Dergiler / Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 1

Türkmen Kültür ve Sanatında İki Önemli Renk: Kırmızı, Beyaz

Sayfa
10–27
Yayın Tarihi
2024-07-05
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ak rengi ister eski Türkmen mimari, ister bugünkü mimarisinde de büyük öneme sahiptir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmada özellikle Kırmızı/Kızıl ve Beyaz renkler üzerinde durulup onların Türkmen sanat, kültür, folklorundaki yeri ve önemi konusunda örneklere dayanılarak açıklamalar sunulmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türkmen dilinde koyu kırmızı renge Kırmızı, açık kırmızıya ise Kızıl rengi denir.
💡
Sonuç & Katkı:Ak rengi ister eski Türkmen mimari, ister bugünkü mimarisinde de büyük öneme sahiptir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kırmızı · Türkmenler · Renkler

Özet

Bu araştırmada özellikle Kırmızı/Kızıl ve Beyaz renkler üzerinde durulup onların Türkmen sanat, kültür, folklorundaki yeri ve önemi konusunda örneklere dayanılarak açıklamalar sunulmaktadır. Türkmen dilinde koyu kırmızı renge Kırmızı, açık kırmızıya ise Kızıl rengi denir. Törenlerde, düğünlerde ve genel olarak önemli günlerde en fazla göze çarpan renk kırmızı renktir. Kırmızı - Kızıl rengin önemini Türkmen müziğindeki Halk Aydımlarında (türkülerinde) da görebiliyoruz. Hatta Türkmenler’de özellikle Kırmızı adlı bir halk sazı bulunmaktadır ki Türkmen Halk sanatçısı Akmırat Çarıyev başta olmak üzere birçok ünlü Türkmen sazcısı onu güzel bir şekilde icra etmiştir. Ak rengi de Türkmenlerin maddi ve manevi kültüründe en fazla kullanılan renklerden biridir. Türkmen halılarında göze çarpan ikinci renk ak rengidir. Ak rengi özellikle de Göl adıyla bilinen dokuma motiflerinde sayısızca görülmektedir. Evlenecek kızların cihazlarında ak keçenin önemli yeri vardır. Ak keçe burada iyi geleceği ve bahtı temsil eder. Ak rengi ister eski Türkmen mimari, ister bugünkü mimarisinde de büyük öneme sahiptir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Devecı, A. (2024). Türkmen Kültür ve Sanatında İki Önemli Renk: Kırmızı, Beyaz. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 1, 10–27. https://ajindex.com/articles/1533070

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Akkın, C., Eğrilmez, S. ve Afrashi, F. Renklerin insan davranış ve fizyolojisine etkileri. Türk Oftalmoloji Derneği XXXVI. Kongresi, 33, 2004, 274- 282.
  2. ArchDaily. A Ghost City; The White Buildings of Ashgabat, Turkmenistan. 2023, https://archdaily.com/1010333/a-ghost-city-the-white-buildings-of-ashgabat-turkmenistan
  3. Atayev, Himmet. İran Türkmenlerinin Kurtuluş Hareketi, çev. Said, Tahran: Hezb-e Tude Yayınevi, 1366 h.ş./ 1987. Bodaghı, Zebihollah. Niyazcan ve Türkmen Halısı, Tahran: Ferhengan yay., 1992.
  4. Çaryýev, Akmyrat. Gyrmyzy. YouTube, yükleyen Owazym, 6 Temmüz 2023, www.youtu.be/hOhoxT35iUE Çaryýew, Myrat. Türkmen Halk Nakyllary, Aşgabat: Miras, 2005.
  5. Çoruhlu, Yaşar. Türk Mitolojisinin Anahatları, İstanbul: Kabalcı, 2002.
  6. Deveci, Abdurrahman. İran Türkmenleri: Türkmensahra. Ortadoğu Analiz Dergisi, 1 (10), 2009, 51-60.
  7. DLIFLC, Cuntries in perspective- Turkmenistan, Defence Language İnstitute Foreign Language Center, 2020. Doğan, Levent. “Türkmen Türkçesinde renk adları”, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1 ( 1), 2019: 125-144.
  8. Garlıyev, Magtymguly. Ak Maya Gerek. 2023. YouTube, yükleyen Dutar Bagshy, 5 Ağustos 2023, https://youtube.com/watch?v=naIauHz1kns
  9. Genç, R. Türk İnanışları ile Millî Geleneklerinde Renkler ve Sarı-Kırmızı, Yeşil, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayını, 1997.