Dergiler / Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2025 / Cilt: 7 Sayı: 2

Avrupa’daki Havayolu Şirketlerinin Finansal Başarısızlık Riskinin AIRSCORE ve Altman Z Skoru ile İncelenmesi

An Examination of the Risk of Financial Failure Among European Airlines Using AIRSCORE and the Altman Z-Score

Sevil Oğuz Uğur(KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7797-6448
Faruk Dayı(KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ)0000-0003-0903-1500
Sayfa
524–539
Yayın Tarihi
2025-12-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

AIRSCORE Yöntemi bulgularına göre şirketlerin analiz dönemlerinin %66,33’nde sağlıklı oldukları belirlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Havayolu yolcu taşımacılığı 2.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yolcu talebindeki artış ve uçak teknolojisindeki gelişmeler neticesinde kısa menzilli dar gövdeli uçakların kapasitesi yeterli olmamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:AIRSCORE Yöntemi bulgularına göre şirketlerin analiz dönemlerinin %66,33’nde sağlıklı oldukları belirlenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2022-2024 Verileri
⚙️Değişkenler:Finansal Başarısızlık · Altman Z Skoru · AIRSCORE

Özet

Havayolu yolcu taşımacılığı 2. Dünya Savaşından sonra önem kazanmıştır. Savaş uçaklarının koltuk eklenmek suretiyle yolcu uçaklarına dönüştürülmesi, havayolu yolcu taşımacılığında dönüm noktası olmuştur. Yolcu talebindeki artış ve uçak teknolojisindeki gelişmeler neticesinde kısa menzilli dar gövdeli uçakların kapasitesi yeterli olmamıştır. Geniş gövdeli ve uzun menzilli uçaklar üretilerek kıtalar arasında yolcu taşınmaya başlanmıştır. Yolcuların havayolu ulaşımını daha fazla tercih etmeleriyle havayolu şirketleri artan talebi karşılamak için yeni uçak siparişi vererek filolarını genişletmişlerdir. Şirketler satin aldıkları uçakların parasını ödeyebilmek için daha fazla borçlanmışlardır. Artan borçlar ve finansal yükümlülükler şirketlerin finansal başarısızlık riskini artırmıştır. Bu önemle çalışmada havayolu şirketlerinin finansal başarısızlık riskleri incelenmiştir. Avrupa’da en çok yolcu taşıyan 10 şirketin 2022-2024 dönemi verileri kullanılmıştır. Altman Z Skoru ve AIRSCORE Yöntemleri ile finansal başarısızlık riskleri değerlendirilmiştir. AIRSCORE Yöntemi bulgularına göre şirketlerin analiz dönemlerinin %66,33’nde sağlıklı oldukları belirlenmiştir. Altman Z Skoru bulgularına göre şirketlerin finansal başarısızlık riskinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Altman Z Skoru Yönteminde finansal başarısızlık riski en düşük şirket Türk Hava Yolları olup, 2023 ve 2024 yıllarında durumunun belirsiz olduğu belirlenmiştir. AIRSCORE Yönteminde Air France-KLM, Wizz Air ve Aeroflot Group; Altman Z Skoru Yönteminde ise International Airlines Group SA, Aeroflot Group, Pegasus Hava Taşımacılığı AŞ ve Norwegian Air şirketlerinin finansal başarısızlık riskiyle karşılaşmamak için önlem almaları önerilmektedir.

