğin tür rotasyonu uygulamalarına — dâhil edilmesi, toprak verimliliğinin korunmasına ve uzun vadeli ekosistem sürdürülebilirliğinin desteklenmesine katkı sağlayabilir

Abstract

Understanding nutrient dynamics between plants and soils is crucial for sustainable forest management, particularly in areas where fertilization is not commonly practiced. This study investigates the distribution and accumulation patterns of two essential macronutrients, potassium (K) and phosphorus (P), in different plant organs and soil depths within a forested area in Kastamonu, Hanönü. Four tree species—Pinus nigra Arnold (black pine), Pinus sylvestris L. (Scots pine), Fagus orientalis Libsky (Oriental beech), and Abies nordmanniana subsp. bornmülleriana Mattf. (Turkish fir)—were examined. Samples were collected from five plant organs (needle/leaf, bark, cone, wood, root) and from three soil depths (0–5 cm, 20–30 cm, and 50–60 cm). Elemental analyses were performed using ICP-OES following microwave digestion. The results indicated significant differences (p < 0.05) in K and P concentrations among species and organs. The highest K concentrations were found in leaves, while wood consistently exhibited the lowest values. Fo species showed high K accumulation in wood, potentially leading to soil depletion due to wood harvesting. Conversely, Ab species exhibited significant P accumulation in cones and leaves, contributing to P enrichment in topsoil through litter decomposition. Soil nutrient concentrations also varied significantly by depth but were less influenced by species. These findings highlight the role of species-specific nutrient uptake and organ distribution in shaping soil nutrient dynamics. Incorporating these patterns into forest management strategies—such as species rotation—can help maintain soil fertility and promote long-term ecosystem sustainability.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çakır, C., Çetin, M. (2025). Kastamonu, Hanönü’nde Odunsu Bitki Türleri ve Topraklarda Potasyum (K) ve Fosfor (P) Konsantrasyonlarının Mekânsal ve Organa Dayalı Değişimleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan Bilimleri Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 2, 147–157. https://doi.org/10.51533/insanbilimleri.1806559

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (37)

  1. Bhantana, P., Rana, M. S., Sun, X. C., Moussa, M. G., Saleem, M. H., Syaifudin, M.,. & Hu, C. X. (2021). Arbuscular mycorrhizal fungi and its major role in plant growth, zinc nutrition, phosphorous regulation and phytoremediation. Symbiosis, 84(1), 19–37.
  2. Cao, X., Jiao, J., Li, J., Qi, H., Bai, L., Wang, X., & Sun, X. (2022). Morphometric characteristics and sand intercepting capacity of dominant perennial plants in the Eastern Qaidam Basin: Implication for aeolian erosion control. CATENA, 210, 105939.
  3. Cesur, A., Zeren Cetin, I., Abo Aisha, A. E. S., Alrabiti, O. B. M., Aljama, A. M. O., Jawed, A. A., Cetin, M., Sevik, H., & Ozel, H. B. (2021). The usability of Cupressus arizonica annual rings in monitoring the changes in heavy metal concentration in air. Environmental Science and Pollution Research. https://doi.org/10.1007/s11356-021-13166-4
  4. Cetin, M., Aljama, A. M. O., Alrabiti, O. B. M., et al. (2022). Determination and mapping of regional change of Pb and Cr pollution in Ankara city center. Water, Air, & Soil Pollution, 233, 163. https://doi.org/10.1007/s11270-022-05638-1
  5. Denizhan, H., Gezer, A., Karahan, R. B., & Aslan, M. (2021). The importance of nutritional elements in almond tree and evaluation of some nutrition studies. Cukurova 6th International Scientific Researches Conference, 5–6 March 2021, Adana, Turkey, 332–347.
  6. Dong, N. Q., & Lin, H. X. (2021). Contribution of phenylpropanoid metabolism to plant development and plant–environment interactions. Journal of Integrative Plant Biology, 63(1), 180–209.
  7. Erdem, R. (2021). Change of several plant nutrient elements by plant species and organ. Turkish Journal of Agriculture–Food Science and Technology, 9(12), 2319–2324.
