Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAraştırmada ilk aşamada içerik analizi, ikinci aşamada ise betimsel analiz yöntemiyle bulgulara erişilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu araştırmada yapay zekânın (ChatGPT) alan yazından hareketle sözlük inceleme ölçütleri derlemede ve ölçütlerden hareketle okul sözlüğü olarak hazırlanan Ortaokul Sözlüğü’nü biçim ve içerik açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ilk aşamada içerik analizi, ikinci aşamada ise betimsel analiz yöntemiyle bulgulara erişilmiştir. Yapay zekânın (YZ) eğitilmesi için araştırmacılar tarafından okul sözlükleri, 11-15 yaş arası bireylerin gelişim özellikleri kapsamında alan yazını taraması yapılarak kaynaklar belirlenmiştir. YZ, konu, araştırma kapsamı ve hedef kitle doğrultusunda bilgilendirilerek derlenen kaynaklardan okul sözlüklerini incelemeye yönelik ölçüt havuzu oluşturmuştur. Derlenen ölçütler, uzman görüşü doğrultusunda inceleme nesnesine göre sadeleştirilerek biçim ve içerik olmak üzere iki ayrı ölçüt listesi oluşturulmuştur. YZ bu doğrultuda “Ortaokul Sözlüğü”nü incelemiş, tespitleri araştırmacılar tarafından kontrol edilerek doğru, kısmen doğru ve yanlış tespitleri belirlenmiştir. Böylelikle hem YZ’nin inceleme ölçütü oluşturma hem bu ölçütlere göre doküman inceleyebilme hem de inceleme nesnesinin niteliklerine göre bulgular elde edilmiştir. Bulgulara göre YZ, konu, amaç ve hedef kitle doğrultusunda okul sözlüğü incelemesi için alan yazını başarılı bir şekilde tarayarak biçim ve içerik ölçütleri derleyebilmiştir. Bu ölçütleri sözlük üzerinde değerlendirme bakımından ise YZ, biçim ve içerik açısından birkaç ölçüt dışında geçerli, doğru tespitler yapıp bunları alan yazındaki kaynaklardan hareketle açıklayabilmiştir. YZ, sadece içerik incelemesinde telaffuz, örnek cümle bilgisi gibi detayları ilk etapta tespit etmekte sorun yaşamıştır. İnceleme nesnesi ile ilgili olarak elde edilen bulgulardan hareketle sözlüğün hedef kitlenin ilgi, ihtiyaç, gelişim özellikleri göz önünde bulundurularak hazırlandığı; yalnızca ağırlık, sayfa yapısı, görselleştirme oranı bakımından hedef kitlenin gelişim özelliklerine kısmi uygunluk sağladığı; bunun da sözlüğün sahip olduğu madde başı miktarının çok zengin olmasından kaynaklanan bir durum olduğu tespit edilmiştir.
Abstract
This study aims to compile dictionary evaluation criteria based on the literature on artificial intelligence (ChatGPT) and to examine the Middle School Dictionary, which was prepared as a school dictionary based on these criteria, in terms of form and content. In the first stage of the study, content analysis was performed, and in the second stage, descriptive analysis was used to obtain findings. To train artificial intelligence (AI), researchers conducted a literature review on school dictionaries within the scope of the developmental characteristics of individuals aged 11-15 and identified sources. AI was informed about the subject, research scope, and target audience and created a pool of criteria for reviewing school dictionaries from the compiled sources. The compiled criteria were simplified according to the review object in line with expert opinion and two separate criteria lists were created for form and content. AI reviewed the “Middle School Dictionary” in this direction, and the findings were checked by researchers to determine correct, partially correct, and incorrect findings. Thus, both YZ’s criteria for review and its ability to review documents according to these criteria were obtained, as well as findings based on the qualities of the review object. According to the findings, YZ successfully searched the literature for school dictionary reviews in line with the subject, purpose, and target audience, and compiled form and content criteria. In terms of evaluating these criteria on the dictionary, AI made valid and accurate findings in terms of form and content, except for a few criteria, and was able to explain them based on sources in the literature. AI only had problems identifying details such as pronunciation and example sentences in the content review at the initial stage. Based on the findings related to the object of analysis, it was determined that the dictionary was prepared considering the interests, needs, and developmental characteristics of the target audience; it partially meets the developmental characteristics of the target audience in terms of weight, page structure, and visualization ratio; and this is due to the very rich number of entries in the dictionary.