Abstract

Air passenger transport gained significance after World War II. The conversion of warplanes into passenger aircraft by adding seats marked a turning point in air passenger transport. The increase in passenger demand and advances in aircraft technology meant that the capacity of short-haul narrow-body aircraft was insufficient to meet demand. Wide-body, long-range aircraft were produced, enabling the transport of passengers between continents. As passengers increasingly preferred air travel, airlines expanded their fleets by placing orders for new aircraft to meet the growing demand for air travel. Airlines have taken on more debt to pay for the aircraft they have purchased. Increased debt and financial obligations have increased the risk of financial failure for airlines. This study examines the risk of financial failure for airlines. Data from 2022 to 2024 for the 10 airlines carrying the most passengers in Europe were used. Financial failure risks were assessed using the Altman Z-Score and AIRSCORE methods. According to the AIRSCORE Method findings, companies were deemed healthy in 66.33% of the analyzed periods. According to the Altman Z-Score findings, companies were identified as having a high risk of financial failure. Turkish Airlines had the lowest risk of financial failure according to the Altman Z-Score Method, and its financial situation was deemed uncertain in 2023 and 2024. In the AIRSCORE Method, Air France-KLM, Wizz Air, and Aeroflot Group, and in the Altman Z-Score Method, International Airlines Group SA, Aeroflot Group, Pegasus Airlines Inc., and Norwegian Air are advised to take precautions to avoid the risk of financial failure.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Uğur, S. O., Dayı, F. (2025). Avrupa’daki Havayolu Şirketlerinin Finansal Başarısızlık Riskinin AIRSCORE ve Altman Z Skoru ile İncelenmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 2, 524–539. https://doi.org/10.56574/nohusosbil.1795588

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (45)