  8. Ertugrul, M., Varol, T., Ozel, H. B., Cetin, M., & Sevik, H. (2021). Influence of climatic factor of changes in forest fire danger and fire season length in Turkey. Environmental Monitoring and Assessment, 193(1), 1–17.
  9. Ghoma, W. E. O., Sevik, H., & Isinkaralar, K. (2022). Using indoor plants as biomonitors for detection of toxic metals by tobacco smoke. Air Quality, Atmosphere & Health. https://doi.org/10.1007/s11869-021-01146-z
  10. Güney, D., Bayraktar, A., Atar, F., & Turna, I. (2021). The effects of different factors on propagation by hardwood cuttings of some coniferous ornamental plants. Šumarski List, 145(9–10), 467–477.
  11. Hrivnák, M., Paule, L., Krajmerová, D., Kulaç, Ş., Şevik, H., Turna, İ., Tvauri, I., & Gömöry, D. (2017). Genetic variation in Tertiary relics: The case of eastern-Mediterranean Abies (Pinaceae). Ecology and Evolution, 7(23), 10018–10030.
  12. Isinkaralar, K., Koc, I., Erdem, R., & Sevik, H. (2022). Atmospheric Cd, Cr, and Zn deposition in several landscape plants in Mersin, Türkiye. Water, Air, & Soil Pollution. https://doi.org/10.1007/s11270-022-05607-8
  13. Isinkaralar, K. (2022). The large-scale period of atmospheric trace metal deposition to urban landscape trees as a biomonitor. Biomass Conversion and Biorefinery. https://doi.org/10.1007/s13399-022-02796-4
  14. Isinkaralar, K., & Erdem, R. (2022). The effect of atmospheric deposition on potassium accumulation in several tree species as a biomonitor. Environmental Research and Technology, 5(1), 94–100. https://doi.org/10.35208/ert.1026602
  15. Karacocuk, T., Sevik, H., Isinkaralar, K., Turkyilmaz, A., & Cetin, M. (2022). The change of Cr and Mn concentrations in selected plants in Samsun city center depending on traffic density. Landscape Ecology Engineering, 18, 75–83. https://doi.org/10.1007/s11355-021-00483-6
  16. Kaya, E. C., Akça, H., Taşkın, M. B., Mounırou, M. M., & Kaya, T. (2019). Biyokömür ve fosfor uygulamalarının mısır ve çeltik bitkilerinin gelişimi ve mineral element konsantrasyonlarına etkileri. Toprak Su Dergisi, 8(1), 46–54.
  17. Key, K., & Kulaç, Ş. (2022). Proof of concept to characterize historical heavy metal concentrations from annual rings of Corylus colurna: Determining the changes of Pb, Cr, and Zn concentrations in atmosphere in 180 years in North Turkey. Air Quality, Atmosphere & Health. https://doi.org/10.1007/s11869-022-01206-y
  18. Koc, I. (2021). Using Cedrus atlantica’s annual rings as a biomonitor in observing the changes of Ni and Co concentrations in the atmosphere. Environmental Science and Pollution Research, 28(27), 35880–35886.
  19. Koç, İ., Nzokou, P., & Cregg, B. (2021). Biomass allocation and nutrient use efficiency in response to water stress: Insight from experimental manipulation of balsam fir, concolor fir and white pine transplants. New Forests, 1–19.
  20. Kravkaz Kuscu, I. S., Cetin, M., Yigit, N., Savaci, G., & Sevik, H. (2018). Relationship between enzyme activity (urease–catalase) and nutrient element in soil use. Polish Journal of Environmental Studies, 27(5), 2107–2112.
  21. Mardamootoo, T., Du Preez, C. C., & Barnard, J. H. (2021). Phosphorus management issues for crop production: A review. African Journal of Agricultural Research, 17(7), 939–952.
  22. Mehmood, S., Wang, X., Ahmed, W., Imtiaz, M., Ditta, A., Rizwan, M.,. & Li, W. (2021). Removal mechanisms of slag against potentially toxic elements in soil and plants for sustainable agriculture development: A critical review. Sustainability, 13(9), 5255.
  23. Rondanelli, M., Faliva, M. A., Barrile, G. C., Cavioni, A., Mansueto, F., Mazzola, G.,. & Peroni, G. (2022). Nutrition, physical activity, and dietary supplementation to prevent bone mineral density loss: A food pyramid. Nutrients, 14(1), 74.
  24. Sevik, H., Cetin, M., Ozturk, A., Yigit, N., & Karakus, O. (2019). Changes in micromorphological characters of Platanus orientalis L. leaves in Turkey. Applied Ecology and Environmental Research, 17(3), 5909–5921.
  25. Shahid, M., Dumat, C., Khalid, S., Schreck, E., Xiong, T., & Niazi, N. K. (2017). Foliar heavy metal uptake, toxicity and detoxification in plants: A comparison of foliar and root metal uptake. Journal of Hazardous Materials, 325, 36–58.
  26. Shi, Q., Pang, J., Yong, J. W. H., Bai, C., Pereira, C. G., Song, Q.,. & Lambers, H. (2020). Phosphorus-fertilisation has differential effects on leaf growth and photosynthetic capacity of Arachis hypogaea L. Plant and Soil, 447(1), 99–116.
  27. Strable, J. (2021). Developmental genetics of maize vegetative shoot architecture. Molecular Breeding, 41(3), 1–31.
  28. Tibbett, M., Daws, M. I., George, S. J., & Ryan, M. H. (2020). The where, when and what of phosphorus fertilisation for seedling establishment in a biodiverse jarrah forest restoration after bauxite mining in Western Australia. Ecological Engineering, 153, 105907.
  29. Verma, S. K., Sahu, P. K., Kumar, K., Pal, G., Gond, S. K., Kharwar, R. N., & White, J. F. (2021). Endophyte roles in nutrient acquisition, root system architecture development and oxidative stress tolerance. Journal of Applied Microbiology, 131(5), 2161–2177.
  30. Xie, K., Cakmak, I., Wang, S., Zhang, F., & Guo, S. (2021). Synergistic and antagonistic interactions between potassium and magnesium in higher plants. The Crop Journal, 9(2), 249–256.
  31. Yoshida, T., Fernie, A. R., Shinozaki, K., & Takahashi, F. (2021). Long-distance stress and developmental signals associated with abscisic acid signaling in environmental responses. The Plant Journal, 105(2), 477–488.
  32. Zhao, M., Zhao, J., Yuan, J., Hale, L., Wen, T., Huang, Q.,. & Shen, Q. (2021). Root exudates drive soil–microbe–nutrient feedbacks in response to plant growth. Plant, Cell & Environment, 44(2), 613–628.
  33. Bhantana, P., Rana, M. S., Sun, X. C., Moussa, M. G., Saleem, M. H., Syaifudin, M.,. & Hu, C. X. (2021). Arbuscular mycorrhizal fungi and its major role in plant growth, zinc nutrition, phosphorous regulation and phytoremediation. Symbiosis, 84(1), 19–37.
  34. Mehmood, S., Wang, X., Ahmed, W., Imtiaz, M., Ditta, A., Rizwan, M.,. & Li, W. (2021). Removal mechanisms of slag against potentially toxic elements in soil and plants for sustainable agriculture development: A critical review. Sustainability, 13(9), 5255.
  35. Rondanelli, M., Faliva, M. A., Barrile, G. C., Cavioni, A., Mansueto, F., Mazzola, G.,. & Peroni, G. (2022). Nutrition, physical activity, and dietary supplementation to prevent bone mineral density loss: A food pyramid. Nutrients, 14(1), 74.
  36. Shi, Q., Pang, J., Yong, J. W. H., Bai, C., Pereira, C. G., Song, Q.,. & Lambers, H. (2020). Phosphorus-fertilisation has differential effects on leaf growth and photosynthetic capacity of Arachis hypogaea L. Plant and Soil, 447(1), 99–116.
  37. Zhao, M., Zhao, J., Yuan, J., Hale, L., Wen, T., Huang, Q.,. & Shen, Q. (2021). Root exudates drive soil–microbe–nutrient feedbacks in response to plant growth. Plant, Cell & Environment, 44(2), 613–628.