  1. Aeroflot. (2025). Reports. https://ir.aeroflot.ru/reporting/annual-reports/ adresinden 15 Eylül 2025 tarihinde edinilmiştir.
  2. Air France-KLM. (2025). Full Year 2024 results. https://www.airfranceklm.com/en/newsroom/full-year-2024-results adresinden 15 Eylül 2025 tarihinde edinilmiştir.
  3. Alan, Y. ve Lapré, M. A. (2018). Investigating Operational Predictors of Future Financial Distress in the US Airline Industry. Production and Operations Management, 27(4), 734-755.
  4. Alıcı, A. (2021). Havayolu işletmelerinde finansal başarısızlık riskinin belirleyicileri. International Journal of Aeronautics and Astronautics, 2(2), 28-40.
  5. Battal, Ü. (2018). Türkiye'de Havayolu Taşımacılığının Finansman Sorunları: Dematel Yöntemi Uygulaması. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(2), 96-111.
  6. Battal, Ü. ve Mühim, S. A. (2016). Havayolu Taşımacılığında Yakıt Anlaşmalarında Riskten Korunma Yöntemleri ve Türkiye Uygulaması. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, 53(611), 39-56.
  7. Beyazgül, M., Öcek, C. ve Karadeniz, E. (2022). Covid-19 Salgınının Kara, Deniz ve Havayolu Yolcu Taşımacılığı Sektörlerinin Likidite ve Finansal Başarısızlık Risklerine Etkisinin Analizi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(1), 282-300.
  8. Birkhead, E. (1960). The Financial Failure of British Air Transport Companies, 1919-24. The Journal of Transport History, IV(3), 133-145.
  9. Chow, G., Gritta, R. D. ve Leung, E. (1991). A Multiple Discriminant Analysis Approach to Gauging Air Carrier Bankruptcy Propensities: The AIRSCORE Model. Journal of the Transportation Research Forum, XXXI(2), 371–377.
  10. Civan, M. ve Dayı, F. (2014). Altman Z Skoru ve Yapay Sinir Ağı Modeli ile Sağlık İşletmelerinde Finansal Başarısızlık Tahmini. Akademik Bakış Dergisi(41), 1-14.
  11. Davalos, S., Gritta, R. D. ve Chow, G. (1999). The application of a neural network approach to predicting bankruptcy risks facing the major US air carriers: 1979- 1996. Journal of Air Transport Management, 5, 81-86.
  12. Davalos, S., Gritta, R. D., Adrangi, B. ve Goodfriend, J. (2005). The Use of a Genetic Algorithm in Forecasting Air Carrier Financial Stress and Insolvency. 46th Annual Transportation Research Forum, March 6-8 (s. 1-8). Washington, D.C.: Transportation Research Forum (TRF).
  13. EasyJet. (2025). Annual Report. https://corporate.easyjet.com/investors/reports-and-presentations/presentations/presentation-details/2024/2024-Annual-Report/default.aspx adresinden 15 Eylül 2025 tarihinde edinilmiştir.
  14. Ekinci, S. (2024). Ulaştırma ve Depolama Sektöründe Altman Z'', MFA ve Springate S Skor Yöntemleriyle Finansal Başarısızlık Analizi. Mali Çözüm, 34(386), 1825-1855.
  15. Ertürk, M. (2024). BIST turizm endeksinde işlem gören şirketlerin Altman Z-Skor modeli ile finansal başarısızlıklarının tahmini. BMIJ(12), 946-970.
  16. Faizuloyeva, N. ve Olechowska, K. (2021). Faizuloyeva, Nargis. Financial Internet Quarterly, 17(4), 50-69. doi:10.2478/fiqf-2021-0027.
  17. Gritta, R. D., Adrangi, B., Davalos, S. ve Brigh, D. (2008). A Review of the History of Air Carrier Bankruptcy Forecasting and the Application of Various Models to the US Airline Industry: 1980-2005. Södertörn Academic Studies, 193-214.
  18. Gritta, R. D., Davalos, S., Chow, G. ve Wang, M. (2002). Small, US Air Carrier Financial Condition: A Back -Propagation Neural Network Approach to Forecasting Bankruptcy and Financial Stress. Journal of the Transportation Research Forum, Transportation Quarterly, 56(2), 109-123.
  19. Güngör, H. Y. ve Armutlu, M. R. (2020). Havayolu Firmalarının Finansal Başarısızlıklarının Tahmini. Turkish Business Journal, 1(2), 80-88.
  20. Hsu, C. C. (2017). Applying Z-score Models in Aviation Finance Education: A Case Study of Some US Carriers. International Journal of Education and Social Science, 4(3), 9-12.
  21. IAG. (2025). Annual information. https://www.iairgroup.com/investors-and-shareholders/financial-reporting/annual-reports/ adresinden 15 Eylül 2025 tarihinde edinilmiştir.
  22. İloğlu, H. S. (2020). Altman Z'' Skor Yöntemi İle Havayolu Şirketlerinde Finansal Başarısızlık Tahmini, Yüksek Lisans Tezi, Başkent Üniversitesi, Ankara.
  23. Investing. (2025). Investing. https://www.investing.com/equities adresinden 15 Eylül 2025 tarihinde edinilmiştir.
  24. Karadeniz, E. (2012). İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında İşlem Gören Turizm Şirketlerinin İşletme, Finansal ve Toplam Risk Düzeylerinin Kaldıraç Analiziyle Değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(1), 309-324.
  25. Karadeniz, E. ve Öcek, C. (2020). Finansal Başarısızlık Tahmin Modellerinin Geçerliliğinin Analizi: Thomas Cook Örneği. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 17(3), 394-406.
  26. Kavas, Y. B., Medetoğlu, B. ve Tutar, S. (2024). Financial Failure Analysis of Airline Companies by Altman Z'' and Springate S Score Models. Journal of Aviation, 269-276. https://doi.org/10.30518/jav.1475870.
  27. Kendirli, S. ve Çıtak, F. (2022). Altman Modeli ile Finansal Başarısızlık Tahmini: BİST Orman, Kağıt ve Basım Endeksinde Faaliyet Gösteren Şirketlerde Bir Uygulama. Econder International Academic Journal, 6(1), 86-97. doi:10.35342/econder.1077823.
  28. Kiracı, K. ve Asker, V. (2018). Maliyet Liderliği Stratejisini Uygulayan Havayollarının Finansal Başarısızlık Riskinin Ampirik Analizi. Cemil Meriç – 10. Sosyal Bilimler ve Spor Kongresi (s. 884-890). 23-25 Kasım 2018, Hatay.
  29. Kolte, A., Capasso, A. ve Rossi, M. (2018). Critical analysis of failure of Kingfisher Airlines. International Journal of Managerial and Financial Accounting, 10(4), 391-409. https://doi.org/10.1504/IJMFA.2018.095976.
  30. Köse, Y. (2020). Türk Havayolu Sektöründeki Önde Gelen Hvayolu Şirketlerinin Finansal Başarısızlık Tahmini: Analitik Bir İnceleme. Business and Management Studies: An International Journal, 8(4), 329-346.
  31. Kumar, M. ve Anand, M. (2013). Assessing Financial Health of a Firm Using Altman's Original and Revised Z-Score Models: A Case of Kıngfisher Airlines Ltd (India). Journal of Applied Management And Investments, 2(1), 36-48.
  32. Lufthansa. (2025). Annual Report 2024. https://www.lufthansagroup.com/en/themes/annual-report-2024.html adresinden 15 Eylül 2025 tarihinde edinilmiştir.
  33. Mahato, A. P. ve Yadav, A. K. (2020). A Study on The Analysis of Altman Z-Score Model on Listed Indian Airline Companies to Measure Financial Distress. International Journal of Multidisciplinary Research and Modern Education, 6(2), 13-22.
  34. Norwegian Air. (2025). Annual Report 2024. https://www.norwegian.com/globalassets/ip/documents/about-us/company/investor-relations/reports-and-presentations/annual-reports/norwegian_annual_report_2024.pdf adresinden 15 Eylül 2025 tarihinde edinilmiştir.
  35. Pegasus. (2025). Finansal Tablolar ve Denetçi Raporları. https://www.pegasusyatirimciiliskileri.com/tr/operasyonel-ve-finansal-veriler/finansal-tablolar-denetci-raporlari adresinden 15 Eylül 2025 tarihinde edinilmiştir.
  36. Rodoplu, H. ve Turgut, D. (2019). Havayolu İşletmelerinde Risk Yönetimi: Döviz Kuru ve Yakıt Fiyatları. Uluslararası Yönetim, Ekonomi ve Politika Kongresi, 20-21 Nisan 2019 (s. 423-435). İstanbul / Türkiye: ICOMEP'19-Spring.
  37. Ryanair. (2025). Annual Report 2024. https://investor.ryanair.com/wp-content/uploads/2024/06/Ryanair-2024-Annual-Report.pdf adresinden 15 Eylül 2025 tarihinde edinilmiştir.
  38. Sakız, B. ve Ünkaya, G. (2018). Hava Yolu Taşımacılığı Sektöründe İflas Riski-Yapay Sinir Ağları İle Airscore Tahmini. Marmara Üniversitesi Öneri Dergisi, 13(50), 159-172.
  39. THY. (2025). Finansal Rapor. https://investor.turkishairlines.com/tr/mali-ve-operasyonel-veriler/finansal-raporlar adresinden 15 Eylül 2025 tarihinde edinilmiştir.
  40. Tunahan, H., Esen, S. ve Takıl, D. (2016). Havayolu Şirketlerinin Finansal Risk Düzeylerinin Bulanık Mantık Yöntemi İle Karşılaştırmalı Analizi. Journal of Accounting, Finance and Auditing Studies, 2(2), 239-264.
  41. Vizz Air. (2025). Annual Report and Accounts. https://www.wizzair.com/cms/api/docs/default-source/downloadable-documents/corporate-website-transfer-documents/annual-reports/wizz_air-annual-report-and-accounts-f24_web.pdf adresinden 15 Eylül 2025 tarihinde edinilmiştir.
  42. Wikipedia. (2025). List of largest airlines in Europe. https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_largest_airlines_in_Europe adresinden 15 Eylül 2025 tarihinde edinilmiştir.
  43. Yahoo!Finance. (2025). Yahoo!Finance: https://finance.yahoo.com/lookup adresinden 15 Eylül 2025 tarihinde edinilmiştir.
  44. Yakut, E. ve Elmas, B. (2013). İşletmelerin Finansal Başarısızlığının Veri Madenciliği ve Diskriminant Analizi Modelleri İle Tahmin Edilmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 237-254.
  45. Davalos, S., Gritta, R. D., Adrangi, B. ve Goodfriend, J. (2005). The Use of a Genetic Algorithm in Forecasting Air Carrier Financial Stress and Insolvency. 46th Annual Transportation Research Forum, March 6-8 (s. 1-8). Washington, D.C.: Transportation Research Forum (TRF).